ارزیابی شغلی رویکردهای کیفی – ماری مک‌ ماهون

معرفی کتاب ارزیابی شغلی رویکردهای کیفی

کتاب ارزیابی شغلی رویکردهای کیفی اثری تخصصی در حوزۀ روانشناسی شغل و سازمان است که به‌عنوان نقطۀ عطفی در ادبیات شغلی شناخته می‌شود. وجه تمایز اصلی این اثر آن است که برای نخستین‌بار، ارزیابی کیفی شغلی را نه صرفاً به‌عنوان ابزاری مکمل در کنار سنجش‌های کمی، بلکه به‌عنوان رویکردی مستقل، معتبر و دارای بنیان‌های نظری، فلسفی و پژوهشی معرفی می‌کند.

نویسندگان با نگاهی دقیق، تلاش کرده‌اند تصویری منسجم از این رویکرد ارائه دهند و نشان دهند چگونه این رویکرد می‌تواند در فرایند مشاورۀ شغلی، مراجعان را به شکلی فعال درگیر کرده و انگیزۀ بیشتری برای شناخت مسیر شغلی در آن‌ها ایجاد کند.

ساختار این کتاب روانشناسی بسیار منظم و هدفمند طراحی شده است. این اثر از ۳۰ فصل در قالب ۵ بخش اصلی تشکیل شده و مجموعۀ گسترده‌ای از ۱۸ فرایند ارزیابی کیفی را در اختیار مخاطب قرار می‌دهد. در بخش‌های ابتدایی، خواننده با مبانی نظری، فلسفی و تاریخی ارزیابی کیفی شغلی آشنا می‌شود و درمی‌یابد که چگونه این حوزه در طول سال‌ها تحت سلطۀ ارزیابی‌های کمی قرار داشته است. سپس کتاب با ورود به ابزارها و فنون عملی، نمونه‌هایی کاربردی از اجرای این رویکرد ارائه می‌کند و نشان می‌دهد چگونه این ابزارها می‌توانند با سبک‌های یادگیری مختلف مانند دیداری، شنیداری و حرکتی هماهنگ شوند.

یکی از نقاط قوت برجستۀ کتاب، رویکرد نقادانۀ آن است. این اثر بدون جانبداری افراطی از رویکرد کیفی، تلاش می‌کند رابطۀ میان ارزیابی‌های کمی و کیفی را بررسی کند و امکان ادغام این دو سنت علمی را به بحث بگذارد. همچنین در بخش‌های پایانی، توجه ویژه‌ای به بافت‌های فرهنگی، افراد آسیب‌پذیر، افراد دارای معلولیت و چالش‌های آیندۀ این حوزه شده است. تأکید نویسندگان بر شواهد تجربی و ضرورت اثربخشی مبتنی بر داده، اعتبار علمی کتاب را دوچندان کرده است.

از نکات ارزشمند دیگر کتاب، نگاه آینده‌نگر آن است؛ به‌ویژه در بخش پایانی که نویسندگان بر این موضوع تأکید می‌کنند که آیندۀ ارزیابی کیفی شغلی زمانی تثبیت خواهد شد که اثربخشی آن با شواهد علمی مستحکم همراه باشد. همین نگاه، کتاب را از یک متن آموزشی صرف فراتر می‌برد و آن را به اثری راهبردی برای آیندۀ این حوزه تبدیل می‌کند.

از نظر ساختاری نیز هر فصل با پیشگفتاری آغاز می‌شود و با فهرست منابع همان فصل پایان می‌یابد؛ موضوعی که به انسجام علمی اثر کمک کرده است. افزون‌بر این، وجود واژه‌نامۀ انگلیسی به فارسی و فارسی به انگلیسی در پایان کتاب، استفاده از آن را برای مخاطبان تخصصی آسان‌تر کرده است.

امکان خرید کتاب ارزیابی شغلی ماری مک هون و سایر کتاب های روانشناسی صنعتی و سازمانی با تخفیف ویژه در نشر روان آموز فراهم شده است. چنانچه از علاقه‌مندان به مطالعۀ این کتاب هستید، بهترین فرصت برای شما فراهم شده است تا کتاب حاضر را با قیمتی استثنائی خریداری کنید.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

این کتاب برای دانشجویان حوزۀ روانشناسی صنعتی و سازمانی انتخابی ارزشمند است؛ زیرا با ارائۀ مبانی نظری، فلسفی و کاربردی ارزیابی شغلی، به آن‌ها کمک می‌کند درک عمیق‌تر و منسجم‌تری از رویکردهای نوین این حوزه به‌دست آورند. همچنین پژوهشگران فعال در این حوزه نیز می‌توانند از محتوای علمی و شواهد تجربی مطرح‌شده در کتاب بهره ببرند و از دیدگاه‌ها و مسیرهای پژوهشی مطرح‌شده برای مطالعات آینده استفاده کنند.

از سوی دیگر، این اثر برای مشاوران شغلی و متخصصان حرفۀ مشاوره نیز منبعی کاربردی به‌شمار می‌آید و متخصصانی که در بافت‌های فرهنگی و اجتماعی متنوع، با افراد آسیب‌پذیر یا افراد دارای معلولیت فعالیت می‌کنند نیز می‌توانند از نگاه فراگیر و حساس به بافت فرهنگی این کتاب بهره‌مند شوند.

کتاب مرتبط: مشاوره و تحول شغلی

توضیحات تکمیلی

ویراستاران کتاب ارزیابی شغلی گروهی از بهترین نویسندگان بین‌المللی گردآورنده اند که بسیاری از آنها توسعه‌دهندگان اصلی مجموعۀ منحصربه‌فرد ابزارهای کیفی شغلی و دیدگاه‌های موجود در این کتاب هستند.

ماری مک ماهون (Mary Mcmahon) مدرس ارشد در دانشکدۀ تربیتی دانشگاه کوئینزلند است که در آنجا رشد شغلی و مشاورۀ شغلی را در سطح کارشناسی ارشد و کارشناسی تدریس می‌کند.

مارک واتسون (Mark Watson) استاد برجستۀ دانشگاه متروپولتین نلسون ماندلا، آفریقای جنوبی است. او در زمینۀ رشد شغلی، مشاوره و ارزیابی به تدریس، پژوهش و تمرین می‌پردازد. او مؤلف و ویراستار تعدادی کتاب و 81 مقالۀ داوری‌شده در مجلات و 63 فصل کتاب بوده است.

بریدۀ کتاب

تأثیر غالب اَشکال کمی ارزیابی شغلی را می‌توان تا حدی در داستان توسعۀ نظریۀ شغلی مشاهده کرد. نقد بورو (1982) بیش از 30 سال پیش در مورد آنچه او نتایج ابزاری راهنمایی شغلی نامید، نقطۀ شروع خوبی در این زمینه است. بورو پیشنهاد می‌کند که تاریخچۀ ارزیابی شغلی را در رابطه با تاریخچۀ ارزیابی روان‌شناختی در نظر بگیریم؛ دو حوزه از ارزیابی که رابطۀ تکرارشونده‌ای میان آنها وجود دارد. مهم‌تر از همه بورو به این نکته اشاره می‌کند که پایه‌های اولیه آنچه راهنمایی شغلی نامیده می‌شد غیرنظری بوده است:«راهنمایی شغلی در آن زمان، در تجملات نظریه افراط نمی‌کرد» (ص. 18).

نتیجه این فقدان نظریه این بود که راهنمایی شغلی بر اصول و روش‌های ارزیابی روان‌شناسی تکیه داشت، به‌خصوص روان‌شناسی افتراقی که تمرکزش بر تفاوت‌های فردی و اندازه‌گیری صفات بود.  این بنیان مفهومی و نظری محدود برای ارزیابی شغلی بورو را بر آن داشت تا توسعۀ ارزیابی شغلی را که ناز لحاظ مفهومی ضعیف و اساسا غیرنظری بود» (ص. 19) مورد انتقاد قرار دهد.

فهرست کتاب ارزیابی شغلی: رویکردهای کیفی

یادداشت مترجم

مقدمه

پیشگفتار

قدردانی

بخش اول: ارزیابی کیفی شغلی: مبانی

1. درآمدی بر ارزیابی شغلی

2. تعمقی فلسفی در باب ارزیابی کیفی شغلی

3. ارزیابی کیفی شغلی: شواهد پژوهشی

4. فرآیندهای ارزیابی کیفی شغلی

5. یادگیری شغلی

6. ادغام ارزیابی شغلی در مشاورۀ شغلی

بخش دوم: ارزیابی کیفی شغلی: ابزارها

بخش دوم: الف) سبک‌های یادگیری دیداری

7. تمرین شناسایی الگو

8. ارزیابی کیفی شغلی با استفاده از ژنوگرام

9. دسته‌بندی کارت‌ها

10. خطوط زندگی

11. ژنوگرام طراحی زندگی

12. داستان‌نویسی و کاربردهای روایت

بخش دوم: ب) سبک‌های یادگیری شنیداری

13. مصاحبۀ سازۀ شغلی

14. فصل شغلی من و مصاحبۀ سیستم‌های شغلی

15. جلسۀ تفکر شغلی: به‌چالش کشیدن تصورات محدودکننده در مشاورۀ شغلی

16. فن خاطرات اولیه

بخش دوم: ج) سبک‌های یادگیری حرکتی

17. نوشتن شغلی

18. زندگی‌نامۀ خودنوشته در مورد شغل آینده

19. دسته‌بندی کارت‌های شغلی هوشمند

20. سیستم تأثیرات شغلی من

بخش سوم: ارزیابی کیفی شغلی: استفاده از ارزیابی کمی شغلی به‌صورت کیفی

21. استفاده از نظریۀ شغلی برای یکپارچه‌سازی ارزیابی کیفی و کمی شغلی

22. ارزیابی شغلی آشوبناک

23. فرآیند مصاحبۀ ساختاربافتۀ یکپارچه

24. رویکرد آمادگی فرهنگی در ارزیابی: پرسش پاسخ است

بخش چهارم: ارزیابی کیفی شغلی: بافت‌های مختلف

25. رویکردهای کیفی در ارزیابی شغلی با افراد دارای معلولیت

26. ارزیابی کیفی شغلی افراد آسیب‌پذیر

27. رویکردهای ارزیابی کیفی شغلی در هنگ کنگ

28. ارزیابی کیفی شغلی در بافت‌های آفریقایی

بخش پنجم: ارزیابی کیفی شغلی: مسیرهای آینده

29. ارزیابی کیفی شغلی: مسیرهای آینده

30. ارزیابی شغلی: تأملی بر رویکردهای کیفی

دربارۀ نویسندگان

واژه‌نامه انگلیسی به فارسی

واژه‌نامه فارسی به انگلیسی