دایره المعارف اعتیاد و مواد مخدر – ماهیار آذر و سیما نوحی

معرفی کتاب دایره المعارف اعتیاد و مواد مخدر

این کتاب دایره المعارف اعتیاد و مواد مخدر، روایتی تکان‌دهنده و در عین حال علمی از پدیدۀ اعتیاد است؛ پدیده‌ای که بی‌مقدمه وارد زندگی‌ها می‌شود و بنیان خانواده‌ها را در سکوتی سهمگین متزلزل می‌کند.

نویسنده با نگاهی جامع، از تغییر الگوی مصرف مواد در سال‌های اخیر (از مواد افیونی تا محرک‌های خیابانی دست‌ساز) سخن می‌گوید و تصویری روشن از خطرهای پنهان، ناخالصی‌ها، قیمت‌های ارزان و دسترسی آسان این مواد ترسیم می‌کند.

در این کتاب روانشناسی، مروری گسترده بر انواع مواد مخدر و محرک اعم از گیاهی، طبیعی، صناعی و ترکیبی ارائه شده و تاریخچه، جغرافیای کشت و توزیع، عوارض، مسمومیت‌ها، راه‌های پیشگیری و شیوه‌های درمان به‌صورت نکته‌وار و کاربردی بررسی شده است. نثر کتاب در عین اختصار، هشداردهنده و آگاهی‌بخش است و می‌کوشد با بیانی علمی و در عین حال انسانی، خواننده را به تأملی جدی دربارۀ سرنوشت فرد، خانواده و جامعه فرابخواند.

این اثر با رویکردی علمی و در عین حال دغدغه‌مندانه نگاشته شده و به‌جای پرداختن صرف به توصیف آسیب‌ها، کوشیده است تصویری همه‌جانبه از پدیدۀ اعتیاد در جهان و به‌ویژه در کشورمان ارائه دهد. شیوۀ نگارش مطالب، مطالعۀ کتاب را برای مخاطبانی که به‌دنبال اطلاعات دقیق و فشرده هستند، آسان کرده است.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

این کتاب برای طیف گسترده‌ای از مخاطبان قابل استفاده است. والدینی که نگران پیشگیری از اعتیاد در فرزندان خود هستند یا با این مسئله در خانواده مواجه شده‌اند، می‌توانند با مطالعۀ آن شناخت روشن‌تری از انواع مواد، پیامدها و راه‌های پیشگیری و درمان به‌دست آورند. خانواده‌های درگیر با اعتیاد نیز با اطلاعات دقیق‌تر و علمی‌تری درباره ماهیت مواد و مسیرهای درمان آشنا می‌شوند.

همچنین متخصصان حوزۀ سلامت روان و درمان، از جمله روانپزشکان، روانشناسان، پزشکان و پرستاران، می‌توانند از مرور منسجم و نکته‌وار انواع مواد مخدر و محرک و رویکردهای درمانی بهره ببرند.

در نهایت می‌توان گفت این اثر برای افرادی که خود با مصرف مواد درگیر هستند نیز می‌تواند زمینه‌ای برای آگاهی بیشتر و بازنگری در تصمیم‌ها و سبک زندگی فراهم کند.

کتاب مرتبط: درمان اعتیاد شهربانو قهاری

توضیحات تکمیلی

دکتر ماهیار آذر متخصص روانپزشکی و استادیار بازنشستۀ رشته روانپزشکی است که تحصیلات پزشکی عمومی را در دانشگاه تهران به پایان رساند و سپس در سال ۱۳۶۷ مدرک تخصصی خود در روانپزشکی و علوم رفتاری را از دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی دریافت کرد.

او سال‌ها در بخش روانپزشکی و علوم رفتاری بیمارستان امام حسین در تهران مشغول آموزش، پژوهش و درمان بوده و عضو هیئت علمی دانشگاه و انجمن روانپزشکان ایران بوده است. دکتر آذر در عرصۀ پژوهش همکاری در طرح‌ها و مقالات متعدد علمی دارد و نویسنده و گردآورندۀ چندین کتاب تخصصی در حوزۀ روانپزشکی، از جمله آثار آموزشی و مرجع درباره روانپزشکی بالینی، درمان اختلالات جنسی، اضطراب، اعتیاد و درمان‌ها، و نیز راهنماهای آموزشی برای دانشجویان و متخصصان بوده است.

بریده ای از کتاب

عادت و اعتیاد دو اصطلاحی هستند که در افکار عمومی به غلط معادل هم در نظر گرفته می‌شوند، در صورتی که اختلاف اساسی داشته و عادت عبارت است از تطابق موجود زنده با محیط زیست یا شرایط جدید و بی سابقه که در انسان دارای انواع مختلفی است مانند عادت روحی، عادت عضوی، عادت غریزی و عادت حیاتی.

وابستگی جسمی یا فیزیکی (Physical Dependency) عبارت است از حالت تطابقی در شخص است که پس از استعمال مکرر دارو (drug) پدید می‌آید و به صورت عدم استعمال دارو و یا خنثی‌کردن اثر دارو توسط داروی دیگر شخص
دچار اختلالات شدید جسمی می‌شود که به سندرم محرومیت معروف است.

وابستگی دارویی حالت روانی یا فیزیکی است که از مصرف دارو ناشی می‌شود. این حالت همراه با هر بار در ادامه مصرف دارو به خاطر تولید حالت‌های «دلخواه» و یا جلوگیری از بروز حالت‌های ناراحت‌کننده و یا هر دو است، خصايص مذکور بر حسب نوع دارو فرق می‌کند.

وابستگی روانی: عبارتست از حالتی که در آن شخص پس از مصرف دارو احساس امتناع و رضایت می‌کند و به علاوه همراه با آن رغبت و تمایل روانی نسبت به مصرف مجدد دارو به طور دائم یا دوره‌ای جهت ایجاد لذت یا اجتناب از ناراحتی دارد، این کیفیت در واقع نوعی شرطی‌شدن است.

فهرست کتاب دایره المعارف اعتیاد و مواد مخدر

فصل 1: تاریخچه موادمخدر و اعتیاد

فصل 2: تعریف موادمخدر و اعتیاد وابستگی تحمل

فصل 3: روانشناسی اعتیاد

فصل 4: تریاک (ِاُپیوم و اُپیوئیدها)

فصل 5: حشیش (بنگ، ماری‎‌جوانا)

فصل 6: کوکائین

فصل 7: آمفتامین‌ها (اختلالات مربوط به آمفتامین‌ها و شبه آمفتامین‌ها و اکستاسی)

فصل 8: مواد توهم‌زا و استنشاقی و فن‌سیکلیدین

فصل 9: اختلالات مربوط به نیکوتین، توتون (دخانیات)

فصل 10: کافئین

فصل 11: اختلالات مربوط به داروهای آرام‌بخش – خواب‌آور و ضداضطراب

فصل 12: الکل – اختلالات وابسته به الکل (اعتیاد الکل)

فصل 13: دوپینگ (سوءمصرف استروئیدها و مواد آنابولیزان – داروهای غیرمجاز در ورزش)

فصل 14: ترک اعتیاد (درمان‌های دارویی ترک موادمخدر و محرک مغزی)

فصل 15: درمان‌های روانشناختی اعتیاد

فصل 16: جغرافیای جهانی موادمخدر و اعتیاد

فصل 17: ایران – موادمخدر و اعتیاد (تاریخچه و وضعیت فعلی)

منابع