غربالگری دمانس – دکتر مهشید فروغان

معرفی کتاب غربالگری دمانس

کتاب غربالگری دمانس؛ آزمون‌ های شناختی اعتباریابی‌ شده در ایران برای سالمندان اثر دکتر مهشید فروغان، اثری کم‌نظیر در حوزۀ سالمندی و اختلالات شناختی در فضای علمی فارسی‌زبان به‌شمار می‌آید.

این کتاب واکنشی آگاهانه و مبتنی بر شواهد به یک دگرگونی عمیق جمعیت‌شناختی، یعنی پیرشدن جمعیت ایران است. نویسنده با درک دقیق این تغییر ساختاری، اثری را سامان داده است که هم‌زمان واجد دقت علمی، کارآمدی بالینی و حساسیت اجتماعی است.

کتاب از مقدمۀ‌ روشنگری آغاز می‌شود که در آن، سالمندی نه به‌مثابۀ یک بحران، بلکه به‌عنوان دستاورد تمدن انسانی معرفی می‌شود. دستاوردی که در عین حال، چالش‌های نوینی همچون افزایش شیوع اختلالات شناختی و دمانس را نیز با خود به همراه آورده است.

دکتر فروغان با اتکا به داده‌های معتبر اپیدمیولوژیک و گزارش‌های رسمی، نشان می‌دهد که دمانس دیگر مسئله‌ای نادر یا حاشیه‌ای نیست، بلکه پدیده‌ای رو‌به‌گسترش با پیامدهای فردی، خانوادگی و اجتماعی گسترده است.

کتاب غربالگری دمانس مهشید فروغان بر ابزارهای غربالگری شناختی متمرکز است؛ آزمون‌هایی مختصر اما معتبر که می‌توانند به‌عنوان گام نخست در شناسایی زودهنگام این موضوع به‌کار روند.

نویسنده با نگاهی نقادانه توضیح می‌دهد که چرا بدون استفاده از این ابزارها، تشخیص بالینی دمانس در کار روزمرۀ پزشکان و روانشناسان عملاً با خطا و تأخیر همراه است. تمایز دقیق میان تغییرات شناختی بهنجارِ سالمندی و تغییرات آسیب‌شناختی، از محورهای مفهومی مهم کتاب است.

این اثر تنها به معرفی آزمون‌ها بسنده نمی‌کند، بلکه فرایند اعتباریابی این ابزارها در جمعیت سالمندان ایران را با دقت تشریح می‌کند. این رویکرد بومی‌سازی‌شده، کتاب را از بسیاری آثار ترجمه‌ای متمایز می‌سازد و آن را به منبعی قابل‌اعتماد برای کار بالینی و پژوهشی در ایران بدل می‌کند.

پیوست‌های کارآمد، دستورالعمل‌های اجرایی روشن و توضیح کارکرد هر آزمون، به خواننده اطمینان می‌دهد که با اثری صرفاً نظری مواجه نیست، بلکه با راهنمایی عملی و آزموده سروکار دارد.

زبان کتاب رسمی، شفاف و به‌دور از پیچیدگی‌های زائد است. نویسنده کوشیده است میان دقت علمی و خوانایی متن تعادلی سنجیده برقرار کند. توجه به پیامدهای روانی، اجتماعی و اقتصادی دمانس برای خانواده‌ها و مراقبان، بعد انسانی اثر را پررنگ‌تر کرده است.

اثر حاضر کتابی است که با اتکا به شواهد معتبر، پاسخی علمی و بومی به مسئلۀ دمانس داده است. این اثر جایگاهی استوار در کتابخانۀ تخصصی حوزه سالمندی دارد. هم‌اکنون می‌توانید جهت خرید کتاب غربالگری دمانس با تخفیف ویژه در روان آموز اقدام کنید.

کتاب مرتبط: چگونه در سالمندی سالم و با نشاط بمانیم

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

روانشناسان و روانپزشکان بالینی: این کتاب برای روانشناسان و روانپزشکانی که با سالمندان کار می‌کنند، ابزاری ضروری است. آشنایی دقیق با آزمون‌های غربالگری معتبر و نحوۀ اجرای آن‌ها، تشخیص زودهنگام دمانس را تسهیل کرده و کیفیت تصمیم‌گیری بالینی را ارتقا می‌دهد.

پزشکان عمومی و متخصصان طب سالمندی: پزشکانی که در خط اول مواجهه با سالمندان قرار دارند، می‌توانند از این کتاب به‌عنوان راهنمایی عملی برای شناسایی موارد مشکوک به اختلال شناختی استفاده کنند و ارجاع به‌موقع‌تری داشته باشند.

دانشجویان رشته‌های روانشناسی، پزشکی و علوم توانبخشی: برای دانشجویان، کتاب غربالگری دمانس انتشارات ارجمند نمونه‌ای ارزشمند از پیوند نظریه، پژوهش و عمل است و درک آنان را از مفهوم دمانس و ارزیابی شناختی در بافت فرهنگی ایران عمیق‌تر می‌کند.

پژوهشگران حوزۀ سالمندی و سلامت روان: کتاب با ارائه ابزارهای اعتباریابی‌شده، زمینه را برای مطالعات اپیدمیولوژیک و کارآزمایی‌های بالینی در ایران فراهم می‌سازد و منبعی قابل‌اتکا برای پژوهش‌های آینده است.

سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان نظام سلامت: درک ابعاد گستردۀ دمانس و اهمیت غربالگری زودهنگام، این کتاب را به منبعی مفید برای تصمیم‌گیری‌های کلان در حوزۀ سلامت سالمندان بدل می‌کند.

توضیحات تکمیلی

دکتر مهشید فروغان، روانپزشک و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، از چهره‌های شناخته‌شده در حوزۀ سلامت روان سالمندان است و سابقۀ‌ پژوهشی و اجرایی او در زمینۀ اختلالات شناختی، پشتوانۀ علمی این کتاب به‌شمار می‌آید.

او کتاب غربالگری دمانس را براساس شرایط کشور ایران تألیف کرده و به‌همین سبب، این کتاب نسبت به کتاب‌های ترجمه شده بومی‌تر است. انتشارات ارجمند نیز با تمرکز بر آثار تخصصی علوم انسانی و پزشکی، بستری مناسب برای انتشار این کتاب فراهم کرده است.

کتاب مرتبط: روانشناسی و سلامت روان سالمندان 

بریدۀ کتاب

دمانس یعنی از دست دادن کارکردهای هوشی (نظیر توانایی تفکر، حافظه، استدلال) به میزان و شدتی که مانع فعالیت‌های عادی و روزمرۀ فرد شود. دمانس، به ‌خودی‌خود، بیماری محسوب نمی‌شو بلکه مجموعه‌ای از علائم همایند (سندرم) است که در برخی از بیماری‌ها و اختلالات دیده می‌شود. این علائم تغییر در خلق، رفتار و شخصیت فرد را نیز دربر می‌گیرد. در برخی از بیماری‌ها یا صدمات، دمانس ممکن است برگشت ناپذیر باشد، ولی در مواردی که به علت استعمال دارو، الکل، کمبودهای تغذیه‌ای، اختلالات هورمونی، یا افسردگی به‌وجود آمده، احتمال دارد برگشت پذیر باشد.

شکایت از حافظه در میان سالمندان مقیم جامعه پدیده‌ای متداول است، ولی اکثر افرادی که از مشکل حافظه می‌نالند به دمانس مبتلا نیستند. از سوی دیگر، در بخش قابل توجهی (حدود 20%) از افراد دچار اختلال شناختی خفیف، ظرف چند سال علائم قابل تشخیص دمانس ظاهر می‌شود (Ritchie et al, 2000).

فهرست کتاب غربالگری دمانس

1- کارکردهای شناختی

2- تغییرات شناختی بهنجار در سالمندی

3- همه‌گیرشناسی اختلالات شناختی مزمن

4- ابزارهای غربالگری اختلالات شناختی

5- معاینۀ مختصر وضعیت شناختی

6- آزمون کوتاه‌شناختی

7- پرسشنامۀ مخبر-محور افت شناختی در سالمندان