اختلال استرس پس آسیبی بر اساس DSM-5

                  تشخیص اختلال:

DSM-IV اختلال استرس پس آسیبی را در طبقه تشخیص اختلالات اضطرابی قرار داده بود. اما در DSM-  ۵ طبقه جداگانه ای با عنوان اختلالات مرتبط با تروما و استرس وجود دارد شامل:

۱-           اختلال استرس پس آسیبی (PTSD)

۲-           اختلال دلبستگی واکنشی

۳-           اختلال تعامل اجتماعی بی قید و بند

۴-           اختلال استرس حاد

۵-           اختلالات سازگاری

–                سمپتوم های PTSD در سه طبقه اصلی :

۱-           برانگیختگی زیاد

۲-           اجتناب و بی احساسی

۳-           تجربه مجدد

–                نکاتی در مورد ملاک ها:

–                معیارهای تشخیصی در DSM-5 برای کودکان زیر ۶ سال به صورت جداگانه ذکر شده است (به دلیل تفاوت در سمپتوم ها مثلا به جای یاداوری خاطره در بازی نشان داده می شود)

–                قرار گرفتن در معرض رویدادهای ناراحت کننده موارد مشاهده شده از طریق رسانه ها، فیلم و عکس را شامل نمی شود مگر اینکه در رابطه با شغل فرد باشد

–                مدت معیارها بیشتر از یک ماه است

–                ظهور دیرهنگام : حداقل ۶ ماه پس از رویداد

–                یک اسپیسیفایر (شاخص) برای تشخیص اضافه شده است که باید وجود یا عدم وجود آن بررسی شود: “به همراه سمپتوم های گسستگی” شامل  دو مورد مسخ واقعیت و مسخ شخصیت

  • علل اختلال:

–         عوامل آسیب پذیری:

۱-           به عهده گرفتن مسئولیت شخصی

۲-           عوامل رشدی مثل جدایی از والدین، زندگی خانوادگی بی ثبات دوران کودکی

۳-           سابقه PTSD در خانواده

۴-           اضطراب بالا یا اختلالات روانی پیشین

۵-           ضریب هوشی پایین

۶-            تجارب زمان وقوع رویداد مثل سمپتوم های گسستگی ( تاثیر بر چگونگی پردازش و ذخیره اطلاعات حین حادثه )

بهترین پیش بینی کننده مقاومت زیاد در مقیاس PTSD هوش بالاست. علت آن می تواند رابطه سطح هوشی با ایجاد استراتژی های کنار آمدن (coping) باشد.

تفاوت عامل آسیب پذیری با عامل خطر: عامل خطر احتمال پیامدهای منفی را افزایش می دهد و فرقی نمی کند که یک عامل منفی دیگر هم حضور دارد یا نه. عامل اسیب پذیری احتمال پیامدهای منفی را صرفا در حضور یک عامل منفی دیگر افزایش می دهد

  • پنج نظریه مهم در مورد علت اختلال:

۱-           نظریه باورهای در هم شکسته

–                رویداد تروماتیک باعث می شود جهان بینی (طرحواره) مثبت فرد درباره جهان، به چالش کشیده شود

–                فرد در حالت شوک، ناباوری ، تعارض، تخیل و عدم واقعیت قرار می گیرد  و در انطباق او با اسیب بلندمدت تاثیر منفی می گذارد

–                این نظریه حالت شوک و بی حسی هیجانی بیمار را توجیه می کند

–                تناقض اینجاست که کسانی که ناامن بودن دنیا را تجربه کرده اند یعنی قبلا رویداد تروماتیک را دشته اند در مقایسه با کسانی که دنیا را جای امنی می دانند بیشتر دچار PTSD می شوند.

۲-           نظریه شرطی سازی

–                      شرطی سازی کلاسیک : در زمان وقوع تروما، حادثه تروماتیک (محرک غیرشرطی) با محرک های موقعیتی و محیطی تداعی می شود. محرک های موقعیتی نیز با مکان و زمان تروما (محرک شرطی) پیوند می خورند. در اینده مواجه با محرک های موقعیتی یا محرک های مشابه با آن باعث همان واکنش ترس می شود.

–                      ترس ها خاموش نمی شوند چون فرد از لحاظ فیزیکی و فکری مدام از این گونه محرک ها اجتناب می کند و نمی تواند محرک ها را کاملا پردازش کند و فرصتی برای از بین رفتن تداعی پیش نمی اید. اجتناب باعث کاهش ترس می شود و کاهش ترس رفتارهای اجتنابی را تقویت می کند و باعث تداوم علایم بیماری می شود.

۳-           نظریه پرداش هیجانی

–                      ماهیت قوی رویداد تروماتیک تصویری از تروما در حافظه فرد ایجاد می کند که با سایر جزئیات موقعیتی و محیطی تداعی می شود. از ان پس محرک ها شبکه ترس را در حافظه فعال می کنند.

تفاوت با نظریه شرطی سازی:

–                      نظریه پردازش هیجانی اعتقاد دارد که تجربه های تروماتیک شدید انقدر در فرد تاثیر می گذارند که در ذهن یک سری تداعی ها ایجاد می شود که با تصاویر و تداعی های تجارب زندگی روزمره تفاوت دارد. این تجربه تمام تداعی های مثبت از تجارب پیشین با آن محرک را باطل می کند

–                      علاوه بر ایجاد تداعی ها، تروما باورهای قبلی درباره امن بودن دنیا را از بین می برد. تعدادی محرک دیگر نیز به وجود می ایند که باعث ایجاد واکنش ترس، از جا پریدن، و هوشیاری مفرط می شوند.

–                      این نظریه ها به نظریه پردازش اطلاعات معروف هستند.

–                      این نظریه توضیح می دهد که چرا افرادی که قبلا درباره دنیا عقاید ثابت و انعطاف ناپذیری داشه اند در مقابل PTSD اسیب پذیرترند.

۴-           نظریه شکست روانی

–                      یک اسیب پذیری در این بیماران وجود دارد چارچوب ذهنی خاصی به نام شکست روانی به را به وجود می اورد که شخص خودش را قربانی می بیند.

–                      این افراد خاطرات خود را به صورت جزئی پردازش می کنند زیرا فکر می کنند بر روی انها کنترل ندارند، به این دلیل رویداد به طور کامل در خاطرات اتوبیوگرافیک وارد نمی شود و سمپتوم های تجربه مجدد تروما، ناتوانی در یاداوری جزئیات تروما، مطابقت نداشتن رفتارهای ناشی از ترس با معنای انها ایجاد می شود.

۵-           نظریه کدگذاری دوگانه

PTSD نوعی اختلال هیبرید (hybrid) است که در ان دو سیستم مستقل در حافظه نقش دارند:

سیستم حافظه قابل دسترس کلامی VAM : ثبت خاطرات موقع تروما، یادآوری شفاهی یا کتبی، ماهیت روایتی،  ادغام با سایر خاطرات اتوبیوگرافیک، بازیابی آسان

سیستم حافظه موقعیتی SAM : ثبت اطلاعات کوتاه تروما که وارد هشیاری نشده اند مثل صداها، تصاویر، واکنش های بدنی؛ بازیابی مشکل خاطرات، عدم ادغام با خاطرات اتوبیوگرافیک، یادآوری خاطرات در اثر تجربه محرک های مشابه، امکان دسترسی از طریق موقعیت های خاص، دقیق و انباشته از هیجان

–                      فلش بک ها و کابوس ها مربوط به سیستم SAM هستند

–                      گاهی فرد بدون اینکه بخواهد تروما را به یاد می اورد و اگاه است که واقعه ای در گذشته را به یاد می اورد. این تجارب خاطراتی هستند که از SAM ریشه می گیرند و تا حدی با دانش اتوبیوگرافیک ادغام شده اند.

–                      مراکز دخیل مغزی در مورد سیستم حافظه در زمینه ترس: امیگدال یا بادامه

–                      توصیف فلش بک ها با جزئیات ادراکی، فعل زمان حال، هیجانات اولیه مثل ترس و درماندگی نشانه حافظه SAM است. ذکر خاطرات عادی با هیجانات ثانویه مثل گناه و خشم نشانه حافظه VAM است.

–                      هیجانات اولیه: از بدو تولد یا سال اول، برنامه ریزی شده به صورت زیستی، شامل ترس، خشم، غم، شادی، …

–                      هیجانات ثانویه: در سال دوم و سوم، وابسته به رشد شناختی، شامل خشم، شرم، گناه، غرور ، ..

  • درمان PTSD

دو هدف عمده: پیشگیری از ایجاد PTSD، درمان سمپتوم ها در صورت ایجاد PTSD

  • دی بریفینگ یا گزارش پیسکولوژیک سریع بعد از تروما :

–                تلاش برای جلوگیری از ایجاد PTSD :

–                      رایج ترین تکنیک در این مورد: مداخله بحران یا مدیریت استرس حوادث حاد CSIM

–                      عناصر این روش:

–                      توضیح هدف مداخله

–                      توصیف تجربه

–                      صحبت درباره احساسات

–                      نگاه کردن به علایم به عنوان واکنش های عادی

–                      صحبت درباره نیازهای اینده

 سوال این مبحث در کنکور سال ۹۳ (سوال دوم درس اسیب شناسی)

دی بریفینگ به  چه معناست؟

۱) گزارش پسیکولوژیک سریع و بلافاصله پس از تروما

۲) پیشگیری از ایجاد PTSD از طریق رفتاردرمانی

۳) درمان OCD از طریق غرقه سازی یا رفع حساسیت

۴) رو در رو قرار دادن بیمار با رویداد مربوط به تروما 

جواب؟؟

  • مواجه درمانی

–                موثرترین درمان مواجه درمانی است: Exposure therapy

–                منطق مواجه درمانی:

خموش شدن تداعی محرک های تروماتیک و واکنش ترس

بی اعتبار کردن باورهای فرد درباره تداوم علایم

–                در درمان هایی شامل غرقه سازی تجسمی، حساسیت زدایی با حرکات چشم یا EMDR، بازسازی شناختی

–                      روش های مختلف برای مواجه: گزارش کتبی، استفاده از تصاویر کامیپیوتری، غرقه سازی تجسمی، مواجه زنده

  • درمان EMDR :

–                توجه به یک تصویر ذهنی تروماتیک در حین نگاه کردن به انگشت درمانگر تا زمانی که اضطراب کمتر شود، بازسازی خاطره مثبت در رابطه با آن تصویر –

–                منطق درمان : شرطی زدایی و بازسازی تصاویر

  • درمان بازسازی شناختی:

–                دو کار عمده: ارزیابی و جایگزینی افکار خودکار مزاحم، ارزیابی و تغییر باورهای غلط درباره دنیا، خود و اینده

–                      دو باور غلط عمده: دنیا مکان خطرناکی است – من کاملا ناتوان هستم

–                      مطالعاتی که بازسازی شناختی و مواجه درمانی را ترکیب می کنند مفید نبوده اند

منبع: آسیب شناسی روانی بر اساس DSM-5، نوشته مهدی گنجی

kkkkkkkkkk

برای دریافت فایل نکات کنکوری سایر هفته ها اینجا کلیک کنید

avatar
2 نظرات
2 پاسخ ها
0 دنبال کنندگان
 
مورد توجه واقع شده ترین نظر
نظرات پرطرفدار
4 نویسنده
::مدیر سایت::فاطمه::مدیر سایت::مرتضی بادله ، دکتری روانشناسی سلامت نویسندگان نظرات اخیر
  اشتراک  
جدیدترین قدیمی ترین بیشترین رای
به من خبر بده
فاطمه
مهمان
فاطمه

سلام. ببخشید ما اگه بخوایم ی تحقیقی انجام بدیم و از ابزار dsm5 بخوایم استفاده کنیم. ایا میشه؟ چون روایی پایاییشون محاسبه نشده. از ۴ هم استفاده کنم میترسم چاپ نشه مقالش در آخر. ممنون میشم اگه راهنماییم کنید و پاسخ رو به ایمیلم بفرستید.

مرتضی بادله ، دکتری روانشناسی سلامت
مهمان
مرتضی بادله ، دکتری روانشناسی سلامت

جواب سوال اشتباه است و مواجهه درمانی نمیشود و جواب گزینه ا است
در جواب دادن به سوالات به این واضحی بیشتر دقت کنید