ادنا بی. فوآ

Edna B. Foa

ادنا بی. فوآ کیست؟ بررسی بیوگرافی و رزومه علمی

ادنا بی. فوآ (Edna B. Foa) یکی از برجسته‌ترین روانشناسان معاصر در حوزۀ روانشناسی بالینی و درمان اختلالات اضطرابی است که با توسعه و ترویج «درمان مواجهه‌ سازی طولانی‌مدت» (Prolonged Exposure Therapy) سهمی بی‌بدیل در درمان اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و وسواس فکری‌ عملی (OCD) با نوشتن کتاب های روانشناسی ایفا کرده است.

او در سال ۱۹۳۷ در حیفا، فلسطین اشغالی، متولد شد. او در سال ۱۹۶۲ مدرک کارشناسی خود را در رشتۀ روانشناسی و ادبیات از دانشگاه بار ایلان دریافت کرد و سپس در سال ۱۹۷۰ دکترای روانشناسی بالینی و شخصیت را از دانشگاه میزوری، کلمبیا، اخذ نمود. در حال حاضر، ادنا بی فوآ استاد روانشناسی بالینی در دانشکدۀ پزشکی پرلمان و مدیر مرکز درمان و مطالعات اضطراب در دانشگاه پنسیلوانیاست.

حوزه‌های پژوهشی و نظریۀ درمانی

تمرکز اصلی پژوهش‌های او بر روان‌پزشکی، روانشناسی بالینی، اختلالات اضطرابی و شناختی است. او به‌ویژه در درمان اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و اختلال وسواس فکری‌ عملی (OCD) تخصص دارد.

ادنا فوآ با توسعه و ارزیابی درمان شناختی‌رفتاری برای این اختلالات، به‌ویژه از طریق «درمان مواجهه‌ سازی طولانی‌مدت» تأثیر قابل‌توجهی در این حوزه داشته است.

روش او یعنی درمان مواجهه‌ سازی طولانی‌ مدت بر پایه مواجهۀ تدریجی و کنترل‌شده با خاطرات، افکار و موقعیت‌های تروماتیک بنا شده است. مراحل اصلی آن شامل آموزش درباره اختلال، تمرین تنفس آرام، مواجهه خیالی با خاطرات آسیب‌زا و مواجهه واقعی با موقعیت‌های اجتناب‌شده است.

مکانیسم‌های اثرگذاری این روش شامل کاهش حساسیت، پردازش مجدد شناختی و افزایش حس کنترل فرد بر اضطراب است. با این حال، چالش‌هایی نظیر پذیرش کم برخی بیماران، شدت واکنش‌های هیجانی اولیه و نیاز به درمانگر آموزش‌دیده از ملاحظات اجرای این روش هستند.

وجه تمایز آن با درمان‌های سنتی، ساختار دقیق و مرحله‌بندی‌شده مواجهه و تمرکز بر مواجهۀ مکرر با محرک‌های تروماتیک است. در حالی که روش‌های قدیمی‌تر صرفاً به بازگویی رویداد آسیب‌زا می‌پرداختند، مدل ادنا بی فوآ فرآیند مواجهه را ابزاری برای بازسازی شناختی و کاهش اجتناب می‌داند که منجر به درمان پایدارتر می‌شود.

مقالات و کتاب های ادنا بی. فوآ

فوآ بیش از ۲۰ کتاب و صدها مقاله در مجلات علمی معتبر منتشر کرده است. یکی از آثار برجستۀ او کتاب «درمان رويارويی طولانی مدت اختلال استرس پس آسيبی (PTSD) (راهنماي درمانگر)» است که با همکاری الیزابت همبری و باربارا راثبام تألیف شده و در سال ۲۰۰۷ توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر گردیده است.

این کتاب به‌عنوان منبعی معتبر برای درمانگران و پژوهشگران در زمینۀ درمان PTSD شناخته می‌شود. این کتاب توسط انتشارات ابن سینا به فارسی نیز ترجمه شده است.

از دیگر آثار مهم او می‌توان به کتاب Effective Treatments for PTSD: Practice Guidelines from the International Society for Traumatic Stress Studies اشاره کرد که با همکاری ترنس ام. کین و متیو جی. فریدمن تألیف شده و در سال ۲۰۰۹ منتشر شده است.

راهنمای عملی درمان شناختی رفتاری وسواس (راهنمای درمانگر) کتاب دیگری است که به زبان فارسی ترجمه شده و توسط گروهی از نویسندگان از جمله ادنا فوآ نگاشته شده است.

در سال‌های اخیر، فوآ به پژوهش‌های نوینی پرداخته است. از جمله مقالات ادنا بی فوا می‌توان به مقالۀ زیر اشاره کرد:

«مدل میانجی‌گری چندمرحله‌ای بررسی تأثیر مشاوره در درمان مواجهه‌ سازی طولانی‌ مدت بر نتایج درمان PTSD» (A Multistep Mediation Model Examining How Consultation in Prolonged Exposure Therapy Affects PTSD Treatment Outcomes) که در سال 2023 منتشر شده است.

جوایز و افتخارات

همچنین وی در طول دوران حرفه‌ای خود جوایز و افتخارات متعددی دریافت کرده است، از جمله:

جایزۀ دانشمند برجسته از بخش علمی انجمن روانشناسی آمریکا (American Psychological Association)
جایزۀ مشارکت برجسته در روانشناسی بالینی از انجمن روانشناسی آمریکا (American Psychological Association)
جایزۀ دستاورد مادام‌العمر از انجمن بین‌المللی مطالعات استرس تروماتیک (International Society for Traumatic Stress Studies)
انتخاب به‌عنوان یکی از ۱۰۰ فرد تأثیرگذار جهان توسط مجلۀ تایم در سال ۲۰۱۰

ادنا فوآ با توسعه و ترویج درمان مواجهه‌ سازی طولانی‌مدت، نقش مهمی در بهبود درمان اختلالات اضطرابی ایفا کرده است. رویکردهای او به‌ویژه در درمان PTSD در میان سربازان بازگشته از جنگ، قربانیان تجاوز جنسی و سایر افراد مبتلا به ترومای روانی مورد استفاده قرار گرفته و اثربخشی بالایی نشان داده است.

همچنین، او با آموزش و ترویج این روش‌ها در میان درمانگران، به گسترش درمان‌های مبتنی بر شواهد در سطح جهانی کمک کرده است. ادنا فوآ با کارنامه‌ای پربار در پژوهش، آموزش و درمان، الگویی برجسته برای دانشجویان و پژوهشگران روانشناسی به‌شمار می‌آید.

مطالعۀ آثار و روش‌های او می‌تواند راهگشای درک عمیق‌تر و به‌کارگیری مؤثرتر درمان‌های مبتنی بر شواهد در حوزۀ روانشناسی بالینی باشد.