کاربرد بازی درمانی – ترزا کلام

معرفی کتاب کاربرد بازی درمانی

کتاب کاربرد بازی درمانی نوشته ترزا کلام است که با ترجمه مژگان حیاتی از سوی انتشارات دانژه منتشر شده است. محور اصلی این اثر، آموزش رویکردی است که در متن با دو عنوان «بازی‌درمانی مراجع‌محور» و «آموزش بازی‌درمانی تباردرمانی» یا همان آموزش ارتباط والد ـ کودک معرفی شده است؛ رویکردی که بر پایۀ بیش از سی پژوهش علمی شکل گرفته و اثربخشی آن در زمینه‌های مختلف به اثبات رسیده است.

این روش می‌تواند به کاهش مشکلات رفتاری کودکان، کاهش استرس و اضطراب، افزایش احساس شایستگی و پذیرش در کودک و بهبود کیفیت رابطۀ والد ـ کودک کمک کند. تأثیر این روش تنها به رابطۀ والد و کودک محدود نمی‌شود. بر اساس مطالب کتاب، در خانواده‌هایی که این برنامه اجرا شده است، رابطۀ پدر و مادر با یکدیگر نیز بهبود یافته و در کودکان، پیشرفت قابل‌ملاحظه‌ای در توانایی خواندن مشاهده شده است.

این کتاب برای استفاده در ارتباط با کودکان ۲ تا ۱۲ سال پیشنهاد شده و تلاش می‌کند روشی کاربردی و قابل اجرا را برای والدین و افرادی که با کودکان کار می‌کنند ارائه دهد. یکی از ویژگی‌هایی که کتاب کاربرد بازی درمانی را متمایز می‌کند، حضور تجربۀ شخصی نویسنده در محتوای آن است. کلام در مقدمۀ کتاب از به‌کارگیری این روش با پسر یازده‌ساله‌اش، دیلان، و دخترش، دیوا، سخن می‌گوید. این تجربه از زمانی آغاز شد که او به دنبال راهی برای کمک به دیلان بود؛ پسری که با مشکلات رفتاری دست‌وپنجه نرم می‌کرد.

از نظر ساختاری، کتاب برای یک دورۀ آموزشی ده‌هفته‌ای طراحی شده و در قالب ده فصل پیش می‌رود؛ به‌گونه‌ای که هر فصل به یک هفته از این دوره اختصاص دارد. سه فصل نخست به کسب مهارت‌هایی می‌پردازد که برای برگزاری جلسات هفتگی بازی با کودک ضروری است. در کنار مباحث آموزشی، تمرین‌هایی نیز برای کسب و تقویت این مهارت‌ها در کتاب گنجانده شده است.

در ادامه، مقیاس‌های اندازه‌گیری برای ارزیابی روند پیشرفت در اختیار خواننده قرار می‌گیرد و موضوع برقراری محدودیت‌های درمانی در تعامل با کودک نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. کتاب همچنین به تغییراتی می‌پردازد که هنگام استفاده از این روش برای کودکان نوپا یا کودکان دارای نیازهای خاص باید در نظر گرفته شود؛ این بخش نشان می‌دهد که رویکرد معرفی‌شده، با وجود داشتن چارچوبی مشخص، می‌تواند با توجه به ویژگی‌ها و نیازهای کودک تعدیل شود.

کتاب مرتبط: بازی درمانی اثر علی صمدی

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

اولین و اصلی‌ترین مخاطبان کتاب کاربرد بازی درمانی ترجمه مژگان حیاتی، والدین هستند؛ این اثر برای والدینی مناسب است که به دنبال راهکاری عملی برای بهبود رابطۀ خود با کودک، به‌ویژه کودکان دارای مشکلات رفتاری، هستند. گروه دیگری که می‌توانند از این کتاب استفاده کنند، درمانگران و مشاورانی هستند که برای والدین جلسات آموزشی گروهی برگزار می‌کنند. در کتاب اشاره شده است که این روش می‌تواند در قالب کلاس‌های گروهی و توسط درمانگران آموزش‌دیده در زمینۀ تباردرمانی اجرا شود.

همچنین، این اثر برای دانشجویان و پژوهشگران حوزۀ روانشناسی کودک و خانواده‌درمانی نیز مفید است؛ به‌ویژه برای افرادی که قصد دارند با اصول و شیوۀ عملی اجرای فیلیال‌تراپی (تباردرمانی) آشنا شوند و درک روشن‌تری از کاربرد این رویکرد در کار با والدین و کودکان به دست آورند. خرید بهترین کتاب های روانشناسی کودک با بیشترین تخفیف و بهترین قیمت قیمت در روان آموز امکان‌پذیر است.

توضیحات تکمیلی

نویسنده کتاب کاربرد بازی درمانی، ترزا کلام، دکترای روانشناسی دارد و بیش از سه دهه در حوزۀ سلامت روان فعالیت کرده است؛ زمینه‌های تخصصی او شامل روابط خانوادگی و زناشویی، فرزندپروری، بازی‌درمانی و کار با کودکان و خانواده‌هاست. مترجم این اثر، مژگان حیاتی، دکترای مشاوره از دانشگاه علامه طباطبایی و سابقۀ عضویت در هیئت علمی و مدیریت گروه روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه بویین‌زهرا را در کارنامۀ حرفه‌ای خود ثبت کرده است.

یکی از ویژگی‌های این اثر بخش‌هایی با عنوان قوانین شست است؛ این بخش‌ها بر اساس قوانین گری لندرث تنظیم شده‌اند و در پایان هر فصل، نکات ضروری و راهنمایی‌هایی برای بهبود ارتباط با کودک را یادآوری می‌کنند. تکالیف خانگی نیز یکی دیگر از بخش‌های کاربردی کتاب است که در پایان هر فصل ارائه می‌شود. بیشتر این تکالیف بخشی از برنامۀ آموزشی ده‌هفته‌ای بازی‌درمانی هستند و با هدف تمرین و تقویت مهارت‌های آموخته‌شده طراحی شده‌اند.

در پایان هر فصل، بخشی با عنوان مروری بر تکالیف جلسۀ قبل نیز برای مرور و بررسی تکالیف والدین در گروه‌های آموزشی در نظر گرفته شده است. کتاب کاربرد بازی درمانی همچنین تمرین‌هایی برای تقویت مهارت‌ها و ابزارهایی مانند پرسشنامۀ رفتاری کودک و پرسشنامۀ رفتاری والدین را در اختیار خواننده قرار می‌دهد. سایت اختصاصی کتاب نیز شامل مطالب تکمیلی، تمرین‌ها و پرسشنامه‌هایی است که اطلاعات و منابع مفیدی را برای والدین و درمانگران تباردرمانی ارائه می‌کند.

تجربۀ شخصی نویسنده با پسرش، دیلان، نیز در بخش‌های خاکستری کتاب روایت شده است. این روایت در کنار مطالب آموزشی، نمونه‌ای از کاربرد این روش در تجربۀ واقعی نویسنده را ارائه می‌دهد. در پایان کتاب نیز منابعی مرتبط با روش تباردرمانی معرفی شده است.

کتاب مرتبط: برگزیده ای از روش های بازی درمانی

بریده‌ای از کتاب کاربرد بازی درمانی

انتخاب مکان‌ بازی

زمانی که شما روز و زمان بازی را مشخص کردید، باید مکان بازی را نیز معلوم کنید. اتاقی که جلسه‌ی بازی در آن برگزار می‌شود، باید خصوصی باشد مکانی که با اسباب‌بازی‌های دیگر و یا حیوانات خانگی شلوغ نشده باشد. یک اتاق با یک در بسته، بهتر از یک اتاق با در باز است زیرا جنه‌ی خصوصی و شخصی بودن را بهتر انتقال می‌دهد. تفاوت آن دو شبیه برگزاری یک جلسه‌ی درمانی در اتاق درمانگر یا در یک لابی است. حتی اگر شما بدانید وقتی با درمانگرتان صحبت می‌کنید، هیچ شخصی به لایی نمی‌آید، محرمانه بودن را احساس نخواهید کرد. بهتر است جلسه‌ی بازی را در اتاق کودک برگزار نکنید زیرا چیزهای زیادی وجود دارد که باعث حواس‌پرتی او می‌شود. اگر شما اتاق دیگری دارید در آن صورت آنجا مکان ایده‌آلی است اما اگر این امکان وجود ندارد، بهتر است اتاق خواب خود را برای بازی انتخاب کنید.

فهرست کتاب کاربرد بازی درمانی ترزا کلام

دیباچه

مقدمه: این برنامه متفاوت است

فصل اول: برقراری ارتباط دوستانه

فصل دوم: اعجاز بازی

فصل سوم: دریچه‌ای به دنیای درون کودک

فصل چهارم: بلوغ هیجانی کودکتان را رشد دهید

فصل پنجم: جایگاه کودک در قلب شما

فصل ششم: به کودک احترام بگذارید

فصل هفتم: برقراری ارتباط با کودک

فصل هشتم: عقل درونی کودک خود را پرورش دهید

فصل نهم: بهبودی کودکتان را تسهیل کنید

فصل دهم: شما قادر به انجام آن هستید

یادداشت ها و منابع

واژه نما

موضوع نما