انگیزش در آموزش و یادگیری: نظریه ها و روش ها – وحید خلخالی

معرفی کتاب انگیزش در آموزش و یادگیری

کتاب انگیزش در آموزش و یادگیری اثر دکتر وحید خلخالی با تمرکز بر توضیح نظریه‌ها و روش‌های کاربردی به خوانندگان، قصد دارد مسیر ایجاد انگیزه در دانش‌آموزان و معلمان را هموارتر کند. این کتاب نه تنها چارچوبی علمی و تحلیلی از انگیزش ارائه می‌دهد، بلکه راهنمایی کاربردی برای معلمان و مربیان فراهم می‌کند تا با شناخت بهتر منابع انگیزش دانش‌آموزان، فرآیند یادگیری را هدفمند و جذاب‌تر کنند.

این کتاب روانشناسی برخلاف بسیاری از آثار دیگر از ارائۀ تاریخچه‌های طولانی و نظریه‌های قدیمی صرف نظر کرده و هدف اصلی خود را آشناسازی خواننده با جدیدترین نظریات و کاربرد آن‌ها در مدارس و کلاس درس نهاده است.

نویسنده در ابتدای کتاب بیان می‌کند که انگیزش نیز همچون علوم دیگر، قواعد و نظریه‌هایی دارد که می‌توانند به بهبود عملکرد انسان در محیط‌های آموزشی کمک کنند. با این حال، خلخالی به خواننده هشدار می‌دهد که قوانین انگیزش همچون قوانین فیزیک یا زیست‌شناسی، به‌طور یکسان در همۀ موقعیت‌ها و برای همه افراد اثرگذار نیستند؛ بلکه اصول انگیزشی باید با دقت و با توجه به تفاوت‌های فردی به کار گرفته شوند.

معیار اصلی نویسنده در انتخاب نظریه‌های انگیزشی کتاب، ارتباط نزدیک آن با کلاس درس، معلمان و دانش‌آموزان بوده و تلاش بر ارائۀ توصیه‌های عملی برای به کارگیری نظریه‌ها در مدارس دارد.

ساختار کتاب با تمرکز بر نظریه‌های انگیزش، از جمله نظریۀ خودکارآمدی بندورا، نظریۀ خود تعیین‌گری دسی و رایان، نظریۀ روان‌شدن میهای، نظریۀ ذهنیت دئوک، نظریۀ هدف پیشرفت، نظریه‌های ترکیبی انتظار-ارزش و خودتنظیمی و دیدگاه زیمرمن و چندین نظریۀ دیگر به‌گونه‌ای طراحی شده است که خواننده بتواند به‌طور مرحله‌ای و نظام‌مند با اصول و کاربردهای انگیزش در محیط آموزشی آشنا شود.

همچنین در این کتاب مفاهیم موردنیاز برای درک جهت‌گیری انگیزشی دانش‌آموزان نیز توضیح داده شده است و برای کنترل و بهبود آن، راهکارهایی به مسئولان آموزشی ارائه شده است.

علاوه بر این، کتاب توجه ویژه‌ای به نقش معلمان، کیفیت تکالیف، سیاست‌های مدرسه و جو کلاس درس دارد و نشان می‌دهد که انگیزش دانش‌آموزان مفهومی متغیر و قابل پرورش است و تحت تأثیر عوامل محیطی و فردی قرار دارد.

انگیزش دانش‌آموز برای یادگیری و لذت بردن از حضور در مدرسه، امری ضروری است و آشنایی معلمان با این نظریه‌ها و کاربرد عملی آن‌ها می‌توانند به تحقق این امر منجر شوند. کتاب با ارائهٔ تعریفی روشن از انگیزش به عنوان عامل نیرودهنده، جهت‌دهنده و نگه‌دارندهٔ رفتار، خواننده را به درک چرایی رفتارهای آموزشی و تحصیلی هدایت می‌کند.

خلخالی در فصل‌های ابتدایی با ارائه سؤالات راهنما، خواننده را به بازاندیشی در انگیزه‌های شخصی و مشاهده رفتارهای خود و دیگران دعوت می‌کند تا درک عمیق‌تری از مکانیزم‌های انگیزشی حاصل شود.

ترکیب نظریه ها با مثال‌های عملی، این کتاب روانشناسی تربیتی و آموزش را به منبعی ارزشمند برای هر فرد علاقه‌مند به روانشناسی آموزش و بهبود یادگیری تبدیل کرده است.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

مطالعه و خرید کتاب انگیزش در آموزش و یادگیری وحید خلخالی برای افرادی مناسب است که به حوزه روانشناسی تربیتی و انگیزش تحصیلی علاقه‌مند هستند و قصد دارند کاربرد عملی نظریه‌های انگیزشی را در محیط‌های آموزشی و کلاس درس درک و اجرا کنند. این کتاب به ویژه برای:

• پژوهشگران و دانشجویان روانشناسی تربیتی
• معلمان و مربیان که می‌خواهند انگیزش دانش‌آموزان را افزایش دهند.
• مدیران و مسئولان آموزشی که به دنبال راهکارهای عملی برای بهبود عملکرد تحصیلی و مشارکت دانش‌آموزان هستند.
• و هر کسی که علاقه‌مند به درک نظریه‌های نوین انگیزش و به‌کارگیری آن‌ها در مدارس است، بسیار مفید است.

قیمت کتاب حاضر در نشر روان آموز با تخفیف ویژه برای علاقه‌مندان به مطالعۀ این کتاب درنظر گرفته شده است. خواهشمندیم پس از مطالعۀ کتاب نظرات ارزشمند خود را در همین صفحه با ما درمیان بگذارید.

کتاب مرتبط: نظریه های انگیزش در آموزش و پرورش رمضان حسن زاده

توضیحات تکمیلی

دکتر وحید خلخالی، استادیار روانشناسی در موسسۀ آموزش عالی کار قزوین، پژوهشگر حوزه روانشناسی تربیتی و انگیزش در آموزش و یادگیری است. او دکترای روانشناسی تربیتی دارد و تالیفات متعددی در زمینه نظریه‌ها و روش‌های انگیزشی منتشر کرده است.

علایق پژوهشی دکتر خلخالی شامل انگیزش تحصیلی، خودارزشمندی، خودتنظیمی، سبک‌های یادگیری و ارتباط باورهای شخصی با عملکرد تحصیلی است. وی علاوه بر کتاب، بیش از ۲۹ مقاله در همایش‌های ملی و چند مقاله در نشریات تخصصی روانشناسی منتشر کرده و در ترویج و کاربرد عملی نظریه‌های انگیزشی در مدارس و کلاس‌های درس فعال است.

بریده ای از کتاب انگیزش در آموزش و یادگیری انتشارات ارجمند

منظور از انگیزش دانش‌آموزان چیست؟ انگیزش دانش‌آموزان با تمایل آنها برای شرکت در فرایند یادگیری سروکار دارد اما علاوه بر این به دلایل و هدف‌های زیربنایی آنان برای شرکت در فعالیت‌های تحصیلی نیز مربوط می‌شود. گاهی ممکن است دانش‌آموزان برای انجام یک تکلیف کاملاً انگیزه داشته باشند، اما منبع انگیزشی آنها با یکدیگر متفاوت باشد. برای مثال دانش‌آموزی دارای انگیزه درونی باشد و تکلیف را به خاطر خود تکلیف و به این دلیل انجام دهد که از آن لذت می‌برد، در حالی که دانش‌آموز دیگری انگیزه بیرونی داشته و برای نمره و یا جلب رضایت معلم آن را اجرا می کند.

کودکان با آغاز مدرسه به تدریج باورهایی را درباره دلایل موفقیت‌ها و شکست‌های خود پیدا می‌کنند. این دلایل اهمیت تلویحی بسیاری در نوع واکنش آنان به موقعیت‌های یادگیری دارد. علاوه‌براین، باورهای خود معلم نسبت به تدریس یادگیری و ماهیت تجاربی که برای دانش‌آموزان تدارک می‌بیند نیز تأثیر نیرومندی در انگیزش کلاس دارد. طبق اثر پیگمالیون یا اثر رزنتال رزنتال و جکبسون (۱۹۹۲) انتظارات معلم از پیشرفت دانش‌آموزان می‌تواند در انگیزش و عملکرد آنان اثر بگذارد. به عبارتی، از دانش‌آموز انتظار می‌رود تا جایی یاد بگیرد که معلم انتظار دارد او یاد بگیرد.

فهرست کتاب انگیزش در آموزش و یادگیری: نظریه ها و روش ها

مقدمۀ مؤلف

بخش اول: مقدمه

فصل اول: پیش‌درآمد

بخش دوم: نظریه‌های متمرکز بر انتظار

فصل دوم: نظریۀ خودکارآمدی

بخش سوم: نظریه‌های متمرکز بر دلیل انجام رفتار

فصل سوم: نظریۀ خودتعیین‌گری

فصل چهارم: انگیزش درونی و بیرونی

فصل پنجم: نظریۀ علاقه

فصل ششم: نظریۀ روان‌شدن

فصل هفتم: نظریۀ ذهنیت

فصل هشتم: نظریۀ هدف پیشرفت

بخش چهارم: نظریه‌های متمرکز بر ترکیب انتظار و ارزش

فصل نهم: نظریۀ اسناد

فصل دهم: نظریۀ جدید انتظار – ارزش

فصل یازدهم: نظریۀ خودارزشمندی

بخش پنجم: نظریه‌های متمرکز بر ترکیب انگیزش و شناخت

فصل دوازدهم: نظریۀ خودتنظیمی

بخش ششم: سخن آخر

فصل سیزدهم: مسیر کدام است؟

منابع

واژه‌نامۀ انگلیسی به فارسی

واژه‌نامۀ فارسی به انگلیسی