درمان های شناختی رفتاری با گرایش معنوی – مسعود جان بزرگی

معرفی کتاب درمان های شناختی رفتاری با گرایش معنوی

کتاب درمان‌ های شناختی‌ رفتاری با گرایش معنوی نوشته مسعود جان‌ بزرگی، پنجمین اثر از این مجموعه تخصصی است که به بررسی رویکردهایی می‌پردازد که در امتداد موج چهارم درمان‌های شناختی‌رفتاری و در پیوند با گرایش‌های معنوی در روانشناسی شکل گرفته‌اند. در این اثر، مجموعه‌ای از مداخلات درمانی معرفی می‌شود که با مؤلفه‌های معنوی و دینی تلفیق شده‌اند و تلاش دارند افق‌های تازه‌ای را در حوزه درمان‌های روانشناختی پیش روی متخصصان و پژوهشگران قرار دهند.

درمان‌ های شناختی‌ رفتاری امروزه از مهم‌ترین و اثربخش‌ترین رویکردهای درمانی در جهان به شمار می‌آیند. این رویکرد به دلیل ویژگی‌هایی همچون انطباق‌پذیری با فرهنگ‌ها و زمینه‌های بومی، ساختار کوتاه‌مدت، هزینهٔ پایین و کارآمدی بالا، توانسته است جایگاه ویژه‌ای در میان متخصصان سلامت روان پیدا کند و به یکی از پرکاربردترین شیوه‌های درمانی تبدیل شود.

این کتاب در شش فصل تنظیم شده است که هر فصل به یکی از رویکردهای نوین و تلفیقی در حوزه درمان شناختی‌رفتاری اختصاص دارد. در فصل نخست، درمان مبتنی بر بخشش معرفی می‌شود که بر رهایی از رنج‌های هیجانی و ترمیم روابط انسانی تمرکز دارد. فصل دوم به درمان مبتنی بر مهرورزی می‌پردازد که هدف آن پرورش شفقت نسبت به خود و دیگران و کاهش الگوهای خودانتقادی است.

فصل سوم به درمان شناختی‌رفتاری مبتنی بر تنظیم سبک زندگی اختصاص دارد که نقش عادت‌ها و الگوهای رفتاری روزمره را در سلامت روان بررسی می‌کند. فصل چهارم کتاب با عنوان درمان شناختی‌رفتاری معنوی توسط هرولد کوئنیگ، استاد دانشگاه کارولینای جنوبی، نگاشته شده و به نقش معنویت در فرآیند درمان و بهبود سلامت روان می‌پردازد.

در فصل پنجم، درمان شناختی‌رفتاری با رویکرد خداسو (اسلامی) ارائه شده است که بر اساس درمان چندبعدی معنوی طراحی شده و یک برنامهٔ دوازده‌جلسه‌ای درمان شناختی‌رفتاری با رویکرد مذهبی – معنوی را معرفی می‌کند. این بخش تلاش دارد یک الگوی کاربردی و ساختاریافته برای استفاده در مداخلات بالینی در اختیار درمانگران قرار دهد.

فصل ششم نیز به رویکرد مکملی با عنوان «ذهن‌آگاهی به عقل‌آگاهی تا خداآگاهی» می‌پردازد که هدف آن ارتقای تدریجی سطوح آگاهی فردی و معنوی است و پیوندی میان تمرین‌های ذهن‌آگاهی و نگرش معنوی مبتنی بر فرهنگ اسلامی ایجاد می‌کند.

استناد به آیات قرآن کریم و احادیث اهل‌بیت (ع) در این اثر، پشتوانه‌ای قوی و معتبر در بعد دینی و معنوی برای کتاب فراهم کرده است. همچنین استفاده از تمرین‌ها، جداول و مثال‌های کاربردی موجب شده مخاطب بتواند مفاهیم نظری را به شکلی عملی درک کرده و بهرهٔ حداکثری از محتوای کتاب ببرد، به‌گونه‌ای که این اثر هم برای محیط‌های دانشگاهی و هم برای کاربردهای بالینی قابل استفاده باشد.

محصول مرتبط: کتاب درمان شناختی رفتاری به زبان ساده مک کی

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

این اثر به‌عنوان یک منبع آموزشی و درسی در حوزۀ درمان شناختی‌ رفتاری، به‌ویژه برای دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد و دکتری رشته‌های روانشناسی و مشاوره تدوین شده است و می‌تواند به‌عنوان یکی از منابع تخصصی در دروس مرتبط مورد استفاده قرار گیرد. همچنین برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به مباحث روانشناسی، به‌خصوص کسانی که به رویکردهای تلفیقی روانشناسی و معنویت یا رویکرد خداسو علاقه دارند، اثری کاربردی و قابل توجه به شمار می‌آید.

در کنار جامعه دانشگاهی، این کتاب برای درمانگران، مشاوران و تمامی متخصصانی که در حوزه سلامت روان فعالیت می‌کنند نیز بسیار مفید است؛ زیرا ضمن ارائه مبانی نظری، رویکردهای عملی و قابل استفاده در فضای بالینی را نیز پوشش می‌دهد. در نتیجه، مطالعۀ آن می‌تواند به ارتقای دانش تخصصی و به‌کارگیری رویکردهای نوین در فرآیند درمان کمک کند.

در همین راستا، خرید کتاب درمان‌ های شناختی‌ رفتاری با گرایش معنوی از انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه به دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری روانشناسی و مشاوره، همچنین متخصصان و فعالان حوزه سلامت روان توصیه می‌شود؛ چرا که این اثر می‌تواند به‌عنوان منبعی معتبر در آموزش، پژوهش و کاربردهای حرفه‌ای مورد استفاده قرار گیرد.

توضیحات تکمیلی

دکتر مسعود جان‌ بزرگی، نویسنده، مترجم، مدرس و عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه است. دکتر جان‌بزرگی بر روی دو جریان علمی تخصصی تمرکز کرده است: نخست، روان‌درمانی و مشاوره با رویکرد دینی اسلامی و دوم، الگوی خانواده‌درمانی نقش‌محور که بر نیازهای جنسیتی و قدرت مبتنی است. او دارای ۱۵ مقالۀ کنفرانسی و ۱۱۴ مقاله در مجلات علمی داخلی است.

هرولد جی. کوئنیگ (Harold G. Koenig) استاد روان‌پزشکی و علوم رفتاری در دانشگاه دوک است که به‌عنوان یکی از پژوهشگران برجسته در حوزه ارتباط میان دین، معنویت و سلامت شناخته می‌شود. او از بنیان‌گذاران و مدیران مرکز مطالعات معنویت، الهیات و سلامت در دانشگاه دوک است و بخش عمده فعالیت‌های علمی‌اش بر بررسی نقش باورهای معنوی و دینی در بهبود سلامت روان و جسم متمرکز است.

کتاب درمان‌ های شناختی‌ رفتاری با گرایش معنوی با همکاری مسعود جان‌بزرگی و هرولد کوئنیگ تألیف شده و توسط انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه منتشر و در اختیار مخاطبان قرار گرفته است. خرید این کتاب و دیگر کتاب های درمان شناختی رفتاری (CBT) با بیشترین تخفیف و بهترین قیمت در روان آموز امکان‌پذیر است.

بریدۀ کتاب

ذهن آگاهی در ادبیات روان‌شناختی امروزه به ادیان شرقی (اوست، 2008) و از جمله ذن‌بودیسم نسبت داده می‌شود، اما پیگیری منابع اسلامی نشان می‌دهد که در چهارچوب تمرین‌های اخلاقی به مواردی با عناوین مراقبه برخورد می‌کنیم که به نوعی بیانگر نشانگر ذهن‌آگاهی است. فرض‌های اساسی در تشکیل چهارچوب نظری ذهن‌آگاهی را می‌توان به‌شرح زیر خلاصه کرد (ر. ک: جان بزرگی، 1403):

1. هشیارسازی ذهن در اینجا و اکنون و فاصله‌جویی از قضاوت و پیش‌داوری سبب برون‌رفت از مشکلات روان‌شناختی است.
2. ذهن‌آگاهی سبب خروج ذهن از نشخوارگری و اجبار عادت‌های‌ ذهنی و پرداختن به تفکر اختیاری و عمدی شده و مکانیزم‌های افسرده‌ساز را متوقف می‌کند (رجوع به فرضیات MBCT).
3. اجتناب تجربه‌ای که حاصل ذهن در حالت انجام است زمینه اختلالات را فراهم می‌کند، ذهن‌آگاهی حالت ذهن را از حالت انجام به عادت بودن تغییر می‌دهد و زمینه مواجهه درست با هیجان منفی را فراهم می‌کند. در ذهن آگاهی فرد همواره به‌شیوه ذهنی خود آگاه است.

فهرست کتاب درمان‌های شناختی – رفتاری با گرایش معنوی

1- درمان مبتنی بر بخشش یا رهاسازی

2- درمان مبتنی بر مهرورزی (شفقت)

3- درمان شناختی رفتاری متمرکز بر تنظیم سبک زندگی

4- درمان شناختی-رفتاری یکپارچه معنوی

5- درمان شناختی-رفتاری-تحلیلی معنوی: یک الگوی خداسو

6- شناخت‌درمانگری مبتنی بر خداآگاهی (از ذهن‌آگاهی به عقل‌آگاهی تا خداآگاهی)