چارچوب های ذهنی در مدرسه – مری کی ریچی

معرفی کتاب چارچوب های ذهنی در مدرسه

کتاب چارچوب های ذهنی در مدرسه (Mindsets in the Classroom: Building a Growth Mindset Learning Community) نوشتۀ مری کی ریچی اثری در حوزۀ روانشناسی یادگیری است که می‌کوشد نگاه ما را به توانایی، استعداد و موفقیت تحصیلی دگرگون کند. این کتاب با تمرکز بر مفهوم چارچوب ذهنی، نشان می‌دهد آنچه مسیر رشد تحصیلی فراگیران را تعیین می‌کند صرفاً میزان هوش یا استعداد ذاتی نیست، بلکه نوع نگرش آنان و معلمانشان نسبت به یادگیری است.

نویسنده با تکیه بر تجربه‌های آموزشی و شواهد پژوهشی، خواننده را با دو نگرش متفاوت نسبت به یادگیری آشنا می‌کند: چارچوب ذهنی ثابت و چارچوب ذهنی رشدیابنده.

در نگاه ثابت، توانایی‌ها اموری از پیش تعیین‌شده تلقی می‌شوند و برچسب‌هایی مانند «باهوش» یا «ضعیف» به‌سادگی مسیر پیشرفت را محدود می‌کنند. اما در نگرش رشدیابنده، یادگیری فرایندی پویا در نظر گرفته می‌شود که با تلاش، تمرین و تغییر راهبردها گسترش می‌یابد.

درواقع می‌توان گفت از نکات قابل‌توجه کتاب، تأکید آن بر تغییر زبان آموزش است؛ اینکه چگونه جایگزینی واژه‌هایی که بر «استعداد» تأکید دارند با عباراتی که «تلاش» را برجسته می‌کنند، می‌تواند فضای یادگیری را دگرگون سازد. همین تمرکز بر جزئیات ارتباطی، کتاب را به راهنمایی عملی برای ساختن محیطی یادگیرنده و رشدگرا تبدیل کرده است.

کتاب با مثال‌های ملموس از کلاس درس نشان می‌دهد چگونه نوع بازخورد معلم، زبان تشویق یا حتی نحوۀ ارزیابی می‌تواند انگیزه، اعتمادبه‌نفس و پشتکار فراگیران را تقویت یا تضعیف کند.

یکی از نقاط قوت اثر، پیوند میان نظریه و عمل است. نویسنده صرفاً به بیان مفاهیم نظری بسنده نمی‌کند، بلکه نشان می‌دهد چگونه می‌توان با تغییر واژگان، نوع ارزیابی و شیوه تعامل در کلاس، فرهنگ یادگیری را دگرگون کرد. در این مسیر، یافته‌های عصب‌شناسی و نظریه‌های یادگیری نیز به خدمت گرفته می‌شوند تا نشان داده شود مغز انسان از انعطاف‌پذیری بالایی برخوردار است و یادگیری محدود به ظرفیت‌های اولیه نیست.

لحن کتاب در عین علمی‌بودن، الهام‌بخش و کاربردی است و خواننده را به بازنگری در باورهای خود درباره موفقیت تحصیلی فرا می‌خواند. کتاب چارچوب های ذهنی در مدرسه، از کتاب های روانشناسی تربیتی محسوب می‌شود که بیش از آنکه صرفاً کتابی نظری باشد، دعوتی است به ساختن مدرسه‌ای که در آن اشتباه بخشی از فرایند رشد تلقی می‌شود و تلاش، مهم‌تر از استعداد شمرده می‌شود.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

این کتاب پیش از هر چیز برای معلمان و مدرسان مناسب است، زیرا به آنان می‌آموزد چگونه با تغییر نوع بازخورد و نگاه آموزشی، انگیزه و پیشرفت شاگردان را افزایش دهند. مدیران و برنامه‌ریزان آموزشی نیز می‌توانند از آن بهره ببرند، چون کتاب نشان می‌دهد فرهنگ مدرسه چگونه بر عملکرد تحصیلی اثر می‌گذارد.

برای والدین دغدغه‌مند نیز این اثر ارزشمند است، زیرا به آنان کمک می‌کند در خانه به‌جای تمرکز بر استعداد ذاتی، بر تلاش و فرایند یادگیری فرزندشان تأکید کنند. همچنین دانشجویان رشته‌های علوم تربیتی، روانشناسی و آموزش می‌توانند از این کتاب به‌عنوان منبعی الهام‌بخش برای فهم نقش نگرش‌ها در یادگیری بهره ببرند. حتی خود فراگیران نیز با مطالعۀ آن می‌توانند نگرششان به شکست، تمرین و پیشرفت را اصلاح کنند.

چنانچه نیازمند مطالعۀ این کتاب هستید و از افرادی هستید که مطالعۀ این کتاب برای شما سودمند خواهد بود، لازم است بدانید که نشر روان آموز امکان خرید کتاب چارچوب های ذهنی در مدرسه مری کی ریچی را با بیشترین تخفیف برای شما همراهان فراهم کرده است و همین حالا می‌توانید برای تهیۀ این کتاب با قیمتی مقرون‌به‌صرفه اقدام کنید. خواهشمندیم پس از مطالعۀ کتاب نظرات ارزشمند خود را با ما درمیان بگذارید.

توضیحات تکمیلی

مری کی ریچی (Mary Cay Ricci) نویسنده، مدرس و مشاور آموزشی آمریکایی است که از سال ۲۰۰۹ پژوهش‌های ذهنیت رشد Carol Dweck را در کلاس‌های درس، مدارس و مناطق آموزشی به کار گرفته است. او سخنران و مشاور شناخته‌شده‌ای است که از طریق کارگاه‌های تعاملی به مدیران، معلمان و والدین کمک می‌کند تا به متفکرانی با ذهنیت رشد تبدیل شوند.

مری کی به‌مدت ۸ سال استاد مدعو در دانشکدۀ تحصیلات تکمیلی آموزش دانشگاه Johns Hopkins University بوده است.

بریده ای از کتاب چارچوب های ذهنی در مدرسه نشر ارجمند

چند لحظه‌ای در خصوص چارچوب ذهنی خودتان فکر کنید؛ چارچوب ذهنی نظامی از باورهای شخصی و شیوه‌ای از تفکر است که بر رفتار و دیدگاه ما نسبت به خودمان و دیگران تأثیر می‌گذارد. چارچوب ذهنی مربیان به‌طور مستقیم بر احساس فراگیر نسبت به خودش و نگرش او به عنوان یک یادگیرنده تأثیر می‌گذارد. به‌نوبۀ خود چارچوب ذهنی فراگیران نیز به طور مستقیم بر نحوۀ مواجهه آنها با چالش‌های تحصیلی تأثیر می‌گذارد. فراگیری که چارچوب ذهنی رشد یابنده دارد در مواجهه با موانع استقامت می‌کند، اما فراگیری که چارچوب ذهنی ثابت دارد ممکن است به راحتی تسلیم شود، تاب و تحمل مواجهه با موانع را نداشته باشد و در فرآیند یادگیری شرکت نکند.

چارچوب ذهنی ثابت یا رشد یابنده می‌تواند به طور مستقیم بر پویایی خانواده تأثیر بگذارد. توجه داشته باشید که والدین نیز تأثیر زیادی بر دیدگاه کودکان نسبت به خود دارند. آنها اغلب از منظر خاصی به فرزندانشان می‌نگرند برای مثال: «جوزف یک ریاضی دان مادرزاد است.»، «دومنیک همیشه پرسش‌های خوبی طرح می‌کند.» و «کاترین خیلی خوب بلد است چگونه یک قطعۀ ادبی را تفسیر کند.»

فهرست کتاب چارچوب های ذهنی در مدرسه

فصل ۱: چارچوب‌های ذهنی چه هستند و چه تأثیری بر کلاس درس دارند؟

فصل ۲: چگونه فرهنگ مبتنی بر چارچوب ذهنی رشد‌یابنده خلق کنیم؟

فصل ۳: چرا کلاس درس تفکیک‌شده و پاسخگو برای خلق فرهنگ چارچوب ذهنی رشد‌یابنده مهم است؟

فصل ۴: چرا تفکر انتقادی در فرهنگ کلاسی چارچوب ذهنی رشد‌یابنده اهمیت دارد؟

فصل ۵: چگونه دانش‌آموزان می‌توانند از شکست درس بگیرند؟

فصل ۶: چه پیام‌هایی لازم است والدین در مورد چارچوب ذهنی رشد‌یابنده بشنوند؟

فصل ۷: آیا آموزش استعداد درخشان و باور به چارچوب ذهنی رشد‌یابنده در یک اقلیم می‌گنجند؟

فصل ۸: راهکارهای کمک به دانش‌آموزان برای پرورش چارچوب ذهنی رشد‌یابنده

فصل ۹: چگونه فرهنگ چارچوب ذهنی رشد‌یابنده را حفظ کنیم؟ راهکارهایی برای کارکنان مدرسه

فصل ۱۰: خلاصه

پیوست اول: نمونه طرح‌های آموزشی برای رشد و توسعۀ حرفه‌ای چارچوب ذهنی کارکنان

پیوست دوم: کتاب کار والدین

پیوست ۱: (افزوده مترجمان): پرسشنامۀ سرسختی

پیوست ۲: (افزوده مترجمان): پرسشنامۀ چارچوب ذهنی