نمونه خلاصه کتاب روانشناسی بالینی فیرس : فصل سنجش شخصیت

سنجش شخصیت

  •   روش های ساخت آزمون های عینی

۱-                  اعتباریابی محتوایی

ابتدا آنچه می خواهند بسنجند مشخص می کنند و طبق آن اطلاعات از بیماران گرفته می شود و سوالات طرح می شود.

هر سوال باید با نشانه های آن چه میخواهیم بسنجیم مرتبط باشد

مثال: پرسشنامه اطلاعات شخصی وودورث

۲-                  ملاک یابی تجربی

در اینجا مهم نیست که ماده ها به شکل منطقی یا نظری رابطه ای با آنچه می سنجیم داشته باشند. مهم این است که بیماران در هر گروه تشخیصی به ماده مورد نظر یکسان پاسخ دهند.

پاسخ آزمودنی به هر ماده، علامت وضعیت تشخیصی اوست صرف نظر از محتوای ظاهری آن ماده. پاسخ آزمودنی لزوما نمونه رفتار او نیست.

سودمندی یک ماده بستگی به این دارد که چقدر گروه های تشخیصی شناخته شده را از هم تفکیک کند.

مثال: MMPI

۳-                  تحلیل عاملی (همسانی درونی):

همبستگی موارد پرسشنامه ها مشخص و سپس با تحلیل عاملی ابعاد اصلی بیرون کشیده می شود

رویکرد تحلیل عاملی اکتشافی: رویکرد غیرنظری است که با مشخص کردن تمام ماده ها شروع می شود و سپس ساختار بیرون کشیده می شود.

رویکرد تحلیل عاملی تاییدی: رویکرد نظری است که به دنبال تایید ساختار عاملی فرضی بر اساس پیش بینی های قبلی است.

مثال: پرسشنامه های گلیفورد

۴-                  رویکرد اعتبار سازه:

ترکیب اعتباریابی محتوایی، ملاک یابی تجربی و تحلیل عاملی

تدوین مقیاس برای اندازه گیری مفاهیم یک نظریه

اعتباریابی سازه ای یک آزمون هیچ وقت تمام نمی شود چون نظریه و ابزار مدام طبق بازخوردهای تجربی اصلاح می شود.

شخصیت سنج چندوجهی مینه سوتا MMPI :

نسخه اولیه:

عبارات صحیح، غلط، نمیدانم / برای افراد ۱۶ سال به بالا

فقط جدا کردن گروه بالینی از غیربالینی بود و طبقات بیماری ها را جدا نمی کرد

برای افراد ۱۶ سال به بالا

دومین نسخه:

برای افراد حداقل ۱۳ ساله یا ۸ کلاس سواد

نسخه مخصوص نوجوانان دارد MMPI-A

  •  مقیاس های اعتباری (برای اکتشاف تمارض، آمایه های پاسخی یا نگرش های آزمودنی و بی دقتی و سوتفاهم) :

مقیاس ؟ : نمی توانم بگویم

مقیاس F : ندرت فراوانی – نمره بالا نشانه آمایه های پاسخی انحرافی و  رفتار غیرعادی، مبالغه در مشکل

مقیاس L : دروغ – نشان دادن چهره خوبی از خود

مقیاس K : تدافع – عدم قبول مشکلات، نشان دادن چهره خوب از خود (ظریفتر از مقیاس دروغ)

مقیاس Fb : ندرت فراوانی صفحه آخر – پاسخ های نادر، مبالغه در مشکل

مقیاس VRIN : ناهمسانی پاسخ متغیر – نمره بالا نشانه پاسخ دهی تصادفی

مقیاس TRIN: ناهمسانی پاسخ درست – نمره بالا نشانه گرایش به اینکه فقط بگوید درست، نمره پایین نشانه گرایش به اینکه فقط بگوید نادرست

تغییر اساسی ویراست جدید تحلیل نیمرخ نمرات به جای تشخیص بر اساس یک نمره واحد است.

مقیاس های محتوایی و مکمل هم اضافه شده که باعث تفسیر پویاتر می شود

MMPI غیر نظری است.  نشانه ها را اندازه می گیرد و با هدف بررسی سازه های شخصیتی تهیه نشده است.

نمره برش ۶۵ است. نمره برش بهینه بسته به نمونه تغییر می کند بنابراین نقطه برش ممکن است بر حسب جامعه ما متفاوت باشد.

  اعتبار افزایشی = اطلاعاتی در مورد رفتار، ویژگی های شخصیتی یا ویژگی های آسیب روانی افراد بدهند که دیگر ابزارهای موجود ارایه نمی دهند.

آنچه استفاده از یک ابزار را توجیه می کند و سودمندی آن را نشان می دهد اعتبار افزایشی آن نسبت به دیگر ابزارهای مقرون به صرفه تر است.

سوگیری آزمون یعنی اینکه در مورد اعضای دو گروه حتی وقتی نمره یکسان می گیرند تصمیم گیری متفاوتی شود. نمرات مختلف گروه ها نشانه سوگیری نیست.

نسخه تجدید نظر شده پرسشنامه شخصیتی NEO-PI-R  :

مبتنی بر مدل پنج عاملی که پنج حیطه را برای شخصیت مشخص کرده است:

روان رونجورخویی، برون گرایی، تجربه گرایی، موافقت و جدیت

هر حیطه شش جنبه دارد – ۲۴۰ جمله است- لیکرت ۵ قسمتی

 بر مبنای روش آزمون سازی خردگرا-تجربی تهیه شده که به اعتبار سازه تاکید دارد

نمره گذاری وارونه در برخی ماده ها (هر چه نمره کمتر باشد بیشتر معرف صفت مورد نظر است)  برای رفع سوگیری تصدیق یا رد

مقیاس اعتباری ندارد اما سه ماده برای بررسی اعتبار پاسخ ها دارد.

بر مبنای مدل شخصیت بهنجار تهیه شده و کاربرد بالینی آن ثابت نشده است

فرم کوتاه ۶۰ ماده ای : NEO-FFI – مقیاس های جنبه ای ندارد

پرسشنامه NEO فرم R : برای درجه بندی مشاهده کنندگان، نشان دادن جنسیت شخص، اعتباریابی و تکمیل نمرات خودسنجی

آزمون های فرافکن:

ماهیت آزمون فرافکن به نظرات فروید درباره دفاع ها و فرایندهای ناهشیار برمیگردد ولی این نظرات خصوصیات اصلی آزمون های فرافکن نیستند

تعریف فن فرافکن: کشف شیوه های رفتن کردن فرد از طریق مشاهده رفتار در موقعیتی که پاسخ خاصی را برنمی انگیزد

خصوصیات فنون فرافکن:

–                       آزمون دهنده در پاسخ به یک محرک بدون ساخت یا مبهم مجبور است پاسخ خودش را بدهد

–                       محرک بدون ساخت است . گرچه این ملاک مهمی برای فنون فرافکن نیست.  فرافکن محسوب شدن یا نشدن به نوع پاسخ هایی که فرد باید بدهد و نحوه استفاده از این پاسخ ها و دستورالعمل ها بستگی دارد.

–                       روش غیرمستقیم است و آزمودنی از هدف بی خبر است.

–                       آزادی در پاسخ دهی

–                       تفسیر پاسخ ها با متغیرهای بیشتر و در ابعاد مختلف

برخی می گویند ازمون های فرافکن هنجار دارند و برخی کلا مخالف هنجاریابی هستند چرا که معتقدند هر انسانی بی همتاست.

آزمون رورشاخ:

ده کارت (پنج سیاه و سفید، پنج رنگی)

مراحل :

اجرا- یادداشت هر چه آزمودنی می گوید، مدت زمان اولین پاسخ برای هر کارت (زمان واکنش) ، کل زمان برای هر کارت

 وارسی – پرسش از بیمار که چطور شد چنین پاسخی داد، از آخرین کارت به اولین.

نمره گذاری – بر اساس سه عامل اصلی محل لکه، محتوا، تعیین کننده ها (فرم، رنگ، حرکت، سایه،…)

متداول ترین نظام نمره گذاری نظام اکسنر است

در نمره گذاری بیشتر بر تعیین کننده ها توجه می شود تا محتوای پاسخ

روش لکه های جوهر رورشاخ، واینر:

واینر معتقد است رورشاخ یک آزمون نیست چون چیزی را نمی آزماید، بلکه یک روش برای جمع آوری داده است

داده های آزمون رورشاخ را می توان با انواع گرایش های نظری تفسیر کرد و این یک نوع یکپارچه نگری است.

داده ها فرایندهای ساخت دهی شناختی (چگونگی حل مساله) و فرایندهای تداعی (برداشت از این ادراک ها) را نشان می دهند

آزمون اندریافت موضوع TAT، مورگان و موری:

هدف اصلی نشان دادن تعارضات و موضوعات واپس رانده شده بود

 کاربرد آن استنباط نیازهای روانی و شیوه ارتباط بیمار است.

۳۱ کارت که یکی از آنها سفید است، شامل تصاویری از انسان ها که فرد باید برای آنها داستان بگوید

نمره گذاری کمی در امور تحقیقی استفاده می شود

آزمون جملات ناتمام راتر :

۴۰ جمله ، نمره گذاری با مقیاس هفت قسمتی، ارایه شاخص کلی سازگاری- ناسازگاری

 نمره گذاری آزمون راتر عینی است ولی آزادی پاسخ دهی در آن بالاست بنابراین حدوسط فرافکن و عینی است.

 آزمون راتر بیشتر تصویر شناختی رفتاری از فرد می دهد تا روان پویشی

همبستگی فریبنده: همبستگی فریبنده ناشی از قدرت تداعی کنندگی است. متخصص طبق تجربه اش پاسخ ها را با خصوصیات شخصیتی خاصی مرتبط می کند.

تفاوت نمرات گروه ها نشانه سوگیری نیست. سوگیری آزمون یک مقوله اعتباری است.  وقتی محرز شود که اعتبار پیش بینی آزمون با تغییر گروه ها تغییر می کند می توان گفت آزمون سوگیری دارد. هر چه آزمونی بیشتر در پیش بینی یک گروه دقیق تر از گروه دیگر باشد سوگیری بیشتری دارد.

(مثال: اگر نمرات نفرت سیاهپوستان بیشتر از سفیدپوستان باشد این به خودی خود نشانه سوگیری نیست. اگر اعتبار پیش بینی رفتارپرخاشگرانه از روی نفرت برای هر دو یکسان باشد نشان می دهد سوگیری ندارد. ولی اگر اعتبار متفاوت باشد سوگیری دارد)

با استفاده از معادلات پیش بینی مخصوص برای هر گروه می توان سوگیری آزمون را رفع کرد

avatar
1 نظرات
0 پاسخ ها
0 دنبال کنندگان
 
مورد توجه واقع شده ترین نظر
نظرات پرطرفدار
1 نویسنده
ali نویسندگان نظرات اخیر
  اشتراک  
جدیدترین قدیمی ترین بیشترین رای
به من خبر بده
ali
مهمان
ali

سلام خسته نباشید ممنون از سایت بی نظیرتون