مغز شناخت و رفتار (مجموعه چهارم) – قاسم زاده

معرفی کتاب مغز شناخت و رفتار

کتاب مغز، شناخت و رفتار مجموعۀ چهارم از مجموعه مقالات ارائه‌شده در سمینارهای ادواری مغز، شناخت و رفتار است که شامل دیدگاه‌ها و یافته‌های آن‌هاست که به نحوی به علوم شناختی مربوط می‌شوند و به‌صورت سخنرانی در سمینارهای بیمارستان روزبه ارائه داده‌اند.

این سمینارها از سال ۱۳۸۷ آغاز شده‌اند و با هدف ایجاد فضای لازم برای تبادل اطلاعات بین محققان و صاحب‌نظران، و در عین حال کمک به رشد و گسترش تفکر علمی و چندجانبه دربارۀ فعالیت‌های ذهنی و درنهایت، شفاف‌سازی هرچه بیشتر مفاهیم و سازه‌های علمی مربوط به علوم شناختی، تشکیل می‌شود. این اثر شامل گزیدۀ هفت مقالۀ صاحب‌نظران است که در پایان هرکدام، نقد واردشده بر آن آمده است؛ در ادامه به بررسی هرکدام می‌پردازیم.

مقالۀ اول مغز دیگردوست و اخلاق‌گرا: جست‌وجوی ریشه‌های اخلاق در دستگاه عصبی اثر دکتر حمیدرضا نقوی است که با هدف ارائۀ چهارچوبی نظری برای درک پایۀ زیستی اخلاق و ماهیت داوری‌های اخلاقی با اتکا به ویژگی‌های شناخته‌شدۀ سازمان‌دهی کارکردی مغز نوشته شده است. فصل دوم کتاب به مقالۀ خلق ایده‌های نو بر پایۀ روابط معنایی اثر دکتر کامبیز بدیع اختصاص دارد که جایگاه هوش معنایی را در خلق ایده‌های نو، به‌ویژه ارتباط بین دو موجودیت معنایی، ساختاربخشی به عبارات توصیفی، تفسیر متن و ایجاد جایگزین‌های جدید برای یک راه‌حل ترسیم کرده است.

مقالۀ سوم که در این اثر آمده، بحثی دربارۀ موردپژوهی در روانشناسی و نوروپسیکولوژی اثر دکتر حبیب‌ الله قاسم‌ زاده است. موردپژوهی را می‌توان رویکرد و مجموعۀ روش‌هایی دانست که به‌منظور فراهم‌آوردن اطلاعات گسترده، دقیق و جامع دربارۀ ویژگی‌های رفتاری، هیجانی، شناختی، شخصیتی و فیزیولوژیک یک فرد (به‌عنوان نمایندۀ یک گروه) به عمل می‌آید. این شیوۀ سابقه در پزشکی بالینی و روانشناسی بالینی دارد و بسیاری از نظریه‌های کلاسیک بر مبنای آن شکل گرفته‌اند.

فصل چهارم به مقالۀ دکتر ونداد شریفی با عنوان مسألۀ اعتماد اختصاص دارد. این مقاله ابعاد مختلف اعتماد را در سطح فردی، بین‌فردی و در سطح جامعه مانند اعتماد عمومی و سرمایۀ اجتماعی، با در نظر گرفتن معیارهایی مانند سلامت روان و هنجارهای اجتماعی بررسی می‌کند.

محتوای فصل پنجم شامل مقالۀ هم‌دردی، هم‌دردی با خویشتن و درد مزمن اثر دکتر محمدعلی اصغری‌ مقدم است؛ با تکیه بر شواهد و پژوهش‌ها دریافته است که به‌وجود آوردن حس هم‌دردی در بیمار و گسترش آن با بهترشدن فرایند تنظیم عواطف و هیجان‌ها، روش‌های کنترل درد و ایجاد راهبردهای مقابلۀ مؤثرتر و پاسخ به مشکلات همراه با درد مزمن همراه است.

فصل ششم کتاب مقالۀ رؤیا، مغز و شناخت: دریچه‌ای برای کاربرد رؤیا در شناخت‌درمانی اثر دکتر علی‌ اکبر نجاتی‌ صفا را ارائه کرده است؛ توجه به رؤیا در شناخت‌درمانی چندان رایج نیست اما مبانی نظری متمایزی برای آن ارائه شده‌اند. نویسنده معتقد است که با توجه به اینکه مردم کشور ما برای تعبیر و تحلیل رؤیای خود قائل هستند، کار روی رؤیا بر اساس مبانی ارائه‌شده توسط صاحب‌نظران حیطۀ شناخت‌درمانی احتمالاً می‌تواند مفید و اثربخش باشد.

فصل هفتم به مقالۀ درمان شناختی‌ – رفتاری: نقش فرهنگ و مذهب در اختلال وسواس اثر دکتر گیتی شمس اختصاص یافته است؛ نویسنده بیان می‌کند که در حیطه‌های شناختی، اختلال وسواس با مفهوم وسواس‌های مذهبی‌ – اخلاقی، ترس از هجوم افکار ضد مذهبی و معیارهای ارزشی و تبدیل و عملیاتی‌شدن آن‌ها به رفتارهای غیر اخلاقی، بر خلاف معیارهای ارزشی‌-باوری، برای فرد مذهبی یک درگیری ذهنی است. این بخش از محتوای حیطه‌های شناختی بیماران مبتلا به وسواس کماکان نادیده گرفته شده است.

محصول مرتبط: کتاب مغز شناخت و رفتار (مجموعه نخست)

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

مجموعه کتاب‌های مغز شناخت و رفتار، با واکاوی دقیق سازوکارهای عصبی فرآیندهای کلیدی نظیر یادگیری، حافظه، توجه، زبان و تصمیم‌گیری، جدیدترین دستاوردهای پژوهشی این حوزه را در اختیار مخاطبین قرار می‌دهد. خرید بهترین کتاب های روانشناسی با بیشترین تخفیف از روان‌آموز میسر است.

این کتاب نه‌تنها برای روانشناسان و روان‌پزشکان، درک عمیقی از مبانی عصبی اختلالات و عملکرد طبیعی روان فراهم می‌سازند، بلکه برای نورولوژیست‌ها، زبان‌شناسان، متخصصان هوش مصنوعی و فیلسوفان نیز منبعی غنی برای پیوند میان ساختار مغز، رفتار و فناوری‌های نوین است. این اثر به‌عنوان پلی میان تحقیقات بنیادی و کاربردهای عملی، انتخابی ایده‌آل برای متخصصان، دانشجویان و علاقه‌مندان است که به دنبال ارتقای دانش خود در مرزهای علم اعصاب، شناخت و رفتار هستند.

توضیحات تکمیلی

دکتر حبیب‌ الله قاسم‌ زاده، متولد ماکو، از استادان برجستۀ روانشناسی در ایران هستند. ایشان فارغ‌التحصیل مقطع کارشناسی ارشد و دکتری روانشناسی از دانشگاه وندربیلت (Vanderbilt University) در ایالات متحده آمریکا هستند.

هم‌اکنون دکتر قاسم‌ زاده ،استاد تمام گروه روان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران هستند و در بیمارستان روزبه نیز حضور دارند. ایشان بنیان‌گذار نخستین کلینیک رفتاری – شناختی در کشور هستند. مجموعه کتاب مغز، شناخت و رفتار را به همراه همکارانشان را گردآوری کرده‌اند. حوزه‌های تخصصی ایشان شامل درمان وسواس، پردازش طرحواره‌ای، مطالعات شناختی و ارتباط ادبیات با روانشناسی است.

بریدۀ کتاب

سبک‌های مختلف انتخاب در فرایند رشد، میتوانند از یک سو تحت تأثیر قانونمندی‌های سرشتی و از سوی دیگر ضمن تعامل با محیط تدریجاً توسعه یابند. در مراح اولیۀ رشد، احتمالاً اشکالی از انتخاب که عمدتا متمرکز بر نیازهای فوری و شخصی هستند هدایت رفتار را بر عهده دارند، درحالی که بعداً انتخاب‌ها به تدریج درونگرانه‌تر و غیر شخصی‌تر می‌شوند. این روند رشد اخلاقی متناسب با توسعۀ ظرفیت‌ها در نظام‌هایی از مغز است که شیوه‌های متفاوتی از گزینش را پشتیبانی می‌کنند.

فهرست کتاب مغز شناخت و رفتار

1- مغز دیگردوست و اخلاق گرا: جستجوی ریشه‌های اخلاق در دستگاه عصبی (دکتر حمیدرضا نقوی)

2- خلق ایده‌های نو بر پایه روابط معنایی (دکتر کامبیز بدیع)

3- بحثی دربارۀ موردپژوهی در روان‌شناسی و نوروپسیکولوژی (دکتر حبیب‌ الله قاسم‌ زاده)

4- مسألۀ اعتماد (دکتر ونداد شریفی)

5- هم‌دردی، هم‌دردی با خویشتن و درد مزمن (دکتر محمدعلی اصغری‌ مقدم)

6- رؤیا، مغز و شناخت: دریچه‌ای برای کاربرد رؤیا در شناخت درمانی (دکتر علی‌ اکبر نجاتی‌ صفا)

7- درمان شناختی – رفتاری: نقش فرهنگ و مذهب در اختلال وسواس (دکتر گیتی شمس)