حریف نهان؛ مفهوم پردازی هایی درباره ناهشیاری – نیما قربانی

معرفی کتاب حریف نهان

گاهی آنچه مسیر زندگی، تصمیم‌ها، احساسات و حتی روابط ما را شکل می‌دهد، نه از روی آگاهی، بلکه در قسمت خاموش و پنهان ذهن ما جریان دارد. کتاب حریف نهان؛ مفهوم پردازی هایی درباره ناهشیاری نوشتۀ دکتر نیما قربانی از همین نقطه آغاز می‌شود.

اثری که تصویری چندبعدی از ناهشیاری ارائه می‌دهد، آن را از مرزهای روانکاوی کلاسیک فراتر می‌برد و ابعاد آن را در روانشناسی و زندگی روزمرۀ ما بررسی می‌کند.

این کتاب روانشناسی تنها به شرح نظریه‌ها بسنده نمی‌کند، بلکه ارتباط میان دیدگاه‌های گوناگون روانشناسی، علوم شناختی، عصب‌شناسی و حتی علوم انسانی را بررسی می‌کند تا خواننده بتواند ناهشیار را به صورت گسترده‌تر و واقع‌بینانه‌تر درک کند.

در بخش‌های ابتدای کتاب، نویسنده دو جریان مهم در مطالعۀ ناهشیاری را کنار یکدیگر قرار می‌دهد. نخست، ناهشیاری برخاسته از سنت روان‌پویشی که ریشه در اندیشه‌های زیگموند فروید و کارل گوستاو یونگ دارد و سال‌ها در تبیین رفتار انسان، آسیب‌های روانی و فرایند درمان نقش محوری ایفا کرده است. از طرفی دیگر، ناهشیاری شناختی قرار دارد؛ رویکردی که بر پایۀ پژوهش‌های روانشناسی تجربی شکل گرفته و با تکیه بر شواهد علمی، سازوکارهای پنهان ذهن را از زاویه‌ای متفاوت بررسی می‌کند.

دکتر قربانی در ادامه، با نگاهی تحلیلی به مفهوم ناهشیار در اندیشۀ فروید و یونگ می‌پردازد و نشان می‌دهد که هر یک چگونه منشأ نیروهای پنهان ذهن را تبیین کرده‌اند.

پس از آن، کتاب مفهوم ناهشیار جمعی را با ایدۀ بین‌ذهنیت پیوند می‌دهد؛ یعنی این نگاه که ذهن انسان فقط محصول دنیای درونی او نیست، بلکه ارتباط با دیگران، فرهنگ، تاریخ و تجربه‌های مشترک اجتماعی، هرکدام اثری پنهان بر آن می‌گذارد و آن را شکل می‌دهند.

این نگاه سبب می‌شود خواننده ناهشیاری را نه فقط در اتاق درمان، بلکه در خانواده، گروه‌ها، سازمان‌ها و حتی جوامع بزرگ نیز مشاهده کند.

در فصل‌های بعدی، نویسنده با رویکردی میان‌رشته‌ای از ظرفیت قوم‌شناسی، انسان‌شناسی، جامعه‌شناسی و اسطوره‌شناسی بهره می‌گیرد تا نشان دهد چگونه صداها، باورها و منش‌های جمعی در روابط انسانی نفوذ می‌کنند و به بخشی از حیات ناپیدای ذهن تبدیل می‌شوند.

در ادامه نیز به بخش تأمل‌برانگیز کتاب می‌رسید. بخشی که مفهوم «دلبستگی» در فرهنگ‌های گوناگون و نقش آن در شکل‌گیری پیوندهای درمانی، اثر دارونما و رابطۀ شفابخش میان انسان‌ها بررسی می‌شود.

از دیگر محورهای مهم اثر، بررسی تعامل روانکاوی با یافته‌های روانشناسی شناختی است. نویسنده توضیح می‌دهد که این گفت‌وگوی علمی چگونه به شکل‌گیری مفهوم ناهشیار پویشی و نظریه‌هایی مانند رمز چندگانه و پردازش‌های عقلانی ـ تجربی انجامیده است.

افزون بر این، خواننده با مهم‌ترین ایده‌های نوین در حوزۀ نوروساینس ناهشیاری نیز آشنا می‌شود؛ دیدگاه‌هایی که با تکیه بر یافته‌های علوم اعصاب، تصویری تازه از رابطۀ ذهن و مغز ارائه می‌کنند.

فصل پایانی را نیز می‌توان گفت که یک جمع‌بندی متفکرانه است که تمام این دیدگاه‌های متنوع را در قالب چارچوبی منسجم کنار یکدیگر قرار می‌دهد.

قیمت کتاب حاضر در نشر روان آموز با تخفیف ویژه برای تمامی علاقه‌مندان درنظر گرفته شده است. چنانچه قصد خرید کتاب حریف نهان نیما قربانی و سایر کتاب های روانکاوی را دارید، می‌توانید همین حالا برای تهیۀ این کتاب با مناسب‌ترین قیمت اقدام کنید.

کتاب مرتبط: من به روایت من نیما قربانی

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

دانشجویان و پژوهشگران روانشناسی، مشاوران، رواندرمانگران و علاقه‌مندان به علوم شناختی از مخاطبان اصلی این اثر به‌شمار می‌آیند، اما دامنۀ مخاطبان کتاب به این گروه محدود نمی‌شود. هر خواننده‌ای که نسبت به منشأ احساسات، تصمیم‌ها، تعارض‌های درونی و روابط انسانی کنجکاوی جدی داشته باشد و علاقه‌مند به علم روانکاوی و نظریه‌های شناختی باشد، می‌تواند از مطالب آن بهره ببرد.

توضیحات تکمیلی

دکتر نیما قربانی استادتمام دانشگاه تهران، عضو هیئت علمی مدرسۀ جدید روانپزشکی واشنگتن و سوپروایزر رسمی انجمن بین‌المللی درمان‌های پویشی‌تجربه‌ای (IEDTA) است.

او علاوه بر آموزش روان درمانی پویشی فشرده و کوتاه مدت (ISTDP)، در زمینه‌های فرایندهای ناهشیار، مهارت‌های ارتباطی و آموزش‌های تجربه‌ای روانشناختی فعالیت دارد. دکتر قربانی همچنین با همکاری پل جی واتسون، طی بیش از دو دهه پژوهش، مدل خودشناسی انسجامی را در مطالعات میان‌فرهنگی شخصیت، معنویت و دین توسعه داده و نتایج این پژوهش‌ها را در بیش از ۷۰ مقالۀ علمی منتشر کرده است.

بریدۀ کتاب

هر رفتارى كه از آدمى سر مى‌زند، هم مى‌تواند تحت تأثير متغيرهاى محيطى باشد وهم تحت تأثير صفات شخصيتى. صفات شخصيتى با توجه به موقعيت امكان بروز مى‌يابند؛ همان‌طور كه شناگرى مستلزم وجود آب است. موقعيت نيز با توجه به شدت و جهتش قابليت هاى خاصى را بيدار مى‌كند. موقعيت، هرقدر هم شديد و پرنفوذ، تفاوت هاى فردى را از ميان نمى‌رانَد (محرک يكسان، واكنش هاى متفاوت).

اما وزن اثر موقعيت و اثر صفات چقدر است؟ اين پرسش نادرست است.

موقعيت اجتماعى و صفات شخصيتى دو روى يک سكه اند و قابل تفكيک نيستند. به عبارتى ديگر، رفتار به شكل پويايى هم تابع موقعيت اجتماعى و هم تابع خصايص شخصيتى است. نمى توان فردى را با مجموعه‌اى از صفات شخصيتى در خلاء تصور كرد، زيرا رفتارهاى پايدار فرد هميشه در متنى اجتماعى، عينى يا ذهنى، متجلى مى‌شوند.

همه ما خصايصى داريم كه خودمان هم از آنها بى خبريم و تنها در موقعيت هاى خاصى نمايان مى شوند واين گواهى بر وجود ناهشيارى است. برای مثال افراد بسیاری گزارش می‌کنند که پس از ازدواج ویژگی‌ها و رفتارهای همسرشان تغییر کرده است. این واقعیت می‌تواند حاکی از این باشد که فرد در مقعیت جدید زندگی مشترک صفاتی را بروز می‌دهد که تاکنون مشهود نبوده و یا حتی خود نیز از وجود آنها بی‌اطلاع بوده است.

فهرست کتاب حریف نهان

مقدمه

فصل اول: در باب اهمیت ناهشیاری

فصل دوم: فروید و ناهشیاری

فصل سوم: یونگ و ناهشیاری

فصل چهارم: صداها و منش‌های جمعی؛ شکل‌گیری و رشد ناهشیاری فراسوی فرد

فصل پنجم: دل-بستگی شفابخش

فصل ششم: ناهشیاری به‌مثابۀ پردازش‌های حسی ـ حرکتی و هیجانی: روانکاوی، علوم شناختی، نوروساینس

فصل هفتم: آنچه آموختیم

منابع