یک درخت ترسیم کن مت رولی – ترجمه زهره اسحق

معرفی کتاب یک درخت ترسیم کن

کتاب یک درخت ترسیم کن اثر مت رولی ترجمه زهره اسحق دواتگر، اثری است در مرز روانکاوی، آزمون‌های فرافکن و تجربه‌ای نیمه‌تفریحی اما تأمل‌برانگیز برای شناخت لایه‌های پنهان شخصیت می‌پردازد.

این کتاب با تمرکز ویژه بر تحلیل نقاشی درخت، تلاش می‌کند یکی از ساده‌ترین و درعین‌حال گویاترین ابزارهای غیرکلامی را برای ورود به دنیای درونی افراد، به‌ویژه کودکان، در اختیار خواننده قرار دهد.

بسیاری از کودکان (و حتی بزرگسالان) توان یا تمایل کافی برای بیان هیجان‌ها، تعارض‌ها و نگرانی‌های خود به زبان کلامی ندارند. در چنین شرایطی، نقاشی به‌عنوان زبان جایگزین روان وارد عمل می‌شود. زبانی که بدون اجبار، سانسور و ساختار خشک، امکان فرافکنی محتواهای ناهشیار را فراهم می‌کند.

مت رولی در کتاب یک درخت ترسیم کن؛ پی بردن به شخصیت از طریق تعبیر و تفسیر ترسیم درخت، برخلاف بسیاری از متون، از ابتدا با احتیاط علمی و فروتنی روش‌شناختی سخن می‌گوید.

او تأکید می‌کند که «یک درخت ترسیم کن» قرار نیست جایگزین تشخیص بالینی یا آزمون‌های استاندارد روان‌سنجی باشد، بلکه راهنمایی گام‌به‌گام برای روان‌تحلیلگری تفننی و آگاهانه است.

راهنمایی که می‌تواند دید خواننده را نسبت به نشانه‌های شخصیتی، هیجانی و تعارض‌های درونی گسترش دهد. همین صراحت، کتاب را از دام ادعاهای اغراق‌آمیز و شبه‌علمی دور نگه می‌دارد.

خواننده از همان ابتدا به مشارکت فعال دعوت می‌شود: ترسیم یک درخت پیش از خواندن تحلیل‌ها. این رویکرد تجربی باعث می‌شود کتاب از حالت متن آموزشی صرف خارج شود و به تجربه‌ای شخصی و درگیرکننده تبدیل گردد.

سپس، نویسنده به‌صورت مرحله‌به‌مرحله، اجزای مختلف نقاشی درخت، ریشه، تنه، شاخه‌ها، اندازه، محل قرارگیری، فشار خط و جزئیات را بررسی می‌کند و معانی روانکاوانۀ احتمالی هرکدام را توضیح می‌دهد.

کتاب از آموزش تصویری و مثال‌محور برخوردار است. تصاویر متعدد، همراه با توضیحات ساده و روشن، فهم مطالب را برای مخاطب غیرمتخصص نیز ممکن می‌سازد. زبان کتاب آگاهانه ساده انتخاب شده و از اصطلاحات پیچیدۀ روانکاوانه تا حد امکان پرهیز شده است، بی‌آنکه دقت مفهومی قربانی شود.

ترجمۀ فارسی کتاب نیز نقش مهمی در انتقال سادگی و صمیمیت دارد. زهره اسحق دواتگر، که خود سابقۀ پژوهشی در حوزۀ آزمون ترسیم درخت دارد، متن را با حساسیت علمی و آشنایی با فضای بالینی روانشناسی کودک برگردانده است.

این اثر کتابی است که با زبانی ساده، تصویری و مرحله‌به‌مرحله، نقاشی درخت را به‌عنوان ابزاری غیرکلامی برای فهم دنیای درونی افراد معرفی می‌کند؛ ابزاری که اگر با احتیاط و آگاهی استفاده شود، می‌تواند دریچه‌ای ارزشمند به هیجان‌ها و ویژگی‌های شخصیتی بگشاید.

هم‌اکنون می‌توانید جهت خرید کتاب یک درخت ترسیم کن با تخفیف ویژه در روان آموز اقدام کنید.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

روانشناسان و مشاوران کودک و نوجوان: این کتاب می‌تواند به‌عنوان منبعی مکمل برای آشنایی عملی‌تر با تحلیل نقاشی درخت و استفادۀ محتاطانه از آن در کنار مصاحبۀ بالینی به‌کار رود.

درمانگران بزرگسال: برای مراجعانی که در بیان کلامی هیجان‌ها مشکل دارند یا نسبت به روش‌های فرافکن احساس امنیت بیشتری می‌کنند، ایده‌ها و چارچوب‌های کتاب یک درخت ترسیم کن انتشارات ارجمند الهام‌بخش است.

والدین علاقه‌مند به شناخت دنیای درونی کودک: والدینی که می‌خواهند نشانه‌های هیجانی و تعارض‌های احتمالی فرزند خود را بهتر بفهمند، می‌توانند با رعایت احتیاط‌های ذکرشده، از این کتاب بهره ببرند.

مربیان و معلمان: کتاب به مربیان کمک می‌کند نگاه دقیق‌تری به نقاشی‌های کودکان داشته باشند و آن‌ها را صرفاً فعالیتی هنری تلقی نکنند.

علاقه‌مندان عمومی به روانشناسی تفسیری: افرادی که بدون قصد مداخلۀ درمانی، به شناخت شخصیت و روان انسان علاقه دارند، کتاب یک درخت ترسیم کن را خواندنی و درگیرکننده خواهند یافت.

توضیحات تکمیلی

مت رولی (Matt Rowley) در این اثر کوشیده است میان جذابیت عمومی و مرزهای علمی تعادل برقرار کند. این تلاش به خلق کتابی منجر شده که پایه‌های نیمه‌علمی را در کنار بار تفننی دارد و برای عموم افراد غیرمتخصص قابل استفاده است.

زهره اسحق دواتگر، کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی و مترجم کتاب یک درخت ترسیم کن (Draw a Tree)، این آزمون را موضوع پایان‌نامۀ خود قرار داد و میان آزمون ترسیم درخت و آزمون CSI4 برای تشخیص اضطراب رابطۀ معناداری یافت. این کتاب در کشور ایران، توسط انتشارات ارجمند منتشر شده است.

کتاب مرتبط: مسائل روز نظری و عملی در روانکاوی

بریدۀ کتاب

توجه ویژه‌ای به اندازۀ تنۀ درخت در مقایسه با اندازۀ کل درخت داشته باشید. اندازۀ متوسط تنه، که متناسب با کل درخت باشد، نشان‌دهندۀ «من» سالم و منطقی است.

تنۀ پهن بیانگر «من» سالم و با احساس رضایت از خود است. تنۀ خیلی پهن یا خیلی بزرگ ممکن است احساس قدرتمند بودن یا اعتمادبه‌نفس زیاد را نشان دهد.

تنۀ بلند و باریک در نقاشی، شبیه فردی که بلند و راست ایستاده، می‌تواند نشانۀ اعتمادبه‌نفس بالا؛ غرور، اشتیاق، جدیت و جاه‌طلبی اندیشمندانه باشد.

درخت باریک در طبیعت، به‌خصوص اگر چوب آن نرم باشد، نسبت به شرایط سخت طبیعت انعطاف‌پذیر است، تمایل به خم شدن دارد و یا با باد این طرف و آن طرف می‌رود. بنابراین، تنۀ خیلی باریک در ترسیم درخت نیز می‌تواند انعطاف‌پذیری و سازگاری شخصیت را نشان دهد. این امر بیانگر «منی» است که می‌تواند بعد از ضربه‌های شدید ناشی از تأثیرات خارجی (مانند بادهای تند) سلامت خود را بازیابد.

فهرست کتاب یک درخت ترسیم کن

1- شما چه کسی هستید؟

2- چرا ترسیم درخت؟

3- ضمیر نیمه‌گاه یا ناخودآگاه

4- روان‌درمانی، روان‌تحلیلگری و آزمون‌های فرافکن

5- تجزیه و تحلیل ترسیم درخت

6- راهنمای گام‌به‌گام