روانشناسی دین و معنویت – تیموتی سیسه موره

معرفی کتاب روانشناسی دین و معنویت

دین و معنویت از آن دسته موضوعاتی هستند که در مرز میان تجربۀ شخصی، فرهنگ، جامعه و علم قرار می‌گیرند؛ موضوعاتی که می‌توانند عمیق‌ترین لایه‌های زندگی انسان، از باورها و ارزش‌ها گرفته تا تصمیم‌ها، روابط، رفتارها و مواجهه با رنج و مرگ را تحت تأثیر قرار دهند. بااین‌حال، بررسی علمی این حوزه همواره با پرسش‌های مهمی همراه بوده است:

آیا روانشناسی می‌تواند دین و معنویت را مطالعه کند؟ و اگر پاسخ مثبت است، دقیقاً چه چیزی موضوع مطالعۀ روانشناس قرار می‌گیرد؟

تیموتی سیسه موره در کتاب روانشناسی دین و معنویت (شناخت عمیق و دقیق) تلاش می‌کند به این پرسش‌ها پاسخ دهد. او قرار نیست دربارۀ درست یا نادرست بودن باورهای دینی قضاوت کند؛ بلکه می‌خواهد تمرکز خود را بر تجربه‌ها، باورها، هیجان‌ها، رفتارها، آیین‌ها و پیامدهای روان‌شناختی و اجتماعی دین و معنویت قرار می‌دهد.

این کتاب روانشناسی نگاهی چندبعدی به دین و معنویت دارد و موضوع را از مراحل مختلف زندگی، از کودکی و نوجوانی تا بزرگسالی، سالمندی و مواجهه با مرگ دنبال می‌کند. در کنار آن، مباحثی همچون تجربه دینی، گذارهای معنوی، فضایل و ارزش‌ها، مقابله مذهبی، روان‌درمانی، جوامع دینی و نقش فرهنگ نیز بررسی می‌شوند. حضور موضوعاتی مانند روانشناسی تکاملی، علوم شناختی دین، علوم اعصاب دین، بنیادگرایی و اقتدارگرایی و گونه‌های مختلف بی‌خدایی نیز نشان می‌دهد که اثر تنها به توصیف سنتی دین بسنده نمی‌کند و قصد دارد یافته‌های حوزه‌های گوناگون را نیز در کنار یکدیگر قرار دهد.

یکی از ویژگی‌های ارزشمند کتاب، بخش‌هایی با عنوان «نگاه از بیرون» و «نگاه از درون» است؛ که بخش نگاه از بیرون به  پژوهش‌ها و شواهد علمی و بخش نگاه از درون به تجربۀ زیستۀ انسان‌ها توجه دارد. داستان‌های واقعی از افراد با پیشینه‌های دینی متفاوت و حتی افراد ملحد، در کنار یافته‌های پژوهشی، به کتاب وجهی انسانی و ملموس می‌بخشند.

هر فصل کتاب با جمله ای از بزرگان در زمینۀ دین و تصویری مرتبط با فصل شروع می‌شود. و در متن کتاب زیر شاهد تصاویر و جداول خواهید بود. همچنین مجتبی دلیر ترجمه ای سلیس و روان از این اثر را برای مخاطب به ارمغان آورده است.

نکتۀ مهم دیگر این اثر این است که نویسنده برای اینکه باور شخصی او باعث جهت‌گیری بحث‌ها نشود، تلاش کرده با رویکردی ندانم‌گرایانه و بر پایۀ شواهد علمی به موضوع دین و معنویت نگاه کند همچنین در نگارش این کتاب به ارزش دین و معنویت در زندگی افراد احترام گذاشته و نسبت به نقاط ضعف و مشکلات مومنان بی طرف بوده و در انتقاد و یا بی طرفی در مورد دین میانه روی در پیش گرفته است.

چنانجه به دنبال کتاب هستید که شما را به فکرکردن وادار کند و بینش تازه‌ای دربارۀ دین در اختیار شما قرار دهد، خرید کتاب روانشناسی دین و معنویت سیسه موره به شما پیشنهاد می‌شود. نشر روان آموز جهت رضایت شما این کتاب و سایر کتاب های روانشناسی دین را با بیشترین تخفیف درنظر گرفته است. چنانچه این اثر را مطالعه کردید نظرات ارزشمند خود را با ما درمیان بگذارید.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

اساتید و دانشجویان رشته های مختلف از جمله روانشناسی، روانپزشکی، مشاوره، الهیات، فلسفه، علوم تربیتی و علوم اجتماعی و پژوهشگران حوزۀ روانشناسی به ویژه روانشناسی دین، روانشناسی اجتماعی، روانشناسی فرهنگی، روانشناسی تکاملی، روانشناسی بالینی، روانپزشکی، علوم اعصاب، علوم شناختی، مشاوره و روحانیون علاقه‌مند روانشناسی دین، مخاطبان این کتاب هستند.

این کتاب برای مشاوران و روان‌درمانگران نیز مفید است چرا که امروزه از بالینگران انتظار می‌رود همانطور که در جنبه های متنوعی مثل قومیت، فرهنگ و تنوع جنسی سر رشته دارند، از برخی اصول پایۀ دین و معنویت نیز مطلع باشند چراکه باید با فرهنگ و مذهب و آیین مراجعانشان آشنا باشند تا بتوانند درمان مؤثری داشته باشند.

کتاب مرتبط: روان درمانی و معنویت ویلیام وست

توضیحات تکمیلی

تیموتی سیسه موره (Timothy S. Moore) نویسندۀ کتاب حاضر، استاد دانشگاه و روحانی کلیسای متدیست متحد است. او در حوزۀ دین و الهیات تحصیل کرده و مدارکی از کالج گرینزبورو، دانشگاه دوک، دانشگاه سنت‌اندروز اسکاتلند و مدرسه الهیات هود دارد. سیسه موره در دو حوزۀ دین و روانشناسی به طور جداگانه تحصیل کرده و یک مسیحی معتقد و استاد روانشناسی دانشگاهی مذهبی است.

مور بیش از دو دهه در حوزه‌های آموزش، پژوهش و فعالیت‌های دینی به‌عنوان استاد، کشیش و مدیر دانشگاهی فعالیت کرده است. او در تأسیس بخش 36 انجمن روانشناسی آمریکا که به نام روانشناسی دین و معنویت مشهور است، نقش داسته و از سال 2018 ریاست این بخش را برعهده دارد.

دکتر مجتبی دلیر مترجم این اثر، روانشناس، پژوهشگر، مدرس دانشگاه‌های پیام‌نور و آزاد اسلامی (واحد تهران جنوب، تهران غرب) و مترجم و مؤلف کتاب های تخصصی روانشناسی است. و در حوزه‌هایی مانند وسواس، اختلالات جنسی، مشاورۀ فردی، گروهی و خانواده فعالیت بالینی می‌کند.

بریدۀ کتاب روانشناسی دین و معنویت ترجمه مجتبی دلیر

چه‌چیزی روان‌شناسان را برای مطالعۀ دین و معنویت باانگیزه می‌کند؟ علاقۀ ما به این موضوع از یک نظر تناقض‌آمیز است. روان‌شناسان به‌عنوان یک گروه، نسبت‌به جمعیت عمومی کمتر مذهبی هستند. شافرانسکه (1996 الف) گزارش داد که تنها 48 درصد یک نمونه از روانشناسان بالینی و مشاوره، دین را نسبتاً مهم می‌دانند، که این میزان به‌طور قابل‌توجهی کمتر از جمعیت عمومی است.

چندین جنبه از دین و معنویت، ارتباط چاره‌ناپذیری با روان‌شناسی دارند (هیل و همکاران، 2000). دین و معنویت در طول عمر، تحول یافته و تغییر می‌کنند و بنابراین با فرآیندهای تحولی تعامل دارند. به‌علاوه پدیده‌هایی ذاتاً روان‌شناختی-اجتماعی هستند و اغلب در گروه‌ها مطرح یا بر آن‌ها تأثیر دارند. دین و معنویت پدیده‌هایی شناختی نیز هستند و به‌راحتی در چارچوب بسیاری از نظریه‌های شناختی جای می‌گیرند. آن‌ها بر هیجان‌ها و عاطفه نیز اثر می‌گذارند. این جنبه‌های موجود در دین، توسط روان‌شناسان اولیۀ دین مانند ویلیام جیمز (1902/1961) مورد توجه قرار گرفته‌اند.

فهرست کتاب روان‌شناسی دین و معنویت

1- روان‌شناسی دین و معنویت: با نگاهی از بیرون و نگاهی از درون

2- تاریخچۀ مختصری از مطالعۀ روان‌شناختی دین و معنویت

3- جنبه‌های زیست‌شناختی دین و معنویت

4- تحول دینی و معنوی در دوران کودکی

5- دین و معنویت در نوجوانان و بزرگسالان تازه‌بالغ

6- دین در بزرگسالی

7- دین و معنویت در پیری و هنگام مرگ

8- گذار معنوی فردی

9- فرد و تجربۀ دینی

10- دین و معنویت فضایل و ارزش‌ها را ارتقا می‌دهد

11- روان‌شناسی مقابلۀ مذهبی و روان‌درمانی

12- جوامع دینی

13- دین در بافتار فرهنگ

14- سخن آخر: مسیر پیش‌رو