سلامت روان دیجیتال – ایوز کاوالکانته پاسوس

معرفی کتاب سلامت روان دیجیتال

کتاب سلامت روان دیجیتال؛ راهنمایی برای متخصصین روانشناسی اثری جامع و روزآمد است که به‌طور تخصصی به پیوند روانشناسی با فناوری‌های دیجیتال و هوش مصنوعی می‌پردازد. نویسندگان کتاب، ایوز کاوالکانته پاسوس، فلاویو کاپسزینسکی و فرانسیسکو دیگو رابلو داپونته، با اتکا به پژوهش‌های معتبر و تجربۀ بالینی، کوشیده‌اند چشم‌اندازی واقع‌بینانه، انتقادی و درعین‌حال آینده‌نگر از سلامت روان دیجیتال ارائه دهند.

این اثر با رویکردی عملی و کاربردی، به بررسی چگونگی تغییر و تحول مبحث سلامت روان پس از ورود فناوری‌های نوین می‌پردازد. از گوشی‌های هوشمند و اپلیکیشن‌های سلامت روان گرفته تا بات‌های گفت‌وگو، دستگاه‌های پوشیدنی، روانپزشکی از راه دور و هوش مصنوعی، همگی در این کتاب بررسی می‌شوند. نویسندگان با تسلط کامل بر موضوع، نشان می‌دهند که چگونه این ابزارها می‌توانند ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات مختلف روانشناختی را متحول سازند.

کتاب در پانزده فصل سازمان‌دهی شده که هر یک به بخش خاصی از عرصۀ سلامت روان دیجیتال می‌پردازد. از معرفی مفهوم روانپزشکی دیجیتال و چگونگی ارتباط بیمار و متخصص بالینی در کلینیک دیجیتال در فصل نخست، تا بررسی آسیب‌های ناشی از غرق شدن در دنیای دیجیتال و استفادۀ آسیب‌زا از رسانه‌های اجتماعی در فصل پایانی، این اثر به‌طور جامع تمامی ابعاد این حوزۀ پیچیده را پوشش می‌دهد.

فصل‌های میانی به موضوعات تخصصی‌تری همچون تولید بستۀ داده‌های غیرفعال، ویژگی‌های روان‌سنجی ابزارهای ارزیابی دیجیتال، درمان‌های مبتنی‌بر گوشی هوشمند، بات‌های گفت‌وگو و مدل‌های پیش‌بینی‌کنندۀ مبتنی‌بر هوش مصنوعی اختصاص دارد. کتاب نگاهی متوازن به امکانات و محدودیت‌های فناوری‌های دیجیتال در حوزۀ سلامت روان دارد. نویسندگان در عین تأکید بر پتانسیل‌های شگرف این فناوری‌ها، از محدودیت‌ها و نگرانی‌های اخلاقی مانند امنیت داده، حریم خصوصی، نرخ مشارکت و حفظ کاربران نیز غافل نمانده‌اند.

نویسندگان با بهره‌گیری از پژوهش‌های معتبر و شواهد علمی روزآمد، به متخصصان بالینی نشان می‌دهند که چگونه می‌توانند این فناوری‌ها را در عمل ارزیابی کرده و از آن‌ها بهره ببرند. حضور نمودارها و جداول متعدد، ارائۀ منابع هر فصل در انتهای همان فصل و به‌طور کلی ساختار منظم کتاب، فرایند یادگیری را تسهیل کرده و به خواننده امکان می‌دهد به‌راحتی به اطلاعات موردنیاز دست یابد.

کتاب سلامت روان دیجیتال انتشارات ارجمند، راهنمای جامع و کاملی است که با نگاهی علمی و عملی، متخصصان روانشناسی را با چشم‌انداز، امکانات و محدودیت‌های فناوری‌های دیجیتال در حوزۀ سلامت روان آشنا می‌سازد. این اثر با ارائۀ شواهد علمی معتبر و بررسی دقیق فناوری‌هایی از قبیل گوشی‌های هوشمند، هوش مصنوعی و روانپزشکی از راه دور، ابزاری ضروری برای متخصصانی است که می‌خواهند در عصر دیجیتال، خدمات روانشناسی اثربخش و به‌روزی ارائه دهند.

کتاب مرتبط: آسیب شناسی فناوری؛ پیامدهای روانی و راهکارهای درمان

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

• روانشناسان و روانپزشکان بالینی: این کتاب برای متخصصان فعال در حوزۀ بالینی که می‌خواهند با آخرین دستاوردهای فناوری در سلامت روان آشنا شوند، منبعی بی‌بدیل است.
• دانشجویان روانشناسی و پزشکی: دانش‌آموختگان و دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی در رشته‌های روانشناسی، روانپزشکی و علوم رفتاری، با مطالعۀ این کتاب می‌توانند با آخرین رویکردها و روش‌های نوین در حوزۀ سلامت روان آشنا شوند.
• پژوهشگران و محققان: برای پژوهشگرانی که در حوزۀ روانشناسی دیجیتال، هوش مصنوعی در سلامت روان یا فناوری‌های کمک‌درمانی فعالیت می‌کنند، این کتاب پایۀ علمی قوی فراهم می‌آورد.
• توسعه‌دهندگان اپلیکیشن‌های سلامت روان: برنامه‌نویسان و توسعه‌دهندگان فناوری که در حال طراحی و توسعۀ اپلیکیشن‌های سلامت روان هستند، با مطالعۀ این کتاب می‌توانند با استانداردهای علمی و اعتباریابی محصولات دیجیتال در این حوزه آشنا شوند.
• مدیران سیستم‌های بهداشتی و درمانی: سیاست‌گذاران و مدیران سازمان‌های بهداشتی که می‌خواهند فناوری‌های دیجیتال را در سیستم‌های مراقبت سلامت روان خود به‌کار بگیرند، با مطالعۀ این کتاب می‌توانند تصمیمات آگاهانه‌تری اتخاذ کنند.

توضیحات تکمیلی

ایوز کاوالکانته پاسوس، استاد روانپزشکی در دانشگاه فدرال ریوگراندودوسول برزیل است. وی دورۀ پسادکتری خود را در زمینۀ علوم اعصاب و هوش مصنوعی در مرکز علوم بهداشت دانشگاه تگزاس در هیوستون ایالات متحده گذرانده است. او بیش از ۹۷ مقاله در مجلات معتبر روانپزشکی به چاپ رسانده است.

فرانسیسکو دیگو رابلو داپونته، روانشناس و دارای مدرک کارشناسی‌ارشد و دکتری در روانشناسی و علوم رفتاری از دانشگاه فدرال ریوگراندودوسول برزیل است. وی دورۀ دکتری خود را در دانشگاه سنترال لنکشایر انگلستان با تمرکز بر رشد عصبی و نوروایمونولوژی گذرانده است.

فلاویو کاپسزینسکی نیز از چهره‌های برجسته در حوزۀ اختلال دوقطبی است و در حال حاضر در میان سه محقق پربازده در این حوزه و در میان پنج محقق تأثیرگذار در روانپزشکی کانادا قرار دارد. او در سال ۲۰۱۳ جایزۀ موگنز شو برای آموزش را از انجمن بین‌المللی اختلالات دوقطبی دریافت کرد. این کتاب توسط فرزین باقری، فرزین باقری، دکتری روا‌نشناسی و پژوهشگر حوزۀ روانشناسی با بیش از صد مقاله، خزر تاج‌ بخش و وحید صوابی نیری به زبان فارسی ترجمه شده است.

بریدۀ کتاب

ارزیابی سلامت روان قدمی مهم در کار بالینی و پژوهش است که درمان و پشتیبانی بیماران را به‌دست کادر درمان هدایت می‌کند. تا این لحظه، بسیاری از ابزارآلات استفاده‌شده در غربالگری و تشخیص، ارزیابی‌های کاغذ و قلمی بوده است؛ یعنی در آسیب‌شناسی روانی اختلالات روانی فراوانی چون افسردگی، اختلالات اضطراب، اختلال دوقطبی و اسکیزوفرنی. ازآنجاکه نیاز به مدیریت آسان اطلاعاتِ نشانگانِ روانپزشکی بیمار در طول زمان فزونی یافته، ابزار کاغذ و قلم تبدیل به پرسش‌نامه‌های دیجیتال شده و در فرمت‌های متفاوتی به‌منظور ارزیابی سلامت روان استفاده شده است.

به‌تازگی، تعداد بالایی نرم‌افزار تلفن همراه برای ارزیابی سلامت روان در برنامه‌های متفاوتی مثل گوگل‌پلی (Android) و آی‌پلی (iOS) در دسترس همۀ مالکان تلفن همراه و تبلت قرار گرفته است. اپلیکیشن سلامتِ تلفن همراه (mHealth) برنامه‌ای دلگرم‌کننده در دسترس کادر درمان و بیماران در زمینه‌های مختلف پزشکی، ازجمله روانپزشکی است.

فهرست کتاب سلامت روان دیجیتال

1- ظهور روان‌پزشکی دیجیتال

2- زیست‌نشانگرهای دیجیتال و نشانگرهای منفعل دیجیتال اختلال اضطراب تعمیم‌یافته

3- فنوتیپ‌سازی دیجیتال در اختلالات خلقی

4- ارزیابی سلامت روان از طریق اینترنت: روان‌سنجی در عصر دیجیتال

5- درمان مبتنی بر گوشی هوشمند در روان‌پزشکی: مروری نظام‌بند

6- درمان‌های دیجیتال بی‌خوابی

7- اثربخشی مداخلات مبتنی بر تلفن هوشمند در اختلالات دوقطبی

8- چت‌بات‌ها در حوزۀ سلامت روان: چالش‌ها و فرصت‌ها

9- چگونه یک برنامۀ تلفن همراه را ارزشیابی و آن را به بیمار خود توصیه کنید؟

10- روان‌پزشکی از راه دور

11- پیش‌بینی خطر خودکشی با استفاده از یادگیری ماشینی و ابرداده

12- پرونده‌های سلامت الکترونیک برای تشخیص خطر روان‌پریشی

13- کاربرد هوش مصنوعی در شناسایی مسیر حرکت اختلالات شدید روانی

14- کاربرد تکنیک‌های یادگیری ماشینی برای حل مسائل در روانپزشکی جنایی

15 اختلال بازی دیجیتال و استفادۀ مشکل‌آفرین از رسانه‌های اجتماعی