روانشناسی محیطی – پیام نور

معرفی کتاب روانشناسی محیطی

کتاب روانشناسی محیطی اثر مهدی خاک‌زند، ساناز لیدکوهی و حیدر جهانبخش به بررسی تاریخچۀ علم روانشناسی محیط می‌پردازد و روابط انسان، محیط و طبیعت را تحلیل می‌کند. مبانی پژوهش و روش‌های آن در این حوزه را پوشش می‌دهد. روانشناسی محیط، افراد و گروه‌ها را در بسترهای فیزیکی و اجتماعی خود از منظر ادراکات محیطی، نگرش‌ها و رفتارها مطالعه می‌کند.

تمرکز اصلی این رشته بر تأثیر شرایط محیطی بر افراد و تأثیر افراد بر محیط است. روانشناسی محیطی با روانشناسی شناختی و روانشناسی اجتماعی ارتباط نزدیکی دارد. کتاب حاضر در قالب ۴ بخش اصلی و ۸ فصل تخصصی تدوین شده است. ساختار محتوایی کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده که یادگیری مفاهیم را از طریق بهره‌گیری از ابزارهای کمک‌آموزشی تسهیل نماید؛ در همین راستا، استفاده از تصاویر متعدد، نمودارها و جداول تحلیلی، غنای آموزشی اثر را دوچندان کرده است.

در ساختار درونی هر فصل، فرآیندی نظام‌مند برای انتقال دانش در نظر گرفته شده است؛ به‌طوری‌که در ابتدای هر فصل، اهداف یادگیری و مقدمه‌ای جامع ارائه گردیده و در انتهای آن، خلاصۀ فصل، خودآزمایی و فهرست منابع برای مطالعۀ بیشتر گنجانده شده است تا خواننده بتواند تسلط خود بر مباحث را ارزیابی کند. همچنین، برای حصول اطمینان از درک دقیق اصطلاحات تخصصی، پانویس‌های توضیحی در سراسر متن لحاظ شده و در انتهای کتاب نیز واژه‌نامه‌ای جامع تدوین گردیده است.

علاوه بر مباحث نظری، مؤلفان با رویکردی کاربردی، نمونه‌های موردی و بالینی را در بخش‌های پایانی کتاب ارائه کرده‌اند تا پل ارتباطی میان نظریه‌های روانشناسی محیطی و عملکردهای اجرایی برقرار گردد. در نهایت، اتکای این اثر به پشتوانۀ پژوهشی قوی، که شامل ارجاع به حدود ۱۵۰ منبع فارسی و بیش از ۵۰۰ منبع غیرفارسی است، اعتبار علمی کتاب را برای پژوهشگران و متخصصان حوزه‌های معماری و شهرسازی تضمین می‌کند.

کتاب مرتبط: روانشناسی محیط لیندا استگ

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

دانشجویان و متخصصان مهندسی معماری و شهرسازی از مخاطبان اصلی این اثر به شمار می‌روند، چرا که کتاب به‌طور خاص برای پاسخ‌گویی به نیازهای این گروه تدوین شده و مبانی پژوهش، روش‌ها و کاربردهای عملی روانشناسی محیط را همراه با نمونه‌های موردی ارائه می‌دهد؛ نمونه‌هایی که می‌تواند در طراحی فضاهای شهری و معماری، از خانه‌ها و مدارس گرفته تا فضاهای عمومی، به کار آید.

پژوهشگران روانشناسی شناختی و اجتماعی نیز از این کتاب بهره می‌برند، زیرا اثر متقابل محیط و رفتار انسان را بررسی کرده و پیوند این رشته‌ها را با روانشناسی محیط به‌روشنی تبیین می‌کند. علاوه بر این دو گروه، این کتاب منبعی ارزشمند برای اساتید دانشگاهی، برنامه‌ریزان شهری و طراحان فضاهای داخلی نیز است. خرید کتاب روانشناسی محیطی پیام نور و دیگر کتاب های روانشناسی با تخفیف در روان آموز امکان‌پذیر است.

توضیحات تکمیلی

کتاب روانشناسی محیطی توسط سه استاد و پژوهشگر برجستۀ حوزۀ معماری و شهرسازی نوشته شده است؛ دکتر مهدی خاک‌ زند، دانشیار گروه معماری منظر دانشکدۀ معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت ایران و معاون پژوهش و فناوری این دانشکده است. دکتر حیدر جهانبخش، دارای دکترای تخصصی معماری و شهرسازی از دانشگاه علم و صنعت ایران، رئیس دانشکدۀ معماری و شهرسازی دانشگاه سوره و عضو هیئت مدیرۀ انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران است. دکتر ساناز لیتکوهی نیز دانشیار رشتۀ معماری در دانشگاه پیام نور است.

بریدۀ کتاب

نور در محیط می‌تواند باعث شادابی یا غمگینی ما شود. میزان، شدت، نوع، منبع، رنگ، جهت و شیوۀ توزیع نور در محیط‌های متفاوت فعالیت انسانی، تا حدود زیادی بر رفتارها، روحیات، بازدهی و کارایی وی تأثیر می‌گذارد. بالا بردن کیفیت نور طبیعی در فضاهایی که انسان در طول روز در آنجا فعالیت دارد، علاوه بر ایجاد شرایط مناسب برای دیدن اجسام، تأثیرات آشکاری بر احساسات و خلقیات افراد نیز دارد.

«نتایج پژوهش‌های محققان نشان می‌دهد که نور به دو طریق مستقیم و غیرمستقیم بر افراد تأثیر می‌گذارد، تأثیر مستقیم آن از طریق تغییرات در کیفیت دید و تأثیر بر روی سیستم بینایی است و تأثیر غیرمستقیم آن بر روی احساسات، خلق و خو و حتی روی هورمون‌های بدن است. تابش نور طبیعی و ارتباط بصری با محیط خارج در فضاهای زیستی انسان علاوه بر افزایش کارایی و بازدهی فرد موجب کاهش اضطراب، بهبود رفتار و ارتقای شخصیت و نیز حفظ و افزایش سلامتی و آسایش می‌شود.» (پوردیهیمی، ۱، ۱۳۸۷)

فهرست کتاب روانشناسی محیطی پیام نور

بخش اول: روانشناسی محیط

فصل اول: روانشناسی محیط و رویکردهای مرتبط با آن

فصل دوم: محیط

فصل سوم: انسان

فصل چهارم: ادراک

بخش دوم: «انسان و محیط» (فضای انسان ساخت و محیط)

فصل پنجم: انسان و محیط

فصل ششم: طبیعت و محیط

بخش سوم: روش‌شناسی در مباحث مرتبط با روانشناسی محیطی

فصل هفتم: روش‌شناسی در مباحث مرتبط با روانشناسی محیطی

بخش چهارم: بررسی نمونه‌های موردی

منابع