معرفی کارشناسی ارشد روانشناسی سلامت
روانشناسی سلامت (Health Psychology) یکی از گرایشهای روانشناسی است که به بررسی فرایندهای ذهنی و رفتاری مرتبط با سلامت، بیماری و مراقبتهای بهداشتی میپردازد. این گرایش با رویکرد زیستی، روانی و اجتماعی به سلامت نگاه میکند و معتقد است سلامت و بیماری تنها به عوامل جسمانی محدود نمیشوند؛ بلکه عوامل روانشناختی، رفتاری، فرهنگی و اجتماعی نیز در ایجاد، پیشگیری و درمان بیماریها نقش مهمی دارند. هدف اصلی روانشناسی سلامت، ارتقا و حفظ سلامت، پیشگیری و درمان بیماریها، شناسایی عوامل مؤثر بر سلامت و بیماری و همچنین بهبود نظام خدمات بهداشتی و درمانی است.
گرایش روانشناسی سلامت در مقطع ارشد
روانشناسی سلامت یکی از گرایشهای کارشناسی ارشد روانشناسی است که به مطالعۀ نقش عوامل روانشناختی و رفتاری در سلامت، بیماری و مراقبتهای بهداشتی میپردازد. این گرایش با رویکردی بینرشتهای و در مرز میان روانشناسی و علوم پزشکی، متخصصانی را تربیت میکند که بتوانند در حوزههای آموزشی، پژوهشی، اجرایی و بهداشتی ـ درمانی فعالیت کنند و در ارتقای سلامت جامعه نقش مؤثری داشته باشند.
هدف دورۀ کارشناسی ارشد روانشناسی سلامت، تربیت متخصصانی است که با کسب دانش و مهارتهای تخصصی، در ارتقای سلامت، پیشگیری از بیماریها، شناسایی عوامل روانشناختی مؤثر بر سلامت و بهبود کیفیت خدمات بهداشتی و درمانی نقشآفرینی کنند. همچنین این دوره بر توانمندسازی دانشجویان برای انجام پژوهش، ارائه مداخلات روانشناختی و همکاری با سایر متخصصان حوزۀ سلامت تأکید دارد.
این گرایش برای نخستین بار در کنکور کارشناسی ارشد روانشناسی وزارت علوم در سال ۱۴۰۴ ارائه شد و به همین دلیل یکی از جدیدترین گرایشهای کارشناسی ارشد روانشناسی محسوب میشود. در نخستین سال پذیرش نیز مجموع ظرفیت دانشگاههای دولتی و غیردولتی این رشته ۲۹۲ نفر بود. این رشته در دو کنکور وزارت علوم و وزارت بهداشت ارائه میشود؛ ظرفیت کنکور وزارت علوم بسیار بیشتر از وزارت بهداشت است.
روانشناسی سلامت در کد ضریب 2 قرار گرفته است. بر این اساس، دروس امتحانی و ضرایب آن در کنکور کارشناسی ارشد روانشناسی وزارت علوم بهصورت زیراست:
| عنوان درس | ضریب |
|---|---|
| روانشناسی بالینی | 3 |
| متون روانشناسی | 2 |
| روانشناسی مرضی و کودکان استثنایی | 2 |
| روانشناسی رشد | 2 |
| علمالنفس | 1 |
| آمار و روش تحقیق | 1 |
| روانشناسی فیزیولوژیک، انگیزش و هیجان | 1 |
مطلب مرتبط: منابع ارشد روانشناسی سلامت
چارت درسی کارشناسی ارشد روانشناسی سلامت
بر اساس چارت درسی مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دورۀ کارشناسی ارشد گرایش روانشناسی سلامت شامل ۳۲ واحد درسی است که دانشجویان موظف به گذراندن آنها در طول دورۀ تحصیل خود هستند.
| نوع دروس | تعداد واحد |
|---|---|
| دروس تخصصی | 24 |
| دروس اختیاری | 4 |
| پایان نامه | 4 |
چارت درسی کارشناسی ارشد روانشناسی سلامت
بازار کار ارشد روانشناسی سلامت
بازار کار ارشد روانشناسی سلامت به دلیل ماهیت بینرشتهای این گرایش، از تنوع بالایی برخوردار است. فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در حوزههای مختلف سلامت، آموزش، پژوهش و درمان فعالیت کنند و از دانش خود برای ارتقای سلامت افراد و جامعه بهره ببرند.
یکی از مهمترین زمینههای فعالیت این افراد، ارائۀ خدمات آموزشی، پیشگیرانه و درمانی در حوزۀ روانشناسی سلامت است. همچنین آنها میتوانند در کنار پزشکان و سایر اعضای تیم درمان، بهعنوان درمانگر یا مشاور در کلینیکها، مراکز درمانی سرپایی و بیمارستانها مشغول به کار شوند. از دیگر فرصتهای شغلی این گرایش میتوان به طراحی و اجرای برنامههای سلامت اجتماعی برای سازمانها و جامعه، انجام فعالیتهای پژوهشی و تحقیقاتی و همچنین تولید برنامههای آموزش سلامت اشاره کرد.
فارغالتحصیلان کارشناسی ارشد روانشناسی سلامت امکان فعالیت در مراکز مختلف از جمله: بیمارستانها، کلینیکها، مراکز بهداشت عمومی، مراکز مشاوره، مراکز توانبخشی، مراکز نگهداری سالمندان، سازمانهای بهداشت عمومی، مراکز فوریتهای بهداشتی و درمانی، مدارس، مراکز آموزشی، دانشگاهها و مؤسسات آموزشی، پژوهشی، اجرایی و بهداشتی ـ درمانی را دارند.
مطالعۀ بیشتر: بررسی بازار کار روانشناسی و میزان درآمد هریک از گرایش ها
ضرورت به وجود آمدن گرایش روانشناسی سلامت در مقطع کارشناسی ارشد
از جمله دلایل ایجاد گرایش روانشناسی سلامت در مقطع ارشد، افزایش شیوع مشکلات مرتبط با سلامت مانند چاقی، فشار خون بالا، مصرف سیگار و بیماریهای مزمنی مانند بیماریهای قلبی، سرطان و دیابت است. براساس محتوای این رشته، عوامل روانشناختی و اجتماعی نیز در بروز و پیشرفت این بیماریها نقش دارند و به همین دلیل توجه به آنها اهمیت زیادی دارد.
یکی دیگر از ضرورتهای راهاندازی این گرایش، نیاز به ارتقای سلامت جامعه، پیشگیری از بیماریها، توسعه آموزش و پژوهش و اجرای مداخلات روانشناختی در حوزۀ سلامت است. همچنین با اصلاح رفتارهای مرتبط با سلامت و پیشگیری از بیماریها، میتوان به کاهش هزینههای درمان نیز کمک کرد. از دیگر دلایل ایجاد رشته روانشناسی سلامت، ماهیت بینرشتهای آن است. این گرایش با تلفیق دانشهای زیستی، روانشناختی و اجتماعی، زمینه همکاری متخصصان مختلف را در طراحی و بهبود نظامهای مراقبت بهداشتی فراهم میکند.
علاوه بر این، نیاز کشور به تربیت نیروهای متخصص برای آموزش، پژوهش، پیشگیری و مداخلات مرتبط با سلامت، یکی دیگر از ضرورتهای بوجود آمدن ارشد روان شناسی سلامت به شمار میرود. وجود دورههای مشابه در دانشگاههای معتبر جهان و نیاز به توسعۀ این گرایش در ایران نیز از دیگر دلایل راهاندازی و گسترش روان شناسی سلامت است.
مطالعۀ بیشتر: گرایش های ارشد روانشناسی را بشناسیم!
دکتری روانشناسی سلامت
در صورتی که پس ازگذراندن مقطع کارشناسی ارشد روانشناسی سلامت قصد ادامه تحصیل داشته باشید، میتوانید در آزمون دکتری روانشناسی سلامت شرکت کنید. این مقطع برای افرادی مناسب است که علاقهمند به فعالیت تخصصی در حوزۀ ارتباط عوامل روانشناختی با سلامت و بیماری هستند. دکتری روانشناسی سلامت با رویکردی میانرشتهای، بر موضوعاتی مانند حفظ سلامت جسمانی، پیشگیری از بیماریها، بهبود کیفیت زندگی بیماران، مدیریت استرس، بهداشت روان، رفتارهای مرتبط با سلامت و پژوهش در حوزۀ روانتنی تمرکز دارد.
فارغالتحصیلان این مقطع میتوانند در مراکز درمانی، بیمارستانها، مراکز بهداشتی، پژوهشکدههای علوم رفتاری و دانشگاهها به فعالیتهای آموزشی، پژوهشی و تخصصی بپردازند.
مطلب مرتبط برای داوطبان کنکور: درس خواندن برای کنکور ارشد روانشناسی را کی و چطور شروع کنیم؟
منابع
سازمان سنجش آموزش کشور
دفترچۀ ثبت نام کنکور کارشناسی ارشد 1405
Health Psychology Promotes Wellness
آیا ارشد روانشناسی سلامت گزینهٔ مناسبی برای من است؟
روانشناس سلامت چه تفاوتی با روانشناس بالینی دارد؟
روانشناس سلامت کیست؟
دسته بندی: تحصیلات تکمیلی روانشناسی
تیم تحریریه روان آموز