سه شنبه های روزبه؛ گزارش های موردی بالینی بیمارستان روزبه

معرفی کتاب سه شنبه های روزبه

در کتاب سه‌ شنبه‌ های روزبه اثر دکتر رحیم بدرفام، دکتر عاطفه زندی‌ فر و دکتر فریماه خسروی کرچی، با مجموعه‌ای ۲۶گانه از جلسات Case Report یا گزارش مورد بالینی روبه‌رو هستیم که در بیمارستان روزبه تهران برگزار شده‌اند. این موارد شامل شرح‌حال، مصاحبه، معاینه، تشخیص و بررسی درمان‌های پیشنهادی متخصصان برای موارد پیچیده و چالش‌برانگیز روان‌پزشکی هستند.

موارد بالینی کتاب واقعی هستند و برگرفته از سنتی دیرینه در بیمارستان روزبه‌اند. این جلسات هر هفته در روز سه‌شنبه برگزار می‌شوند و در جریان آن‌ها، یکی از بیماران پیچیده روان‌پزشکی در حضور گروهی از دانشجویان، انترن‌ها، اساتید، پرستاران، روان‌شناسان، مددکاران اجتماعی و کاردرمانگران، توسط دکتر مجید صادقی مورد ارزیابی و مصاحبه قرار می‌گیرد. این فرایند، بستری برای بررسی دقیق‌تر ابعاد مختلف هر مورد بالینی و آشنایی با چالش‌های تشخیصی و درمانی آن فراهم می‌کند.

کتاب با جزئیات به بررسی موارد بالینی می‌پردازد و در کنار تشخیص اختلالات، برنامه‌های پیشنهادی درمانی، درمان دارویی، عوامل مرتبط و پیش‌آگهی بیماران را نیز مورد توجه قرار می‌دهد. رهنمودهای مرتبط با درمان دارویی در کادرهای «بایدها و نبایدهای درمان دارویی» ارائه شده است. همچنین آخرین مقالات مرتبط با تشخیص‌های بالینی یا علامت‌شناسی‌های مورد نظر در انتهای هر فصل ارائه شده‌اند.

استفاده از موارد بالینی واقعی، به مخاطب کمک می‌کند با فضای واقعی روان‌پزشکی و نمودهای متنوع اختلالات ارتباط نزدیک‌تری برقرار کند. بررسی این موارد همچنین می‌تواند برای دانشجویان، دستیاران و علاقه‌مندان این حوزه، فرصتی برای تقویت نگاه بالینی و آشنایی با فرایند تشخیص و درمان فراهم کند.

از دیگر ویژگی‌های کتاب سه‌ شنبه‌ های روزبه، استفاده از جداول و عناصر بصری در کنار متن است که به سازمان‌دهی بهتر مطالب و مطالعه آسان‌تر آن‌ها کمک می‌کند. همچنین بخش‌های خودآزمایی و کادرهای «پاسخ خودآزمایی» در بخش‌های مختلف کتاب قرار گرفته‌اند. بسیاری از موارد بالینی نیز در قالب سناریوهای آموزشی ارائه شده‌اند تا مخاطب بتواند با زوایای مختلف هر مورد و چالش‌های مطرح‌شده در فرایند بررسی آن آشنا شود.

کتاب مرتبط: اورژانس روانپزشکی با نمونه های بالینی

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

خرید کتاب سه‌ شنبه‌ های روزبه به افرادی پیشنهاد می‌شود که در مسیر تحصیل یا فعالیت حرفه‌ای خود با بیماران و موارد بالینی روانپزشکی سروکار دارند. دانشجویان پزشکی، اینترن‌ها، کارورزان و دستیاران روان‌پزشکی می‌توانند از محتوای کتاب برای آشنایی بیشتر با فرایند ارزیابی، تشخیص و درمان بیماران بهره ببرند. این کتاب برای روان‌پزشکان و روانشناسان، به‌ویژه روانشناسان بالینی، نیز می‌تواند منبعی مفید برای بررسی موارد پیچیده و چالش‌های تشخیصی و درمانی باشد.

همچنین مشاوران، روان‌درمانگران، مددکاران اجتماعی، پرستاران و کاردرمانگران فعال در حوزۀ سلامت روان و اعضای هیئت علمی این حوزه می‌توانند از مطالب کتاب استفاده کنند. ارائۀ موارد واقعی و سناریوهای بالینی، در کنار خودآزمایی‌ها و توجه به فرایند استدلال و تصمیم‌گیری بالینی، این کتاب را به گزینه‌ای مناسب برای تقویت نگاه بالینی و آشنایی با تجربۀ جلسات معرفی بیمار در بیمارستان روزبه تبدیل کرده است.

ویژگی‌ های ویراست جدید کتاب سه شنبه های روزبه

در ویراست دوم ضمن حفظ ساختار اصلی کتاب، بخش‌هایی با هدف افزایش غنای آموزشی و ثبت تجربه جلسات معرفی بیمار در بیمارستان روزبه به آن افزوده شده است. تغییرات این ویراست عبارت‌اند از:

• پنج مورد بالینی جدید به مجموعه اضافه شده است تا بازتاب گسترده‌تری از تجربه جلسات معرفی بیمار در بیمارستان روزبه ارائه شود.
• در کنار شرح‌حال بیماران، فرایند استدلال و تصمیم‌گیری بالینی نیز مورد توجه قرار گرفته است تا خواننده با شیوۀ تفکر و تحلیل اساتید و دستیاران در مواجهه با موارد بالینی آشنا شود.
• در پایان موارد بالینی، بخش‌های «گفت‌وگوی اساتید» و «جمع‌بندی نهایی» قرار گرفته‌اند تا دیدگاه‌های مطرح‌شده در جریان بررسی هر مورد و نتیجه‌گیری نهایی آن ثبت شود.
• فصل «تکه‌تکه، اما زنده» با هدف ثبت و انتقال آنچه طی سال‌ها در جلسات روزبه شنیده، اندیشیده و آموخته شده، به کتاب افزوده شده است.
• یکی از اهداف اصلی این ویراست، ثبت و انتقال شیوۀ اندیشیدن و استدلال بالینی شکل‌گرفته در تعامل علمی اساتید و دستیاران و انتقال آن به نسل‌های آینده است.
• تصاویر کتاب در این ویراست با آثار هنری دانش‌آموختگان روزبه، شامل عکاسی و نقاشی، جایگزین شده‌اند.

توضیحات تکمیلی

بیمارستان روزبه از سال ۱۳۱۹ به‌عنوان نخستین مرکز تخصصی روان‌پزشکی نوین در ایران فعالیت می‌کند و یکی از مراکز مهم درمانی، آموزشی و پژوهشی در این حوزه به شمار می‌رود. این بیمارستان با پذیرش و بررسی طیف گسترده‌ای از موارد روان‌پزشکی، نقش مهمی در آموزش دانشجویان، انترن‌ها و دستیاران روان‌پزشکی داشته است.

دکتر رحیم بدرفام دستیار روان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران است که سال‌های طولانی به کار در بیمارستان روزبه مشغول بوده است. این استاد بزرگوار به‌همراه دکتر عاطفه زندی‌ فر، دانش‌آموختۀ مکتب روزبه، روان‌پزشک و استادیار گروه روان‌پزشکی دانشگاه البرز در نوشتن کتاب سه شنبه های روزبه از تجربیات خود بهره برده‌اند. در ویراست جدید، دکتر فریماه خسروی کرچی نیز به جمع نویسندگان کتاب پیوسته است و در تدوین و بازنگری این ویراست مشارکت داشته است.

بریده‌ای از کتاب سه‌ شنبه‌ های روزبه

بیمار با چهره‌ای نگران اظهار می‌کند:« ماه‌هاست که من اضطراب و افسردگی دارم.»

همراهان بیمار، که سه نفر از دوستان وی می‌باشند، اظهار می‌کنند:« اضطراب شدیدی دارد.»

بیمار، آقای 68 ساله‌ای است که از شش ماه قبل دچار اضطراب شدید، احساس درد در ناحیۀ قفسۀ سینه و بی‌قراری شدید می‌گردد. از پرحرفی، راه رفتن‌های بی‌هدف در منزل و نوسانات خلقی در جمع دوستان که گاه خلق غمگین و گاه تحریک‌پذیر است شکایت دارد. در این شش ماه، احساس یأس و نااامیدی و پوچی بر وی غلبه کرده است و افکار مرگ و خودکشی تشدیدیافته است. خواب بیمار به‌صورت منقطع بوده و اشتهای وی کاهش یافته است. ‌به‌صورتی که در طول دو ماه اخیر، یک وعده غذا در روز مصرف می‌کرده و حدود شش کیلوگرم کاهش وزن داشته است.

فهرست کتاب سه شنبه های روزبه

جزیره‌ی سرگردانی
هویت در پوست و استخوان
در مدار تکرار با خیال رهایی
اسرار نهفته‌ی مغز
اگر غم لشگر انگیزد
اگه می‌تونی، منو بگیر
بودن یا نبودن؟ مسئله این است!
پایان یک رؤیا
تراژدی اتللو در یک پرده
تنها، صداست که می‌ماند
جادوی افکار
دادخواه
دردم را، دوایی نیست
زیر تیغ
سایه‌ی تاریک گذشته
سریع و خشن
کمی آرام‌تر
کوری
گذر به آن سوی پل
گربه روی شیروانی داغ
گوش شنوا
ملاقات با مونچهاوزن در روزبه
نمی‌خواهم زنده بمانم
هیولای درون
یادزدودگی
تکه‌تکه، اما زنده

منابع

واژه‌نامه