خانواده در اسلام – حسین بستان

معرفی کتاب خانواده در اسلام

کتاب خانواده در اسلام اثر حسین بستان با هدف تبیین دیدگاه اسلام به عنوان جامع‌ترین دین الهی دربارۀ خانواده و زندگی خانوادگی از ابعاد گوناگون نگاشته شده و توسط انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه به چاپ رسیده است.

خانواده به عنوان یک نهاد اجتماعی کوچک، دارای آثار و کارکردهای گسترده‌ای در عرصه‌های مختلف است. تأثیرات آشکار و پنهان خانواده بر سایر نهادهای اجتماعی و نیز تأثیرپذیری آن از آن‌ها، موجب شده است اندیشمندان حوزه‌های مختلف علوم انسانی و همچنین سیاست‌مداران و برنامه‌ریزان اجتماعی توجه ویژه‌ای به آن داشته باشند. در دیدگاه اسلام، خانواده نهادی بنیادین در مسیر تحقق بندگی خداوند است و در کنار این هدف اصلی، مجموعه‌ای از اهداف ثانوی و کارکردهای تکمیلی را نیز دنبال می‌کند.

مباحث این کتاب در چهارده فصل تنظیم شده است. فصل اول به ارائه نظریه‌ای در باب خانواده با تکیه بر آموزه‌های اسلامی و با الهام از دیدگاه متفکران مسلمان می‌پردازد. فصل دوم اهداف و کارکردهای خانواده را از منظر اسلام بررسی می‌کند. فصل سوم نیز به قواعد و نظریات اسلام در ارتباط با ازدواج، خانواده و مسائل پیرامون آن اختصاص دارد.

در فصل چهارم مهم‌ترین آداب و رسوم و سنت‌های ازدواج، به‌ویژه سنت‌های اسلامی مرتبط با خواستگاری، عقد، عروسی، مهریه و جهیزیه بررسی می‌شود. فصل پنجم به تبیین دیدگاه اسلام درباره وظایف و حقوق متقابل همسران در حوزه نیازهای عاطفی و جنسی می‌پردازد. فصل ششم نیز الگوی مطلوب مدیریت خانواده، حدود اختیارات و وظایف مدیر خانواده و همچنین کیفیت دفاع عقلانی از این الگو را مورد بحث قرار می‌دهد.

فصل هفتم به بررسی تقسیم کار در خانواده بر مبنای جنسیت و تحلیل عقلانی آن اختصاص دارد. فصل هشتم حقوق واجب و مستحب والدین بر فرزندان را معرفی می‌کند. فصل نهم نظام خویشاوندی را از طریق تبیین اهمیت، جایگاه و آثار روابط خویشاوندی بررسی می‌نماید. فصل دهم به بهترین راهکارهایی می‌پردازد که اسلام برای تحکیم خانواده ارائه داده و مسئول اجرای آن‌ها اعضای خانواده هستند؛ در حالی که فصل یازدهم راهکارهایی را معرفی می‌کند که اجرای آن‌ها بر عهده عوامل بیرون از خانواده است.

فصل دوازدهم به بررسی دیدگاه اخلاقی و حقوقی اسلام دربارۀ خشونت زناشویی می‌پردازد. فصل سیزدهم موضوع طلاق را از منظر اسلام تحلیل می‌کند و فصل پایانی نیز ویژگی‌های خانواده امام علی (ع) و حضرت فاطمه (س) را به عنوان الگوی خانواده در اسلام معرفی می‌نماید.

از جمله ویژگی‌های برجسته این کتاب می‌توان به بهره‌گیری گسترده از آیات قرآن و احادیث، وجود مقدمه در ابتدای هر فصل و ارائه چکیدۀ مطالب در انتهای فصل‌ها اشاره کرد. همچنین وجود بخش خودآزمایی در پایان هر فصل، به تثبیت مفاهیم و درک بهتر مطالب در ذهن مخاطب کمک می‌کند.

کتاب مرتبط: خانواده از منظر قرآن و حدیث

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب با توجه به محتوای آموزشی، پژوهشی و کاربردی خود، می‌تواند به عنوان متن درس خانواده در اسلام برای دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد و نیز طلاب سطح سه حوزه‌های علمیه، به‌ویژه در رشته مطالعات زنان و خانواده، مورد استفاده قرار بگیرد. همچنین این اثر برای پژوهشگران و اساتید حوزه علوم انسانی که به دنبال تحلیل دیدگاه اسلام درباره خانواده هستند، منبعی قابل اتکا محسوب می‌شود؛ زیرا ساختار منظم، نگاه تحلیلی و پرداخت نظام‌مند آن، امکان بهره‌گیری در پژوهش‌های علمی را فراهم می‌کند.

از سوی دیگر، وجود مباحثی با عنوان منابعی برای مطالعه بیشتر و موضوعات تحقیق، در کنار قلم روان نویسنده، باعث شده است مطالعه و خرید کتاب خانواده در اسلام انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه به عموم علاقه‌مندان، دانشجویان و پژوهشگران این حوزه نیز پیشنهاد شود. خرید بهترین کتاب های روانشناسی خانواده و خانواده درمانی با تخفیف از روان‌آموز امکان‌پذیر است.

توضیحات تکمیلی

وسعت منابع کتاب و بهره‌برداری نویسنده از منابع معتبر ایرانی و خارجی در نگارش این اثر، موجب شده است کتاب از پشتوانه‌ای علمی–مذهبی قابل توجه برخوردار باشد و بتوان آن را در زمرۀ آثار پژوهشی مستند در حوزه خانواده در اسلام قرار داد.

کتاب خانواده در اسلام توسط دکتر حسین بستان، دانشیار پژوهشکده علوم اجتماعی، گروه جامعه‌شناسی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در شهر قم، تألیف شده است. تسلط نویسنده بر مباحث جامعه‌شناسی و مطالعات دینی، به غنای محتوایی و دقت تحلیلی اثر افزوده و آن را به منبعی قابل اتکا در مطالعات خانواده تبدیل کرده است.

بریدۀ کتاب

از نظر ارزشمندی ذاتی هیچ تفاوتی بین زن و مرد نیست؛ زیرا تنها معیار ارزشمندی ذاتی تقوا و پرهیزکاری است. بنابراین، تفاوت نقش‌ها و حقوق فردی و اجتماعی زن و مرد، صرفاً به تفاوت در اصول راهنمای رفتار و قواعد تنظیم‌کنندۀ روابط اجتماعی باز می‌گردد و هر کدام معطوف به تأمین پاره‌ای مصالح فردی و اجتماعی است.

از مهم‌ترین مصالحی که اسلام در این تفاوت‌ها مورد توجه قرار داده می‌توان به تقویت جایگاه خانواده و افزایش کارآمدی آن در جهت تأمین آرامش روانی همسران و پرورش فرزندان صالح، ارتقای سلامت اخلاقی جامعه و حمایت از جنس زن به دلیل برخی آسیب‌پذیری‌های خاص اشاره کرد.

فهرست کتاب خانواده در اسلام

فصل 1: نظریۀ خانواده

فصل 2: اهداف و کارکردهای خانواده

فصل 3: قواعد و هنجارهای همسرگزینی

فصل 4: آداب و سنن ازدواج

فصل 5: نقش‌های عاطفی و جنسی همسران

فصل 6: مدیریت خانواده

فصل 7: تقسیم کار خانگی

فصل 8: حقوق متقابل والدین و فرزندان

فصل 9: حقوق و روابط خویشاوندی

فصل 10: راهکارهای درونی تحکیم خانواده

فصل 11: راهکارهای بیرونی تحکیم خانواده

فصل 12: خشونت زناشویی

فصل 13: طلاق

فصل 14: خانوادۀ الگو