مثلث و مثلث سازی در خانواده و ازدواج – فیلیپ جی گه رن

معرفی کتاب مثلث و مثلث‌ سازی در خانواده و ازدواج

کتاب مثلث و مثلث‌ سازی در خانواده و ازدواج اثری تخصصی و کاربردی در حوزه خانواده‌درمانی و زوج‌درمانی است که توسط فلیپ گه رن و توماس فوگارتی به همراه همکارانشان تألیف شده و با ترجمه روان دکتر فرشاد بهاری توسط نشر دانژه منتشر شده است. این کتاب تلاش می‌کند یکی از مهم‌ترین الگوهای پنهان در روابط انسانی را با رویکردی علمی، دقیق و در عین حال قابل فهم برای مخاطب عمومی و تخصصی بررسی کند.

در روابط خانوادگی و زناشویی، گاهی تنش‌ها به شکلی پیچیده بروز می‌کنند که حل آن‌ها تنها با گفت‌وگوی مستقیم میان دو نفر امکان‌پذیر نیست. نویسندگان در این اثر توضیح می‌دهند که چگونه مفهوم مثلث شکل می‌گیرد؛ یعنی زمانی که اضطراب و تنش در یک رابطۀ دونفره افزایش یافته و یکی یا هر دو طرف، به جای مواجهۀ مستقیم با مسئله، پای فرد سومی را به میان می‌کشند.

این فرد سوم می‌تواند هر کسی باشد؛ از فرزند یا یکی از اعضای خانواده گرفته تا دوست، همکار، معشوقه یا حتی یک درمانگر. این فرآیند که مثلث‌ سازی نام دارد، اگرچه ممکن است در کوتاه‌مدت تنش را کاهش دهد، اما در بلندمدت معمولاً باعث پیچیده‌تر شدن تعارضات و دور شدن از حل واقعی مسئله می‌شود. کتاب به‌طور دقیق نشان می‌دهد که چگونه این الگوها در روابط شکل می‌گیرند، تثبیت می‌شوند و چرخه‌های ناکارآمد ارتباطی را ایجاد می‌کنند.

یکی از نقاط قوت کتاب، توضیح شش دلیل اساسی برای نقش مثلث‌ها در تداوم مشکلات زناشویی و دشوار شدن روند درمان است. همچنین با ارائۀ مثال‌ها و کیس‌های واقعی، مفاهیم نظری را به تجربه‌های ملموس تبدیل می‌کند و درک آن‌ها را برای خواننده آسان‌تر می‌سازد.

این کتاب در ۱۳ فصل تنظیم شده و فصل پایانی به جمع‌بندی مفاهیم و ارائۀ چشم‌اندازی کلی از موضوع اختصاص دارد. وجود پانویس‌های علمی و واژه‌نامۀ تخصصی نیز ارزش پژوهشی کتاب را افزایش داده و آن را به منبعی مفید برای دانشجویان، پژوهشگران و درمانگران تبدیل کرده است.

کتاب مرتبط: اصول و کاربست درمان رابطه زناشویی

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

این کتاب به‌طور ویژه برای مشاوران و درمانگران خانواده و زوج‌درمانی طراحی شده است که در کار بالینی خود با الگوهای پیچیده ارتباطی و تعارض‌های خانوادگی سروکار دارند. همچنین دانشجویان رشته‌های روانشناسی، مشاوره و علوم تربیتی می‌توانند از محتوای آن به‌عنوان منبعی تخصصی برای فهم بهتر نظریه سیستم‌های خانواده بهره بگیرند.

روانشناسان و روان‌درمانگران بالینی نیز با مطالعه این اثر درک عمیق‌تری از پویایی روابط چندلایه در مراجعان خود به دست می‌آورند. در کنار مخاطبان تخصصی، این کتاب برای افرادی که به رشد فردی و بهبود کیفیت روابط عاطفی خود علاقه دارند نیز کاربردی است، زیرا به آن‌ها کمک می‌کند الگوهای پنهان تنش و نقش عوامل بیرونی در روابط را بهتر شناسایی کنند.

حتی زوج‌هایی که با چالش‌های ارتباطی روبه‌رو هستند می‌توانند از این کتاب برای فهم ریشه‌های تعارض و چرخه‌های تکرارشونده در رابطه خود استفاده کنند. در نهایت، خرید کتاب مثلث و مثلث‌ سازی در خانواده و ازدواج انتشارات دانژه به علاقه‌مندان به کتاب های روانشناسی خانواده و خانواده درمانی و همۀ افرادی که به دنبال شناخت دقیق‌تر سازوکار روابط انسانی و اصلاح الگوهای ناکارآمد ارتباطی هستند، پیشنهاد می‌شود.

توضیحات تکمیلی

فیلیپ جی. گه رن (Philip J. Guerin)، روان‌درمانگر و نظریه‌پرداز برجسته حوزۀ خانواده‌درمانی بوئنی، از چهره‌های اثرگذار در توسعۀ مفاهیم مثلث‌ها، کار با خانواده مبدأ و کاربرد ابزار ژنوگرام در درمان است که دیدگاه‌های او نقش مهمی در تبیین پویایی‌های بین‌نسلی و الگوهای تعاملی در خانواده‌ها داشته است.

توماس ف. فوگارتی (Thomas F. Fogarty)، پزشک و روان‌درمانگر خانواده، از بنیان‌گذاران مرکز یادگیری خانواده (Center for Family Learning) بود که بیش از ۴۰ سال در نیویورک به‌عنوان درمانگر و آموزش‌دهنده در حوزه خانواده‌درمانی سیستمیک فعالیت داشت و از او به‌عنوان یکی از مدرسان خلاق و چهره‌های تأثیرگذار در گسترش رویکردهای خانواده‌درمانی بوئنی یاد می‌شود.

نفوذ مثلث ها در زندگی افراد چه در زندگی شخصی و چه در زندگی حرفه ای بسیار گسترده است. کتاب توضیح میدهد که مثلث ها از نظر ساخت چگونه تشکیل میشوند، چگونه جریان عاطفی در این ساختار جاری میشود و چگونه مثلث ها برای هر سیستم رابطه‌ای ویژه، نقش هایی را بر عهده میگیرند. ترجمه فارسی کتاب مثلث و مثلث‌ سازی در خانواده و ازدواج به دست دکتر فرشاد بهاری، متخصص مشاوره و ازدواج، با دقت و مهارت انجام شده است.

بریدۀ کتاب

ثابت و سیال بودن مثلث ها

ثابت و سیال بودن اشاره به این دارد که چه مقدار انعطاف‌ناپذیری یا انعطاف در ساخت مثلث وجود دارد. سه نفری که روابطشان با همدیگر و ناشی از هیجان واکنشی نیست، مثلث بالقوه یا راکدی را تشکیل می‌دهند. زن و شوهر و فرزندانشان در این باره که فرزندشان به چه اندازه اختیار در دانشگاه احتیاج دارد، اختلاف نظر دارند. این زن و شوهر درباره آن بحث میکنند، هرکدام موضع شخص متقابل را می‌شنوند و سپس تصمیم میگیرند.

آنها تصمیم گرفته شده را به پسرشان میگویند و او با آن ها به گفت و گو می‌نشیند و ممکن است به نکته معقولی اشاره کند که والدینش به آن فکرنکرده اند. آنها تصمیمشان را اصلاح میکنند و مساله را حل میکنند. برعکس، سه نفری که روابطشان باهم ناشی از هیجان واکنشی است در مثلث فعالی به سر میبرند. ساخت مثلث فعال میتواند از میزانی از سیال بودن یعنی توانمندی تغییر دادن شکل ساختنی آن به گونه ای نامنعطف تثبیت شده، متغیر باشد.

فهرست کتاب مثلث و مثلث سازی در خانواده و ازدواج

مقدمه از دکتر باقر ثنایی
فصل 1. مثلث های رابطه تکامل تدریجی این مفهوم
چشم انداز تاریخی
فصل 2. تناسب مثلث ها در یافت بالینی
سه گونه مثلث
مرکزیت بالینی مثلث ها
فصل 3. نشان دادن مثلث ها در درمان
تمرکز بر خود
مثلث چه چیزی نیست
فصل 4. ساخت مثلث های رابطه
مثلث را چگونه ببینیم
تشریح ساخت مثلث
جنبه های ساختی مثلث
فصل 5. جریان عاطفی درون ساخت مثلثی
دیدن جریان رابطه
سؤالات فرایندی
جریان عاطفی و مثلث ها

فصل 6. تعامل ساخت جریان و کار کرد
رابطه ساخت و جریان
مکانیزه های فعال سازی مثلت
درک کار کرد مثلث
فصل 7. پرده برداشتن از مثلث ها در درمان فردی
کاربرد مثلث ها در درمان فردی
قرار دادن نشانه های مرضی افراد در یافت
توصیه هایی برای کار با مثلت ها در درمان فردی
فصل 8. مربیگری و مداخله مستقیم در مثلث ها در درمان فردی
موردهایی که با مشکلات رابطه همراهند
موردهایی که با مشکلات رشدی همراهند
موردهای اضطراب و افسردگی مقاوم
مثلث درمان
فصل 9. مثلث های فراخانوادگی در تعارض زناشویی
مثلث رابطه فرا زناشویی
مثلث های شبکه اجتماعی
مثلث های شغلی
فصل 10. مثلث های زناشویی درون خانواده
تقدم دلبستگی و سلسله مراتب نفوذ
جابجایی تعارض
مثلث های بستگان سببی
مثلث والدیني اولیه هر یک از زن و شوهر
مثلت های همراه با کودکان

فصل 11. مثلث های کودک و نوجوان
مثلث های مربوط به مدرسه
مثلت های شبکه اجتماعی
مثلث های کودک بیمار
فصل 12. مثلث های کودک و نوجوان بیمار در درون خانواده
کودک آماج
مثلث ولی فرزند
مثلت زیر منظومه خواهر و برادری
مثلث سه نسلی
مثلث های حول عروس و داماد
فصل 13. نتیجه گیری: تبدیل شدن به پزشک مثلث
فراگیری مثلث ها در روابط و درمان
روشهای اداره مثلث های رابطه
خلاصه و نتیجه گیری
منابع
واژه نمان
موضوع نما