ذهن آگاهی و پذیرش در ورزش – کریستوفر هنریکسن

معرفی کتاب ذهن‌ آگاهی و پذیرش در ورزش

کتاب ذهن‌ آگاهی و پذیرش در ورزش نوشته سه نویسنده برجسته در حوزۀ روانشناسی ورزش، کریستوفر هنریکسن، جاکوب هانسن و کارستن وید لارسن، اثری است تخصصی و در عین حال روان که با ترجمه دقیق و خوانای مریم کمراتی، از سوی انتشارات ارجمند منتشر شده است. موضوع محوری این اثر ذهن‌ آگاهی و پذیرش در ورزش است؛ یعنی همان رویکرد نوینی که در دهۀ اخیر به یکی از پایه‌های اصلی روانشناسی عملکرد بدل شده و به ورزشکاران کمک می‌کند در لحظات پراضطراب و رقابتی، ذهن خود را از تلاش بی‌فایدۀ کنترل افکار منفی رها کنند و تمرکز را به لحظۀ حال بازگردانند.

در این کتاب، نویسندگان با اتکا بر تجربیات خود، به بررسی کاربرد عملی ذهن‌ آگاهی و پذیرش، Acceptance and Mindfulness، در شرایط واقعی ورزش می‌پردازند. آنان توضیح می‌دهند که چرا راهبردهای سنتی مانند مثبت‌اندیشی یا کنترل هیجان‌ها در موقعیت‌های پرفشار مؤثر نیستند و چگونه تکنیک‌های مبتنی بر رویکرد ACT و MAC (تعهد – پذیرش – ذهن‌ آگاهی) می‌توانند عملکرد ورزشکاران را بهبود بخشند.

ساختار کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده است که ابتدا مفاهیم نظری ذهن‌ آگاهی و پذیرش را معرفی می‌کند، سپس تمرین‌ها، مثال‌های واقعی و راهکارهای اجرایی برای مربیان و روان‌شناسان ورزش ارائه می‌دهد. هدف اصلی نویسندگان این است که نشان دهند موفقیت ورزشی، نتیجۀ حذف احساسات ناخوشایند نیست بلکه در گروِ پذیرش آن‌ها و تمرکز بر ارزش‌ها و اهداف معنادار است.

این اثر، کتابی کاربردی است که هم برای دانشجویان و پژوهشگران روانشناسی ورزش و هم برای خودِ ورزشکاران و مربیان، نقشۀ روشنی از چگونگی پرورش ذهن در لحظات فشار و استرس فراهم می‌آورد و همچنین افرادی که به کتاب های ذهن آگاهی و کتاب های درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، علاقه مند هستند نیز میتوانند از محتوای کتاب بهره مند شوند.

کتاب دست به تلفیق نظریه و عمل برده است؛ متن با زبانی علمی و در عین حال ساده نگاشته شده، مثال‌های واقعی از ورزشکاران حرفه‌ای مانند ماک مدسن، دارندۀ مدال نقرۀ المپیک در کشتی، و پیتر هانسن، سرمربی تیم ملی قایقرانی دانمارک، در آن آمده و هر فصل به‌گونه‌ای طراحی شده است که بتواند بینش و تمرینی تازه برای ذهن‌آگاه شدن فراهم آورد.

کتاب مرتبط: یادگیری درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد استیون هیز

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

• دانشجویان و پژوهشگران روانشناسی ورزش: برای آشنایی با موج سوم درمان‌های شناختی‌رفتاری و کاربرد آن در ورزش حرفه‌ای.
• روانشناسان و درمانگران: برای یادگیری چگونگی استفاده از رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد برای ورزشکاران به‌منظور بهبود عملکرد.
• مربیان تیم‌ها و باشگاه‌ها: برای درک شیوۀ برخورد با فشار روانی بازیکنان و افزایش تمرکز تیمی.
• ورزشکاران حرفه‌ای و نیمه‌حرفه‌ای: کتاب ذهن‌ آگاهی و پذیرش در ورزش میتواند برای یادگیری کنترل ذهن و استفاده از تمرکز لحظه‌ای به‌جای تلاش برای حذف اضطراب مفید باشد.

توضیحات تکمیلی

ذهن‌ آگاهی و پذیرش در ورزش، رویکردی نوین در روانشناسی عملکرد است که به‌جای جنگیدن با احساسات ناخوشایند، به ما می‌آموزد با آگاهی از لحظۀ حال و پذیرش تجربۀ درونی، تمرکز خود را بر ارزش‌ها و اهداف واقعی‌مان حفظ کنیم.

نویسندگان، کریستوفر هنریکسن، جاکوب هانسن و کارستن وید لارسن، از متخصصان برجستۀ روانشناسی ورزش در دانمارک‌اند که سال‌ها تجربۀ کار با تیم‌های ملی را در کارنامه دارند. هنریکسن دانشیار مؤسسۀ علوم ورزشی و بیومکانیک بالینی در دانشگاه دانمارک جنوبی است.

هانسن مشاور اجرایی خصوصی در ورزش، تجارت و سایر حوزه‌های اجرایی است و وید لارسن نیز دانشیار مؤسسۀ علوم ورزشی و بیومکانیک بالینی در دانشگاه جنوب دانمارک است. هر سه نویسنده متخصص روانشناسی ورزش در تیم دانمارک هستند.

ترجمۀ این کتاب توسط دکتر سیده‌ مریم کمراتی، عضو انجمن علمی هیپنوتیزم بالینی ایران و انجمن بین‌المللی هیپنوتیزم ISH، با نثری شیوا و دقیق، سبب شده تا مخاطب فارسی‌زبان به‌راحتی با مفاهیم علمی ارتباط برقرار کند. به گفتۀ مترجم، روان بودن متن و انسجام مفاهیم از اهداف اصلی ترجمه بوده تا خوانندگان فارسی‌زبان بتوانند بدون پیش‌زمینۀ تخصصی، از محتوای علمی کتاب بهره‌مند شوند.

کتاب مرتبط: اکت به زبان ساده راس هریس

بریده‌ای از کتاب ذهن‌ آگاهی و پذیرش در ورزش

ورزشکاران نیز هر از چندگاهی خود را درگیر مشکلات می‌یابند، از مسیر ارزش‌هایشان منحرف می‌شوند و در امواج گیر می‌افتند. این امر منجر به تغییراتی در خلق، افزایش ناامیدی و یا نقص در عملکرد آن‌ها می‌شود.

فشار مضاعف، توقعات بالای کادر ورزشی و داشتن دو مسئولیت هم‌زمان (مثلاً فردی که در کنار ورزش، دانش‌آموز مدرسه هم هست) نمونه‌هایی از عواملی هستند که می‌توانند ورزشکار را در معرض آسیب قرار دهند. از منظر استعاری، زمانی که ورزشکاران خود را در میان چنین طوفان‌هایی می‌یابند، ممکن است فانوس دریایی و ارزش‌های خود را گم کنند.

فهرست کتاب ذهن آگاهی و پذیرش در ورزش

1- رویکردهای ذهن‌آگاهی و پذیرش: آیا این رویکردها در ورزش حرفه‌ای جایگاهی دارند؟

بخش اول: شیوۀ استفاده از مؤلفه‌های اصلی ذهن‌آگاهی و پذیرش در ورزش حرفه‌ای

2- کمک به ورزشکاران تا به استفاده از مدل حیاتی در ورزش (SLL) و تحلیل کارکردی تصمیمات مناسب بگیرند

3- کمک به ورزشکاران برای تصریح ارزش‌ها برمبنای ویژگی‌های رشتۀ ورزشی خود

4- کمک به ورزشکاران برای حضور در لحظه، هنگام قرارگرفتن در شرایط پرفشار

5- کمک به ورزشکاران برای همجوشی‌زدایی و پذیرش: افکار و هیجانات دشمن ما نیستند

6- کمک به ورزشکاران به منظور تعهد به عمل: پاهای یخ‌زده، کودکان گریان و تمرین اول صبح

7- از دست دادن انگیزه، ترک حرفۀ ورزشی، بازگشت دوباره و کسب مدال المپیک: کار با یک شناگر یک سال پیش از المپیک

8- در اندیشۀ یک نقش جدید: برگزاری دورۀ روان‌شناسی ورزش مبتنی بر ACT برای مربیان

9- تمرکز خود را روی توپ حفظ کنید: تمرینات ذهن‌آگاهی در ورزش حرفه‌ای ایالات متحده

10- ACT برای ورزشکاران نوجوان: مطالعۀ موردی یک بازیکن بسکتبال جوان

11-  ارتقای عملکرد ورزشی ذهن‌آگاه در عمل: موردکاوی یک آکادمی فوتبال حرفه‌ای

12- گرفتارشدن در تلۀ تلاش برای تکرار موفقیت: پشتیبانی روان‌شناسی ورزش از تیم هندبال مردان در المپیک ریودوژانیرو

13- تمرین ذهن‌آگاهی در فوتبال حرفه‌ای

14- طبیعت خاستگاه ایجاد تعمق و تجربۀ سرگشتگی

15- خود شفقتی در ورزش برای دستیابی به جسارت و کارایی

16- وقتی فاجعه رخ می‌دهد: کمک به ورزشکار مصدوم برای پذیرش و بازیابی تمرکز

17- دیدار شرق با غرب: بکارگیری ذهن‌آگاهی در ورزش حرفه‌ای هنگ کنگ

18- حالا نوبت خود ما است: متخصص روان‌شناسی ورزش ذهن‌اگاه در شرایط پرفشار