مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی – علی علاقه بند

معرفی کتاب مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی

کتاب مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی نوشتهٔ علی علاقه‌بند، اثری دربارۀ مبانی، نظریه‌ها و اصول مدیریت و رهبری در نظام‌های آموزشی است. این کتاب توسط انتشارات روان به چاپ رسیده و یکی از محورهای اصلی آن، بررسی تحول مدیریت آموزشی در سه مرحلهٔ فنی، انسانی و ادراکی است. در این مسیر، مدیریت از تمرکز بر امور اجرایی و مقررات اداری به توجه به روابط انسانی و سپس شناخت سازمان آموزشی به‌عنوان یک نظام پیچیده می‌رسد. نویسنده تأکید می‌کند که مدیریت آموزشی تنها به اجرای مقررات محدود نیست و مدیر برای تصمیم‌گیری مؤثر، به مهارت‌های فنی، انسانی و ادراکی و همچنین چارچوب‌های نظری نیاز دارد.

کتاب در ۱۰ فصل نوشته شده است که در ویراست جدید، فصل‌بندی آن مورد تجدیدنظر قرار گرفته و مطالب با افزودن نکات جدید بازنویسی شده‌اند. در این کتاب، مبانی نظری به دانش حاصل از تحقیقات و نظریه‌های علوم رفتاری و اصول به تعمیم‌های به‌دست‌آمده از نظریه‌ها اشاره دارند. نویسنده تأکید می‌کند که این اصول را نمی‌توان دستورالعمل‌هایی ثابت و جهان‌شمول دانست؛ زیرا نظریه‌های علوم رفتاری از شرایط فرهنگی تأثیر می‌پذیرند و باید با توجه به شرایط بومی مورد استفاده قرار گیرند.

ساختار کتاب مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی بر اساس سطوح سه‌گانۀ وظایف سازمانی پارسونز تنظیم شده است؛ فصل اول به سطح نهادی، فصل‌های دوم تا هشتم به سطح مدیریتی، فصل نهم به سطح فنی و فصل دهم به بازنگری و ترکیب مفاهیم اختصاص دارد. همچنین، معادل انگلیسی مفاهیم مهم در ذیل صفحات و واژه‌نامۀ پایان کتاب آمده است که به درک بهتر اصطلاحات تخصصی کمک می‌کند.

کتاب مرتبط: توسعه و بهسازی مدیران و رهبران در سازمان های آموزشی

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

کتاب مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی برای دانشجویان رشتۀ مدیریت آموزشی در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد تدوین شده و برای مطالعۀ در درس اصول مدیریت آموزشی مناسب است. در کنار دانشجویان، مدیران و مسئولان آموزشی نیز می‌توانند از مباحث کتاب برای شناخت بهتر مهارت‌های فنی، انسانی و ادراکی و نحوۀ تصمیم‌گیری در موقعیت‌های مدیریتی استفاده کنند.

همچنین، مباحث نظری و مدل‌های مطرح‌شده در کتاب می‌تواند برای مدرسان و پژوهشگران حوزۀ مدیریت آموزشی و افرادی که در زمینۀ مدیریت و رهبری آموزشی فعالیت می‌کنند، در تحلیل مسائل سازمان‌های آموزشی و شکل‌دادن به یک چارچوب نظری مفید باشد. نویسنده اشاره می‌کند که برای درک بهتر مطالب، آشنایی با مباحث مطرح‌شده در کتاب‌های مدیریت عمومی و مقدمات مدیریت آموزشی اثر علی علاقه‌ بند، پیش‌زمینه‌ای مفید است.

توضیحات تکمیلی

دکتر علی علاقه‌ بند، دکترای مدیریت آموزشی از دانشگاه علامه طباطبایی، از چهره‌های تأثیرگذار و ماندگار حوزۀ مدیریت آموزشی در ایران بود که بیش از نیم قرن از عمر علمی خود را به تألیف، ترجمه و آموزش در این رشته اختصاص داد. آثار او با تکیه بر بنیان علمی و توجه به نیازهای دانشگاهی، نقش مهمی در شکل‌گیری و گسترش ادبیات علمی مدیریت آموزشی در ایران داشته‌اند. از ویژگی های کتاب مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی نشر روان می‌توان به استفاده از شکل‌های توضیحی در بخش‌های مختلف برای درک بهتر مخاطب از روابط و ساختارهای پیچیده مفهومی اشاره کرد.

بریدۀ کتاب

آموزش و پررش، از دیرباز، نقشی اساسی در تداوم و بقای جوامع بشری ایفا کرده است. آداب و رسوم، اعتقادات و ارزشها، نگرشها و رفتارها دانشها و مهارتهای جامعه از طریق فرایندهای پرورش و آموزش قابل انتقال و دوام بوده اند. در جوامع ابتدایی عوامل اصلی آموزش و پرورش عبارت بودند از زندگی خانوادگی کار گروهی و مراسم دینی در جوامع امروز، جریان پرورش کودکان در خانواده آغاز میشود ولی به زودی سازمانی اختصاصی، یعنی مدرسه، مسئولیت ایفای این وظیفه را رسماً بر عهده میگیرد و ادامه امر آموزش و پرورش و یادگیری، عمدتاً در شرایط و وضعیتهای سازمان یافته طبق برنامه های مشخص و به منظور تحقق هدفهای معینی صورت می‌پذیرد.

فهرست کتاب مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی

فصل 1: زمینۀ مدیریت آموزشی

فصل 2: جایگاه نظریه در مدیریت آموزشی

فصل 3: نظریه‌های سازمان و مدیریت

فصل 4: نظریۀ بوروکراسی

فصل 5: نظریه‌های رفتاری

فصل 6: نظریۀ سیستم‌ها

فصل 7: نظریۀ سیستم اجتماعی

فصل 8: مفهوم‌ها و نظریه‌های جدید

فصل 9: مدیریت و رهبری آموزش

فصل 10: بازنگری و ترکیب مفاهیم و مدل‌ها