المپیاد روانشناسی

المپیادهای علمی، از مباحث مشهور و پرطرفدار در بین دانشجویان رشته‌های مختلف است. دلیل این محبوبیت، هم شرکت در نوعی رقابت سالم و به چالش‌کشیدن خود است و هم مزایای فراوانی که رتبه آوردن در این المپیادها به دنبال دارد. در این مقاله از اطلاعات خانم «نیکو پیشکاری» استفاده کرده‌ایم؛ دانش‌آموخته‌ی کارشناسی روانشناسی از دانشگاه زنجان و کارشناسی‌ارشد روانشناسی بالینی گرایش خانواده‌ی دانشگاه شهید بهشتی که به شیوه‌ی غیرمتمرکز در المپیاد روانشناسی شرکت کرده‌ و موفق شده‌است رتبه‌ی ۱۳ کشوری را در مرحله‌ی دوم کسب کند و جزو ۱۵ نفر برتر المپیاد روانشناسی در سایت سازمان سنجش معرفی شود. اگر شما هم به دنبال آشنایی با المپیاد دانشجویی رشته‌ی روانشناسی و علوم‌تربیتی هستید، با ما تا انتهای مقاله همراه باشید. سعی کرده‌ایم هر آن‌چه را که درباره‌ی المپیاد روانشناسی لازم است بدانید، برای شما شرح دهیم.

انواع المپیاد دانشجویی

دو نوع المپیاد دانشجویی داریم: المپیاد دانشجویی متمرکز و غیرمتمرکز. ثبت‌نام در المپیاد روانشناسی و ورود به مرحله‌ی نهایی به یکی از دو روش المپیاد متمرکز یا غیر متمرکز صورت می‌گیرد:

1. شیوه‌ی متمرکز

در المپیاد دانشجویی متمرکز، هم‌زمان با ثبت‌نام در آزمون کارشناسی ارشد، داوطلبان علاقه‌مند به شرکت در المپیادهای دانشجویی نیز در آزمون مذکور ثبت‌نام می‌کنند. دانشجویان سال سوم هم می‌توانند در المپیاد روانشناسی شرکت کنند، فقط باید بند مربوط به «منحصرا المپیاد» را در صفحه‌ی ثبت‌نام، علامت بزنند. دانشجویان سال چهارم نیاز به پر کردن بند منحصراً المپیاد ندارند و به دانشگاه مراکز مناطق مراجعه نمایند.

– نحوه‌ی ورود به مرحله‌ی نهایی از المپیاد متمرکز روانشناسی

در المپیاد متمرکز روانشناسی پس از شرکت دانشجویان در آزمون سراسری کارشناسی ارشد دانشگا‌ه‌ها و اعلام اینترنتی نتایج مرحله‌ی اول آزمون کارشناسی ارشد، سازمان سنجش تأثیر معدل را حذف می‌کند و 15 نفر اول آزمون ارشد روانشناسی را فقط براساس بالاترین نمره‌ی علمی اخذشده در کنکور انتخاب می‌کند.

به‌نظر می‌رسد سازمان سنجش در المپیاد روانشناسی، تفاوتی میان گرایش‌ها قائل نمی‌شود و نمره‌ی کل داوطلبان را در هر گرایش محاسبه می‌کند. سپس 15 نفر دارای بالاترین نمره‌ی کل را انتخاب می‌کند و نهایتا ازطریق سایت مرکزی المپیاد دانشجویی، اسامی منتخبین مرحله‌ی اول المپیاد متمرکز اعلام می‌شود. این افراد وارد مرحله‌ی دوم المپیاد (مرحله‌ی تشریحی) می‌شوند.

2. شیوه‌ی غیرمتمرکز

برای شرکت به شیوه‌ی غیرمتمرکز در المپیاد روانشناسی، باید دانشگاه دولتی شما را معرفی کند. هر دانشگاه دولتی می‌تواند پنج نفر را معرفی ‌کند. اختیار این که این افراد چه‌طور معرفی شوند، به دانشگاه‌ها سپرده شده‌است. دانشگاه‌ها هم براساس معیارهای زیر می‌توانند افراد منتخب را به ستاد المپیاد معرفی کنند.

  • پنج نفر از دارندگان بالاترین معدل در دوره‌ی تحصیل
  • برگزاری آزمون داخلی دانشکده
  • تأیید ممتاز بودن دانشجویان با درنظر گرفتن به نوآوری، خلاقیت، دارا بودن مدال مسابقات جهانی با توجه به شرایط معدل در رشته‌های المپیاد

– نحوه‌ی ورود به مرحله نهایی از المپیاد غیرمتمرکز روانشناسی

در المپیاد غیرمتمرکز، کشور به 10 قطب تقسیم می‌شود و در هرکدام از مناطق ده‌گانه‌ی کشور، المپیاد برگزار می‌شود. مرکزی که در آن آزمون برگزار می‌شود، از دانشگاه‌های شاخص هر منطقه انتخاب می‌شود. بعد از معرفی دانشجویان توسط دانشگاه‌ها، آزمون غیرمتمرکز به‌صورت تشریحی برگزار می‌شود. از هر قطب 5پنج نفر و در مجموع 55 نفر از منتخبین مرحله‌ی غیرمتمرکز در کل کشور به آزمون نهایی راه پیدا می‌کنند.

مرحله نهایی:
منتخبین المپیاد متمرکز و غیر متمرکز در اواخر تیرماه با یکدیگر به رقابت می پردازند. نتیجۀ آزمون‌های مرحل‌ نهایی رشتۀ روانشناسی در المپیاد در اواسط شهریورماه از طریق سایت مرکز المپیاد اعلام می‌شود.

شرایط شرکت در المپیاد روانشناسی

از شرایطی که برای شرکت در المپیاد علمی دانشجویی غیرمتمرکز بیان شده‌است، می‌توان اشاره کرد به:

  • داوطلبان شرکت در المپیاد باید حداقل 70 واحد درسی را گذرانده‌باشند.
  • داوطلبان برای المپیاد متمرکز و غیرمتمرکز باید هنگام شرکت در المپیاد، دانشجو باشند.
  • فارغ‌التحصیلان مقطع کارشناسی نمی‌توانند در المپیاد علمی دانشجویی شرکت کنند.

روند شرکت در المپیاد روانشناسی

مزایای المپیاد روانشناسی

برگزيدگان‌ المپياد در هر يك‌ از رشته‌هاي‌ المپياد در دو مرحله‌ معرفي‌ مي‌شوند. نفرات برتر المپیاد روانشناسی، از مزایا و امتیازات مختلفی بهره‌مند می‌شوند. تسهيلاتي‌ كه‌ تاكنون‌ براي‌ برگزيدگان‌ المپيادها به‌ تصويب‌ رسيده‌، به‌ شرح‌ زير است‌:

  1. تقدیر از دانشجویان برگزیده‌ی مرحله‌ی اول و نهایی
  2. به افراد برگزیده در مرحله‌ی نهایی، در مصاحبه‌ی پذیرش مقطع دکتری، امتیاز آموزشی تعلق می‌گیرد.
  3. دانشجو (رتبه‌هاي‌ اول‌ تا سوم‌ المپيادهاي‌ دانشجويي‌) درصورت‌ قبولي‌ در دوره‌ی دكتری(PhD)  يا دكتري‌ تخصصي‌ مي‌تواند از بورس‌ تحصيلي‌ وزارت‌ علوم‌، تحقيقات‌ و فناوري‌ يا وزارت‌ بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشكي‌ (حسب‌ مورد) بهره‌مند شود و برابر مدت‌ استفاده‌ از بورس‌ تحصيلي‌ به‌ وزارت‌ مربوط‌ تعهد خدمت‌ دهد. محل‌ خدمت‌ اين‌گونه‌ دانشجويان‌ با توجه‌ به‌ اولويت‌ها و علايق‌ خودش‌ تعيين‌ می‌شود.
  4. دانشجو (رتبه‌هاي‌ اول‌ تا سوم‌ المپيادهاي‌ دانشجويي‌) در طول‌ تحصيل‌ در دوره‌هاي‌ تحصيلات‌ تكميلي‌ مي‌تواند براي‌ ارائه‌ی‌ مقاله‌ در كنفرانس‌هاي‌ خارجي‌ از تسهيلاتي‌ كه‌ از سوي‌ وزارت‌ مربوط‌ تأمين‌ مي‌شود، استفاده‌ كند.
  5. رتبه‌های اول تا پانزدهم مرحله‌ی نهایی المپیادهای علمی دانشجویی کشور می‌توانند بدون شرکت در آزمون کارشناسی‌ارشد متناسب با تعداد داوطلب و ظرفیت هر رشته محل در دفترچه‌ی شماره‌ی 2 کارشناسی ارشد، با معرفی مرکز المپیاد سازمان سنجش، مستقیما توسط دانشگاه‌ها پذیرفته شوند.
  6. نفرات اول تا سوم مرحله‌ی نهایی المپیاد علمی دانشجویی کشور با تأیید سازمان سنجش آموزش کشور که متقاضی دریافت بورس دکتری خارج از کشور باشند، می‌توانند برای تشکیل پرونده با رعایت ضوابط و معرفی مرکز المپیاد به اداره‌ی بورس مراجعه کنند.
  7. نفرات اول تا سوم مرحله‌ی نهایی المپیاد علمی دانشجویی کشور با تأیید سازمان سنجش آموزش کشور می‌توانند از بورس تحصیلی نخبگان استفاده کنند.
  8. نفرات اول تا سوم مرحله‌ی نهایی المپیاد علمی دانشجویی کشور با تأیید سازمان سنجش آموزش کشور و معرفی بنیاد ملی نخبگان به نظام وظیفه می‌توانند خدمت سربازی را با سپری‌کردن یک دوره‌ی آموزش نظامی و انجام پروژه‌های پژوهشی روی موضوعات موردنیاز کشور بگذرانند.
  9. رتبه‌های برتر المپیاد دانشجویی برای استخدام در سازمان‌ها دراولویت قرار می‌گیرند و از مزایان نخبه‌بودن استفاده می‌کنند.

در کنار همه‌ی این موارد، داشتن رتبه‌ی المپیاد خودش یک رزومه‌ی علمی خوب محسوب می‌شود و نه‌تنها در پذیرش بدون کنکور برای مقطع ارشد به کمک شما می‌آید، بلکه برای مصاحبه‌ی دکتری و حتی مصاحبه‌ برای ادامه‌‌تحصیل در خارج از کشور هم امتیاز به‌شمار می‌رود.

منابع المپیاد روانشناسی 1403

منابع امسال، تفاوت چندانی با منابع المپیاد روانشناسی 1402 نداشته‌است و شامل این دروس می‌شود؛ آمار، روش‌تحقیق و روا‌ن‌سنجی، فیزیولوژی اعصاب و غدد با تأکید بر روانشناسی شناختی، آسیب‌شناسی روانی (بالینی و استثنائی)، روانشناسی تحولی و شخصیت و مباحث اساسی در روانشناسی (عمومی). دروس مرحله‌ی نهایی المپیاد عینا مشابه مرحله‌ی اول المپیاد غیرمتمرکز است اما برای مرحله‌ی دوم، منابع مرحله‌ی اول باید مجددا عمیق‌تر و مفهومی‌تر مطالعه شود.

چگونه برای المپیاد دانشجویی درس بخوانیم؟

مطالب امتحانی المپیاد مانند مواد امتحانی آزمون کارشناسی‌ارشد است. بنابراین اگر کنکوری هستید، لازم نیست مجددا منابع دیگری را مطالعه کنید و اگر هنوز کنکوری نیستید با شرکت در المپیاد با یک تیر، دو نشان می‌زنید. درواقع همان‌طور که برای کنکور منظم برنامه می‌ریزید و با سخت‌کوشی به هدف‌های روزانه و کوتاه‌مدت خود می‌رسید، المپیاد هم باید طی یک برنامه‌ریزی مشخص پی گرفته شود؛ نه مانند امتحان‌هایی که در طول ترم مطالب آن‌را نگاه نمی‌کنید و ناگهان و صرفا شب امتحان به سراغ آن می‌روید. این چنین درس‌خواندنی، با المپیاد مطابقت چندانی ندارد.

 1. علاوه‌بر این، برای خیلی‌ها سوال می‌شود که «آیا برای شرکت در المپیاد دانشجویی روانشناسی منابعی خاصی باید مطالعه شود؟» خب ببینید غیر از اسامی دروس، کتاب و منبع خاصی برای المپیاد معرفی نمی‌شود؛ چراکه موضوع مهم در المپیاد درک مفاهیم و مطالعه‌ی دقیق منابع ارشد است. اما به‌عنوان راهنمایی مختصر و مفید و یک پیشنهاد ویژه از زبان خانم «نیکو پیشکاری»، می‌توان برای درس آمار و روش تحقیق از کتاب دکتر «دلاور»، برای درس فیزیولوژی اعصاب و غدد و روانشناسی فیزیولوژیک نیز از کتاب «کالات» و از جزوات دکتر «پیری» استفاده کرد. برای درس رشد، آموزش‌های مجازی رشد روان آموز در کنار مطالعه‌ی کتاب «کرین» بسیار مفید است. کتاب شخصیت «شولتز» برای مرحله‌ی اول و کتاب «فیست» برای مرحله‌ی دوم توصیه می‌شود. برای درس شناختی، مطالعه‌ی برخی از فصول کتاب «استرنبرگ» و کتاب‌های «دی‌اس‌ام» و «هالجین» برای آسیب‌شناسی المپیاد بسیار مناسب و کمک‌کننده هستند.

مرحله‌ی نهایی المپیاد روانشناسی

همان‌طور که قبلا اشاره کردیم، 15 نفر از دانشجویان ازطریق آزمون کارشناسی‌ارشد روانشناسی و 55 نفر ازطریق آزمون غیرمتمرکز به این مرحله راه پیدا می‌کنند و درمجموع 70 نفر برگزیدگان کشوری در این مرحله با هم به رقابت می‌پردازند. دانشجویان در مرحله‌ی دوم المپیاد روانشناسی با سوالات متفاوتی روبه‌رو می‌شوند که شاید تا به‌حال نشنیده‌باشند ولی با کمی دقت و از روی لغات کلیدی روی سوال می‌توانند مطالب را به آموخته‌های قبلی ارتباط دهند و از پس سوالات برآیند. سوالات این مرحله هم سبک و سیاقی مشابه سوالات مرحله‌ی اول دارند.

چند نمونه از سوالات مرحله‌ی اول آزمون غیرمتمرکز

از سوالات المپیاد روانشناسی مرحله‌ی اول می‌توان اشاره کرد به:

  • خودمیان‌بینی مستقیم و غیرمستقیم مربوط به نظریه‌ی پیاژه را نام ببرید و با مثال توضیح دهید.
  • زیربنای شخصیت را در دیدگاه رفتارگرایی، روانکاوی و انسان‌گرایی با هم مقایسه کنید.
  • نشانه‌های تک‌چشمی را نام ببرید و توضیح دهید.
  • سبب‌شناسی‌های مربوط به اختلال ADHD را تشریح کنید.
  • اختلال شخصیت ضداجتماعی را باساس متغیرهای بی‌باکی و برانگیختگی پایین مغز تفسیر کنید.
  • چند نمونه از سوالات مرحله‌ی نهایی المپیاد

برای آشنایی با نمونه‌ی سوال المپیاد مرحله‌ی دوم (نهایی)، موارد زیر را ببینید:

  • آزمون برج هانوی چیست و چه کاربردی دارد؟
  • سبب‌شناسی مشکلات جنسی (اختلالات پارافیلیک) را شرح دهید.

سوالات متداول

ثبت‌نام المپیاد متمرکز هم‌زمان با ثبت‌نام کنکور ارشد است (16 لغایت 22 آذرماه 1402). بنابراین در این بازه‌ی مشخص باید وارد سایت سازمان سنجش شوید و در قسمت کارشناسی‌ارشد، گزینه‌ی موردنظرتان را انتخاب و در المپیاد ثبت‌نام کنید. اما در ثبت‌نام المپیاد غیرمتمرکز، خود دانشگاه‌های دولتی وارد عمل می‌شوند و واخر دی‌ یا بهمن‌ماه (البته زمانش بستگی به تعیین هر دانشگاه دارد و ممکن است متفاوت شود)، دانشجویان ممتاز خود را به مراکز مناطق، معرفی می‌کنند.

اگر جواب سوال قبل را با دقت خوانده‌باشید، این سوال هم باید رفع شده‌باشد. چراکه برای آزمون المپیاد متمرکز، خیر این‌طور نیست. شما می‌توانید خودتان پیگیری کنید و برای ثبت‌نام داوطلب بشوید. اما ماجرای المپیاد غیرمتمرکز فرق دارد، چراکه دانشگاه است که دانشجویان ممتاز خود را انتخاب و ثبت‌نام و اطلاعات مربوط به آن را به دانشجو اعلام می‌کند.

این سوال هم در متن پاسخ داده شده‌است. اگر ثبت‌نام و شرکت در المپیاد را هنگام ثبت‌نام کنکور فعال کرده‌باشند، جزو نفرات برتر المپیاد مرحله‌ی اول نیز محسوب می‌شوند و اجازه‌ی ورود به مرحله‌ی دوم را پیدا می‌کنند، اما درباره‌ی مرحله‌ی دوم المپیاد و برتری رتبه در آن، نمی‌توان بر این اساس پیش‌بینی کرد.

قطب منطقه‌ای المپیاد غیرمتمرکز، همان‌طور که از نامش مشخص است، براساس منطقه‌های دانشگاه‌هاست و نه دانشگاهی مشخص، در زیر این منطقه‌ها را همراه با نام دانشگاه مرکزی می‌آوریم.

دانشگاه‌های کشور به ۱۰ منطقه، به این شرح تقسیم می‌شوند:

منطقه‌ی ۱: دانشگاه‌های استان تهران و البرز به مرکزیت دانشگاه تربیت مدرس

منطقه‌ی ۲: دانشگاه‌های استان‌های گیلان، مازندران و گلستان به مرکزیت دانشگاه مازندران

منطقه‌ی ۳: دانشگاه‌های استان‌های آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل و زنجان به مرکزیت دانشگاه تبریز

منطقه‌ی ۴: دانشگاه‌های استان‌های همدان، مرکزی، قزوین و قم به مرکزیت دانشگاه بوعلی سینا همدان

منطقه‌ی ۵: دانشگاه‌های استان‌های کردستان، کرمانشاه، لرستان و ایلام به مرکزیت دانشگاه رازی کرمانشاه

منطقه‌ی ۶: دانشگاه‌های استان‌های یزد، چهارمحال بختیاری و اصفهان به مرکزیت دانشگاه اصفهان

منطقه‌ی 7: دانشگاه‌های استان‌های بوشهر، فارس و کهگیلویه و بویراحمد به مرکزیت دانشگاه شیراز

منطقه‌ی 8: دانشگاه‌های استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان و هرمزگان به مرکزیت دانشگاه شهید باهنرکرمان

منطقه‌ی 9: دانشگاه‌های استان‌های خراسان شمالی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی و سمنان به مرکزیت دانشگاه فردوسی مشهد

منطقه‌ی۱۰: دانشگاه‌های استان‌های خوزستان به مرکزیت دانشگاه شهیدچمران اهواز