خود در روانشناسی اجتماعی – روی اف بامیستر

معرفی کتاب خود در روانشناسی اجتماعی

کمتر مفهومی را می‌توان در روانشناسی یافت که به اندازۀ «خود» گسترده، پیچیده و چندلایه باشد. کتاب خود در روانشناسی اجتماعی (The Self in Social Psychology) به گردآوری روی اف بامیستر، تلاشی جدی برای واکاوی مفهوم بنیادین «خود» است؛ مفهومی که تقریباً در همۀ جنبه‌های زندگی انسان، از تصمیم‌گیری‌های روزمره گرفته تا روابط اجتماعی، عزت‌نفس، انگیزش و سلامت روان، حضوری تعیین‌کننده دارد.

آنچه این اثر را از بسیاری از کتاب های روانشناسی متمایز می‌کند، ساختار پژوهشی آن است. کتاب مجموعه‌ای از مقاله‌های علمی برجسته را در خود جای داده که هر یک توسط یکی از نظریه‌پردازان یا پژوهشگران شناخته‌شدۀ حوزۀ روانشناسی اجتماعی نگاشته شده‌اند.

بامیستر با گردآوری این آثار، بستری فراهم کرده است تا خواننده بتواند مفهوم «خود» را نه از یک زاویۀ محدود، بلکه از چشم‌اندازهای گوناگون نظری و پژوهشی دنبال کند.

🔹معرفی فصل های کتاب

در فصل آغازین، بامیستر تصویری کلی از ابعاد مختلف خود ارائه می‌کند؛ از خودآگاهی و خودنظارتگری گرفته تا خودپنداشت، حرمت خود، خودارزشیابی، خودتخریبی و خودنظم‌جویی. این فصل نقش یک نقشه‌راه را ایفا می‌کند و خواننده را برای ورود به بحث‌های تخصصی‌تر آماده می‌سازد.

فصل دوم به یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های روانشناسی می‌پردازد: «خود چیست؟» در این مقاله با گردآوری ویلیام جیمز، تمایز میان خود فاعلی و خود مفعولی بررسی می‌شود؛ تمایزی که در بسیاری از نظریه‌های شخصیت و شناخت تأثیرگذار بوده است.

در ادامه، هازل مارکوس؛ استاد دانشگاه میشیگان مفهوم روان‌بنه (طرحواره) های خود را در فصل سوم واکاوی می‌کند؛ الگوهای شناختی‌ای که بر اساس تجربه‌های فردی شکل می‌گیرند و نحوۀ پردازش اطلاعات مربوط به خویشتن را سامان می‌دهند.

سپس در فصل چهارم آلبرت بندورا با طرح نظریۀ خودکارآمدی، نشان می‌دهد که باور انسان به توانایی‌های خود چگونه می‌تواند مسیر تغییرات روان‌شناختی و حتی موفقیت در فرایندهای درمانی را تحت تأثیر قرار دهد.

ادوارد جونز و استیون برگلاس مقالۀ فصل پنجم را جمع‌آوری کرده‌اند و در آن به فرضیه‌ای می‌پردازند که بیان می‌کند مصرف الکل و کم‌کاری راهبردهایی برای برونی‌سازی علت عملکرد ضعیف و درونی‌سازی علت عملکرد خوب هستند.

اما نویسندۀ مقالۀ ارائه شده در فصل ششم کتاب؛ آبراهام تسر به مدت 6 تا 8 سال به پژوهش‌هایی مشغول بود که از طریق الگوی «حفظ خودارزشیابی» (SEM) به بررسی رفتارهای اجتماعی می‌پردازند. که نتیجۀ این پژوهش‌ها در فصل ششم کتاب برای خوانندگان ارائه شده است.

مقالۀ فصل هفتم که توسط هازل رز مارکوس و شینوبو کیتایاما نوشته شده است، ارتباط فرهنگ و خود را که بر ماهیت تجربه‌های فردی مانند شناخت، هیجان و انگیزش اثر می‌گذارد بررسی می‌کند.

و در فصل آخر، مقالۀ ارائه شده به این موضوع می‌پردازد که چگونه برخی توهمات مثبت مانند خودارزیابی‌های غیرواقعی، ادراک مبالغه‌آمیز کنترل و خوش‌بینی افراطی، می‌توانند با سلامت روان و بهزیستی سازگار باشند. هدف اصلی، ارائه چارچوبی نظری برای درک این پدیده و بررسی سازگاری ادراکات مثبت کاذب با عملکرد موفقیت‌آمیز در دنیای واقعی است.

این تنوع موضوعی باعث شده کتاب نه مجموعه‌ای پراکنده از مقاله‌ها، بلکه روایتی منسجم از ابعاد مختلف خود باشد.

🔹ویژگی های اثر

از منظر پژوهشی نیز کتاب امکاناتی در اختیار خواننده قرار می‌دهد که در بسیاری از آثار مشابه کمتر دیده می‌شود. منابع هر مقاله در پایان همان فصل فهرست شده‌اند و این ویژگی مسیر پژوهش‌های تکمیلی را برای دانشجویان و محققان هموار می‌کند. وجود پانویس‌های توضیحی و واژه‌نما نیز دسترسی به مفاهیم تخصصی را آسان‌تر ساخته و کتاب را به مرجعی کاربردی برای مطالعات دانشگاهی تبدیل کرده است.

اما شاید جذاب‌ترین ویژگی اثر این باشد که مفهوم «خود» را نه پدیده‌ای ثابت و ساده، بلکه ساختاری پویا و چندبعدی معرفی می‌کند. خواننده در خلال فصل‌های مختلف درمی‌یابد که خودِ انسانی چگونه تحت تأثیر شناخت، فرهنگ، انگیزش، روابط اجتماعی و حتی خطاهای ادراکی شکل می‌گیرد. این نگاه چندوجهی، کتاب را از یک متن صرفاً آموزشی فراتر می‌برد و آن را به اثری اندیشه‌برانگیز تبدیل می‌کند.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

مطالعۀ کتاب خود در روانشناسی اجتماعی اثر روی اف بامیستر، بیش از هر چیز برای دانشجویان و پژوهشگران روانشناسی، علوم تربیتی، مشاوره و علوم اجتماعی ارزشمند است. بااین‌حال جذابیت کتاب به فضای دانشگاهی محدود نمی‌شود. هر کسی که به شناخت رفتار انسان علاقه‌مند باشد، می‌تواند از مباحث آن بهره ببرد.

مدیران، مربیان، مشاوران، معلمان و حتی والدینی که می‌خواهند درک دقیق‌تری از شکل‌گیری هویت، اعتمادبه‌نفس و رفتارهای اجتماعی داشته باشند، در صفحات این کتاب با ایده‌هایی روبه‌رو می‌شوند که نگاه آن‌ها را به انسان دگرگون می‌کند.

در صورت تمایل می‌توانید خرید کتاب خود در روانشناسی اجتماعی را با تخفیف ویژه از نشر روان آموز انجام دهید و اطلاعات خود را با استفاده از پژوهش‌های معتبر در زمینۀ تمامی ابعاد خود در روانشناسی تکمیل کنید. سایر کتاب های روانشناسی اجتماعی نیز با پایین‌ترین قیمت در دسترس شما همراهان قرار گرفته است.

خواهشمندیم چنانچه این کتاب را مطالعه کردید نظرات ارزشمند خود را با ما در میان بگذارید.

محصول مرتبط: خرید کتاب روانشناسی اجتماعی گودفرند

توضیحات تکمیلی

ارزش واقعی این کتاب زمانی آشکار می‌شود که به فهرست نویسندگان مقاله‌های آن نگاه کنیم. روی اف بامیستر (Roy Baumeister) گردآورندۀ این کتاب، یکی از برجسته‌ترین روانشناسان اجتماعی معاصر آمریکایی است، که سال‌ها از عمر علمی خود را صرف پژوهش در زمینه‌های خود، طرد اجتماعی، تعلق‌پذیری، تمایلات جنسی، خودکنترلی، اراده، عزت‌نفس، هویت فردی و رفتارهای خودشکن کرده است.

بامیستر یکی از پرکارترین و تأثیرگذارترین روانشناسان جهان است که بیش از ۷۰۰ اثر علمی، از جمله بیش از ۴۰ کتاب، منتشر کرده است و یکی از آثار مهم او «کشف مجدد نیروی انسانی» (Willpower: Rediscovering the Greatest Human Strength) بود که در سال 2011 منتشر و در جایگاه پرفروش‌ترین کتاب نیویورک تایمز قرار گرفت.

در سال 2013، او بالاترین جایزۀ انجمن علوم روانشناسی؛ جایزۀ ویلیام جیمز فلو، را به پاس دستاوردهایش در یک عمر فعالیت دریافت کرد.

وی همچنین با دانشگاه‌های مطرحی چون هاروارد، دانشگاه کانستراکتر برمن آلمان، دانشگاه ایالتی فلوریدا و دانشگاه بامبرگ آلمان همکاری دارد.

بریدۀ کتاب خود در روان‌شناسی اجتماعی

يافتن یک معنى قانع كننده در مورد خود بسيار مشکل است. وقتى می‌گوييم «من» ، منظور همان خود است. اغلب افراد هر روز بارها از كلمه من و خود استفاده مى كنند، بنابراين، بيشتر آن‌ها درک خاصى از آنچه که خود مى نامند دارند، ولى بيان اين درک آسان نيست. اين پراكندگى مفهومی خود يكى از دلايلى است كه باعث شده اين مفهوم داراى ابعاد مختلف و موضوعات فرعى متعددى همانند خوداگاهى، خودنظارتگرى، تجسم خود، خودپنداشت، حرمت خود، خودشکوفايى، خودارزشيابى، روان بنه خود، خودافزايى، خودنظم جويى و غيره باشد.

کوردون آلپورت در سال 1943 پيش بينى كرد كه روانشناسى خود، در دهه‌هاى آتى گسترش يافته و رشد نمايد. پيشگويى وى اینک به اثبات رسيده است.

فهرست کتاب خود در روانشناسی اجتماعی

فصل 1: مروری بر ماهیت و ساختار خود

فصل 2: خود

فصل 3: روان بنه‌های خود و پردازش اطلاعات مربوط به خود

فصل 4: خودکارآمدی: به سوی یک نظریۀ منسجم در مورد تغییر رفتار

فصل 5: کنترل اسنادهای مربوط به خود از طریق راهبردهای خودناتوان‌سازی: توسل به الکل (و سوءمصرف مواد) و نقش کم‌کاری

فصل 6: الگوی حفظ خودارزشیابی در رفتار اجتماعی

فصل 7: فرهنگ و خود: تلویحاتی در مورد شناخت، هیجان و انگیزش

فصل 8: توهم و بهزیستی: دیدگاه اجتماعی روان‌شناختی در مورد سلامت روان