شخصیت و تفاوت های فردی – مایکل سی اشتون

معرفی کتاب شخصیت و تفاوت‌ های فردی

کتاب شخصیت و تفاوت‌ های فردی، نوشته مایکل اشتون و ترجمه فرهاد براقی‌ زاده، با هدف پرداختن به سؤالات اساسی مطرح در زمینۀ ماهیت شخصیت، تفاوت‌های فردی و تغییرات شخصیتی نوشته شده است. نویسنده در سیزده فصل، مهم‌ترین پرسش‌های این حوزه را مطرح می‌کند و پاسخ‌هایی را که تاکنون بر پایۀ پژوهش‌های علمی به آن‌ها داده شده است، بررسی می‌کند.

کتاب با رویکردی بنیادی به موضوع شخصیت آغاز می‌شود و ضمن تشریح رویکرد قانون‌نگر، اصول پایۀ اندازه‌گیری شخصیت را معرفی می‌کند. در ادامه، ایدۀ صفت شخصیتی همراه با شواهد مربوط به وجود و قابل‌اندازه‌گیری بودن آن توضیح داده می‌شود. به این ترتیب، زمینه برای بررسی سؤالات اساسی روانشناسی شخصیت فراهم می‌شود.

دانش شخصیت حوزۀ خاصی از مطالعه است، زیرا شخصیت به موضوعی می‌پردازد که بخش بزرگی از زندگی انسان را دربر می‌گیرد. همۀ ما دارای شخصیت هستیم، شخصیت یکدیگر را مشاهده و ارزیابی می‌کنیم، روابطمان از شخصیت ما تأثیر می‌پذیرد و تصمیم‌گیری‌هایمان نیز تحت تأثیر ویژگی‌های شخصیتی قرار دارند.

شخصیت، انسان‌ها را از یکدیگر متمایز می‌کند. کتاب بر این ایده استوار است که شخصیت را می‌توان به شیوه‌ای نظام‌مند مورد پژوهش قرار داد و با استفاده از یافته‌های حاصل از آن، به سؤالات اساسی این حوزه پاسخ داد.

نویسنده در نگارش این کتاب سبکی ویژه را برگزیده است؛ استفاده از جمله‌بندی‌های ساده و گاه تکراری، گرایش به نثری گزارش‌گونه، کم‌توجهی به آرایه‌های ادبی و استفاده کمتر از ضمایر به جای تکرار اسامی، از ویژگی‌های این سبک است. این شیوه، هرچند ممکن است در نگاه نخست نامتعارف به نظر برسد، دقت نویسنده در بیان نتایج پژوهش‌ها و رویکرد علمی کتاب را نشان می‌دهد.

کتاب شخصیت و تفاوت‌ های فردی مایکل اشتون با بهره‌گیری از نمودارها و جداول در بخش‌های مختلف، به درک بهتر مفاهیم و ارتباط میان مباحث کمک می‌کند و مطالعه مطالب را برای خواننده آسان‌تر می‌سازد. همچنین وجود واژه‌نامۀ تخصصی در پایان کتاب، پانویس‌های توضیحی برای برخی اصطلاحات و مفاهیم، گستردگی منابع و ارجاعات علمی و چاپ با جلد سخت و باکیفیت، از دیگر ویژگی‌های مثبت این اثر به شمار می‌روند.

کتاب مرتبط: نظریه های شخصیت شولتز

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

لحن گزارشی، بی‌طرفانه و رعایت احتیاط در نتیجه‌گیری از پژوهش‌های مختلف، این کتاب را به منبعی سودمند برای استادان، پژوهشگران و دانشجویان رشته‌های روانشناسی و سایر رشته‌های مرتبط با علوم رفتاری تبدیل کرده است. خرید کتاب شخصیت و تفاوت های فردی و دیگر کتاب های روانشناسی شخصیت با تخفیف ویژه از روان آموز امکان‌پذیر است.

ساختار ساده و منظم کتاب و توضیح مفاهیم پایه‌ای این امکان را فراهم می‌سازد تا افزون بر دانشجویان رشتۀ روانشناسی، سایر علاقه‌مندان به مطالعۀ علمی شخصیت نیز بتوانند از مطالب آن بهره‌مند شوند. همچنین، با توجه به پرداختن کتاب به موضوعاتی مانند اندازه‌گیری شخصیت، مبانی زیست‌شناختی و وراثتی، اختلالات شخصیت، توانش ذهنی، علاقه‌مندی‌های شغلی و رابطۀ شخصیت با جنبه‌های مختلف زندگی، مطالعۀ آن برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌هایی مانند مشاوره، علوم تربیتی، علوم شناختی و دیگر حوزه‌های مرتبط نیز مفید خواهد بود.

توضیحات تکمیلی

هریک از فصل‌های کتاب به بررسی یکی از مؤلفه‌های مختلف می‌پردازد و رابطۀ آن با ابعاد اصلی شخصیت را توضیح می‌دهد و همچنین همان سؤالات مطرح در زمینۀ صفات شخصیتی را که فصل‌های قبل به آن پرداخته، در مورد مؤلفه بررسی می‌کند.

مایکل سی اشتون (Michael Ashton) نویسنده و استاد روانشناسی در دانشگاه بروک کانادا است. ترجمه فارسی کتاب توسط فرهاد براقی‌ زاده انجام شده و دکتر فرامرز سهرابی، استاد روانشناسی بالینی دانشگاه علامه طباطبائی، ویراستداری علمی این کتاب را انجام داده است.

بریدۀ کتاب

در استفاده از تعریف مطرح‌گردیده درباره ویژگی شخصیتی، به مشکل تمایز ویژگی‌های شخصیتی از سایر ویژگی‌های بارز روانشناختی نیز برمی‌خوریم. در اینجا، در قلمرو کتاب حاضر، به بررسی چند تفاوت فردی مهم که به دسته‌ای غیر از ویژگی‌های شخصیتی تعلق دارد، می‌پردازیم. به عنوان نمونه، برخی توانایی‌های ذهنی از قبیل مهارت‌های کلامی یا ریاضی که به صورت تفاوت در سطوح عملکرد اشخاص در وظایفی معین ظاهر می‌شود، با ویژگی‌های شخصیتی که شیوه یا سبک هر فرد در رفتار، تفکر یا احساس محسوب می‌شود، متفاوت است.

به عنوان مثالی دیگر، باورها و نگرش‌ها هم با تمرکز داشتن بر «موضوعات»ی مشخص از قبیل مجموعه‌ای معین از مسائل مذهبی یا سیاسی، با الگوی پارجای رفتار، تفکر یا احساس شخص فرق می‌کند. موضوع تفاوت افراد در میزان تمایل جنسی نیز وضعیت مشابهی دارد.

فهرست کتاب شخصیت و تفاوت های فردی سی اشتون

مقدمه

مطالعه شخصیت

جهانی منحصربه‌فرد و بینابین

رویکرد فردنگر در برابر رویکرد قانون نگر

خطوط کلی این کتاب

فصل اول: مفاهیم پایه در اندازه‌گیری روان‌شناختی

۱.۱ چند مفهوم آماری ساده

۱.۱.۱ سطوح اندازه‌گیری

۲.۱.۱ نمرات استاندارد

۳.۱.۱ ضریب همبستگی

۴.۱.۱ معرف بودن نمونه و حجم نمونه

۲.۱ ارزیابی کیفیت اندازه‌گیری پایایی و روایی

۱.۲.۱ پایایی

۱.۱.۲.۱ پایایی همسانی درونی

۱.۲.۱ .2 پایایی ارزیاب‌ها (بین مشاهده‌گران)

۳.۱.۲.۱ پایایی بازآزمایی

۲.۲.۱ روایی

۱.۲.۲.۱ روایی محتوا

۲.۲.۲.۱ روایی سازه همگرا و افتراقی

۳.۲.۲.۱ روایی ملاک

۳.۱ روش‌های اندازه‌گیری گزارش شخصی، گزارش مشاهده‌گر، مشاهده مستقیم، داده‌های مرتبط با مسیر زندگی فرد

۱.۳.۱ گزارش شخصی

۲.۳.۱ گزارش مشاهده‌گر

۳.۳.۱ مشاهده مستقیم

۴.۳.۱ داده‌های مرتبط با مسیر زندگی فرد داده‌های پیامد زندگی

۵.۳.۱ مقایسه روش‌های اندازه‌گیری

۴.۱ خلاصه و نتیجه‌گیری

فصل دوم – صفات شخصیتی و پرسشنامه‌های شخصیت

۱.۲ مفهوم صفت شخصیتی

۱.۱.۲ تفاوت‌های میان افراد

۲.۱.۲ گرایش به رفتار، فکر یا احساس خاص

۳.۱.۲ با برخی روش‌های مرتبط با مفهوم

۴.۱.۲ در گستره‌ای از موقعیت‌های مرتبط

۵.۱.۲ در طول دوره‌های زمانی بلندمدت

۲.۲ صفات شخصیتی و سایر ویژگی‌های روان‌شناختی

۳.۲ آیا صفات شخصیتی وجود دارند؟

۳.۲ .1مطالعات بررسی وجود صفات

۴.۲ اندازه‌گیری صفات به کمک گزارش شخصی یا گزارش مشاهده‌گر: پرسشنامه‌های شخصیتی ساخت دار

۵.۲ راهبردهای ساخت پرسشنامه شخصیت

۱.۵.۲ راهبرد تجربی

۲.۵.۲ راهبرد تحلیل عاملی

۳.۵.۲ راهبرد عقل‌گرا

۴.۵.۲ مقایسه سه راهبرد

۶.۲ گزارش شخصی و گزارش مشاهده‌گر در مقیاس‌های پرسشنامه‌های شخصیت

۱.۶.۲ توافق بین گزارش شخصی و گزارش مشاهده‌گر

۲.۶.۲ چرا گزارشات شخصی و گزارش‌های مشاهده‌گران گرایش به توافق دارند؟

۳.۶.۲ روایی گزارش‌های شخصی و گزارش‌های مشاهده‌گران در پیش‌بینی رفتار

۴.۶.۲ سوگیری در گزارش شخصی و گزارش مشاهده‌گر

۷.۲ خلاصه و نتیجه‌گیری

فصل سوم – ساختار شخصیت طبقه‌بندی صفات

1.3 کدام صفات اندازه‌گیری شوند؟ جامعیت بدون افزونگی

۲.۳ مقدمه‌ای کلی بر تحلیل عاملی

۳.۳ تحلیل عاملی صفات شخصیت چگونه می‌توان به مجموعه‌ای معرف از صفات دست یافت؟

۱.۳.۳ طرح رویکرد واژگانی

۲.۳.۳ اولین کاربردهای رویکرد واژگانی

۴.۳ مطالعات واژگانی در زبان انگلیسی پنج عامل بزرگ شخصیتی

۱.۴.۳ پنج (عامل) بزرگ

۲.۴.۳ پرسشنامه‌های شخصیت و الگوی پنج عاملی

۵.۳ مطالعات واژگانی در زبان‌های دیگر عامل‌های شخصیتی هگزاکو

۵.۳ .1 زبان‌های مختلف شش عامل یکسان

۲.۵.۳ الگوی ساختار شخصیتی هگزاکو

۶.۳ یافته‌ها ابعاد محدود ولی شخصیت‌های متنوع

7.3 خلاصه و نتیجه‌گیری

فصل چهارم – تغییرات تحولی و استواری شخصیت

۱.۴ تعريف تغییر و استواری

۲.۴ تغییرات تحولی در میانگین سطوح صفات شخصیتی

۱.۲.۴ مطالعات مقطعی و طولی

۲.۲.۴ یافته‌های مربوط به روندهای سنی در سطوح صفات شخصیتی

۱.۲.۲.۴ صداقت – فروتنی

۲.۲.۲.۴ تهییج‌پذیری

۳.۲.۲.۴ برون‌گرایی

۴.۲.۲.۴ توافق پذیری

۵.۲.۲.۴ وجدانی بودن

۶.۲.۲.۴ گشودگی

۷.۲.۲.۴ خلاصه

۳.۲.۴ چرا میانگین سطوح صفات شخصیتی با افزایش سن انسان، تغییر می‌کند؟

۳.۴ استواری صفات در طول سال‌ها (و عمر)

۱.۳.۴ استواری در بازه زمانی چند ساله در بزرگ‌سالی

۲.۳.۴ استواری در بازه‌های زمانی طولانی‌تر بزرگ‌سالی

۳.۳.۴ استواری در دوره‌های نوجوانی و جوانی

۴.۴ شخصیت در کودکی و نوباوگی اندازه‌گیری و ساختار

۱.۴.۴ ساختار شخصیت در دوره کودکی

۲.۴.۴ تحول صفات شخصیتی در کودکی

۳.۴.۴ استواری صفات در کودکی

۴.۴.۴ استواری صفات بین کودکی و بزرگ‌سالی

۵.۴ خلاصه و نتیجه‌گیری

فصل پنجم – مبانی زیست‌شناختی شخصیت

۱.۵ اندیشه‌های نخستین اخلاط چهارگانه و شخصیت

۲.۵ انتقال‌دهنده‌های عصبی

۱.۲.۵ نظریه کلونینگر

۱.۱.۲.۵ دوپامین و تازگی جویی

۲.۱.۲.۵ سروتونین و آسیب گریزی

۳.۱.۲.۵ نور اپی‌نفرین و وابستگی به پاداش

۴.۱.۲.۵ آزمون تجربی نظریه کلونینگر

۳.۵ ساختارهای مغزی

۱.۳.۵ نظریه گری

۱.۱.۳.۵ دستگاه فعال‌سازی رفتاری

۲.۱.۳.۵ دستگاه بازداری رفتاری

۳.۱.۳.۵ دستگاه جنگ یا گریز

۲.۳.۵ نظریه آیسنک

۱.۲.۳.۵ برون‌گرایی

۲.۲.۳.۵ روان رنجورخویی (عصبیت)

۳.۲.۳.۵ روان‌پریشی گرایی

۳.۳.۵ مقایسه ابعادگری و آیسنک

۴.۳.۵ شواهد تجربی و نظریه‌های گری و آیسنک

۵.۳.۵ مدل زاکر من

۴.۵ هورمون‌ها

۱.۴.۵ تستوسترون

۲.۴.۵ کورتیزول

۳.۴.۵ اکسی توسین

۵.۵ خلاصه و نتیجه‌گیری

فصل ششم – تأثیرات ارثی و محیطی بر شخصیت

۱.۶ سؤال: طبیعت در برابر تربیتی

۲.۶ بررسی شباهت خویشاوندان

۳.۶ جداسازی وراثت و محيط

۱.۳.۶ ارزیابی تشابه دو قلوهای همسان جدا پرورش یافته

۲.۳.۶ ارزیابی تشابه سایر خویشاوندان جدا پرورش یافته

۳.۳۶ مقایسه شباهت بین دو قلوهای همسان و دوقلوهای ناهمسان

۴.۳.۶ اثرات ارثی هم افزا و ناهم افزا

۵.۳.۶ اثرات محیط مشترک

۶.۳.۶ اثرات محیط خاص

۴.۶ پاسخ‌ها

۱.۴.۶ نتایج حاصل از مقایسه تشابهات بین دوقلوهای همسان با یکدیگر و تشابهات بین دو قلوهای ناهمسان با یکدیگر

۲.۴.۶ نتایج حاصل از مطالعات مربوط به شباهت‌های خویشاوندان

۵.۶ مفروضات اساسی در زمینه مطالعات وراثت‌پذیری

۱.۵.۶ آیا شخصیت خویشاوندان واقعاً به‌صورت مستقل ارزیابی می‌شود؟

۲.۵.۶ آیا واقعاً هیچ جفت‌یابی گزینشی برای شخصیت وجود ندارد؟

6.6 مفروضات مطالعات وراثت‌پذیری مبتنی بر دوقلوها به‌طور خاص

۱.۶.۶ آیا محیط آغازین دوقلوها واقعاً جدا از یکدیگر است؟

۲.۶.۶ آیا محیط زندگی دو قلوهای فرزند خوانده شده واقعاً تفاوت‌های زیادی با یکدیگر دارد؟

۳.۶.۶ آیا رفتار دیگران با دوقلوهای همسان واقعاً متفاوت است؟

۷.۶ تأثیرات محیطی خاص بر شخصیت؟ رفتار والدین گروه همسالان و ترتیب تولد

۱.۷.۶ رفتار والدین و گروه همسالان

۲.۷.۶ ترتیب تولد

۸.۶ خلاصه و نتیجه‌گیری

۹.۶ پیوست دشواری‌های موجود در جداسازی اثرات وراثت و محیط

۱.۹.۶ کنش‌های متقابل سنخ ارثی – محیط

۲.۹.۶ همبستگی‌های سنخ ارثی – محیط انفعالی واکنشی و فعال

فصل هفتم – کنش تکاملی شخصیت

1.7 نظریه تکامل بر اساس انتخاب طبیعی

۲.۷ چرا ما یکسان نیستیم؟ نوسان بین وضعیت بهینه و وابستگی به فراوانی

1.2.7 دلایل متعدد برای ماندگاری تنوع

۲.۲.۷ نوسان بین وضعیت بهینه سطوح ایده‌آل صفات در طول زمان و مکان تغییر می‌کنند

۳.۲.۷ وابستگی به فراوانی مزایای انجام دادن آنچه دیگران انجام نمی‌دهند

۴.۲.۷ تغییر «شخصیت» در گونه‌های جانوری نمونه‌هایی از نوسان بین وضعیت بهینه و انتخاب وابسته به فراوانی

۵.۲.۷ طرز عمل نوسان بین وضعیت بهینه و وابستگی به فراوانی: مسیرهای ارثی و تحولی

۳.۷ معادلات انطباقی بین سطوح بالا و پائین عوامل شخصیتی هگزاکو

1.3.7 صداقت – فروتنی

۲.۳.۷ توافق پذیری

۳.۳.۷ تهییج‌پذیری

۴.۳.۷ خلاصه صداقت- فروتنی، توافق پذیری و تهییج‌پذیری: نوع‌دوستی در برابر پرخاشگری

۵.۳.۷ برون‌گرایی

۶.۳.۷ وجدانی بودن

۷.۳.۷ گشودگی

۸.۳.۷ خلاصه برون‌گرایی وجدانی بودن و گشودگی تعهد به کوشش در زمینه‌های مختلف

۴.۷ تفاوت‌های بین نسلی و بین ملیتی در سطوح میانی صفات شخصیتی

5.7 خلاصه و نتیجه‌گیری

فصل هشتم – اختلالات شخصیت

1.8 مفهوم اختلال شخصیت

2.8 اختلالات شخصیت در 5-DSM

۱.۲.۸ اسکیزوئید

۲.۲.۸ اسکیزوتایپال

۳.۲.۸ پارانویایی

۴.۲.۸ ضد اجتماعی

۵.۲.۸ مرزی

۶.۲.۸ هیستریایی (نمایشی)

۷.۲.۸ خود شیفته

۸.۲.۸ اجتنابی

۹.۲.۸ وابسته

۱۰.۲.۸ وسواسی اجباری

۱۱.۲.۸ دسته‌بندی اختلالات شخصیت در DSM-5 دسته‌های B ، A و C

۱۲.۲.۸ مشکلات موجود با اختلالات شخصیت DSM-5

۳.۸ نظام جایگزین برای اختلالات شخصیت

۱.۳.۸ کنش مختل شده شخصیت

۱.۱.۳.۸ مشکلات مربوط به «خود» (هویت و هدایت خود)

۲.۱۳.۸ مشکلات بین فردی همدلی و صمیمیت

۲.۳.۸ صفات شخصیتی مرضی

۳.۳.۸ تشخیص اختلالات شخصیت در نظام جدید پیشنهادی

۴.۸ ریشه‌های اختلالات شخصیت سیر تحولی و استواری مبانی زیست‌شناختی، وراثت و محیط و کنش تکاملی

۵.۸ درمان اختلالات شخصیت

۱.۵۸ روان‌درمانی روان پویشی

۲.۵.۸ درمان شناختی – رفتاری

۳.۵.۸ رفتار درمانی دیالکتیک

۴.۵.۸ درمان‌های روان زیست‌شناختی

۵.۵.۸ درمان اختلال شخصیت ضد اجتماعی

۶.۸ خلاصه و نتیجه‌گیری

فصل نهم – شخصیت و پیامدهای زندگی

۱.۹ آیا شخصیت در زندگی مهم است؟

۲.۹ روابط و ازدواج

۱.۲.۹ آیا همسران شباهت شخصیتی به یکدیگر دارند؟

۲.۲.۹ رضایت زناشویی

۳.۹ روابط با دوستان و همسالان

۱.۳.۹ آیا،دوستان شباهت شخصیتی به یکدیگر دارند؟

۲.۳.۹ شخصیت و روابط با همسالان

۴.۹ پیامدهای مرتبط با سلامت

۱.۴.۹ مصرف مواد

۲.۴.۹ طول عمر

۳.۴.۹ بیماری قلبی و شخصیت سنخ

۵.۹ عملکرد تحصیلی

۶.۹ عملکرد شغلی

۱.۶.۹ عملکرد شغلی را چگونه می‌توان ارزیابی کرد؟

۲.۶.۹ نقش وجدانی بودن

۳.۶.۹ آزمون‌های صداقت

۴.۶.۹ مسئله تقلب

۷.۹ وفاداری به قانون در برابر بزهکاری

۱.۷.۹ نقش خویشتنداری

۲.۷.۹ جامعه‌ستیزی

۸.۹ رضایت از زندگی

۹.۹ خلاصه و نتیجه‌گیری

فصل دهم – توانش ذهنی

۱.۱۰. دامنه توانش ذهنی

۲۰۱۰ ساختار توانش ذهنی یک بعد یا چند بعد؟

۱.۲.۱۰ اسپیرمن و عامل:

۲.۲.۱۰ عامل‌های گروهی

۳.۲.۱۰ تورستون و چندین عامل اولیه

۴.۲.۱۰. نتیجه‌گیری درباره ساختار توانش‌های ذهنی

۳.۱۰ تغییرات تحولی و استواری در توانش‌های ذهنی

۱.۳.۱۰ تغییرات تحولی در میانگین سطوح توانش ذهنی

۲.۳.۱۰ استواری توانش ذهنی در طول دوره عمر

۴.۱۰ مؤلفه‌های زیست‌شناختی توانش ذهنی

۱.۴.۱۰ اندازه مغز ۲.۴.۱۰ زمان واکنش

۳.۴.۱۰ زمان بازبینی

۴.۴.۱۰ سایر مؤلفه‌های زیست‌شناختی

۵.۱۰ اثرات ارثی و محیطی بر توانش ذهنی

۱.۵.۱۰ اثرات ارثی

۲.۵.۱۰ اثرات دوره جنینی

۳.۵.۱۰ تغذیه

۴.۵.۱۰ ترتیب تولد

۶.۱۰ کنش تکاملی توانش ذهنی

۷.۱۰ توانش ذهنی و پیامدهای زندگی

۱.۷.۱۰ عملکرد و پیشرفت تحصیلی

۲.۷.۱۰ عملکرد شغلی وضعیت اشتغال و درآمد

۳.۷.۱۰ طول عمر و سلامت

۴.۷.۱۰ رعایت قانون در برابر ارتکاب به جرم

۵.۷.۱۰ ازدواج جفت‌یابی گزینشی

۸.۱۰ همه تکالیف دارای بار عاملی g یکسان نیستند

۱.۸.۱۰ تكاليف نوظهور در برابر تکالیف شناخته شده هوش سیال و هوش متبلور

۲.۸.۱۰ تغییرات نسلی در توانش‌های ذهنی اثر فلین

۳.۸.۱۰ اثر فلین آیا انسان در حال باهوش‌تر شدن است؟

۴.۸.۱۰ استدلال با اعداد و اشکال در برابر درک مفاهیم:کلامی رابطه‌های مختلف با

۹.۱۰۶ سایر نظریه‌ها درباره توانش‌های ذهنی

۱.۹.۱۰ «نظریه «هوش چندگانه گاردنر

۲.۹.۱۰ «نظریه هوش سه وجهی استرنبرگ

۳.۹.۱۰ هوش هیجانی

۱۰.۱۰ خلاصه و نتیجه‌گیری

فصل یازدهم – علاقه‌مندی‌های شغلی

۱.۱۱ چگونگی اندازه‌گیری علاقه‌مندی‌های شغلی

۲.۱۱ گزارش نمرات زمینه یابهای رغبت سنج شغلی

۳.۱۱ ساخت مقیاس‌های رغبت سنج شغلی راهبردهای تجربه‌گرا و عقل‌گرا

۴.۱۱ ابعاد اصلی علاقه‌مندی‌های شغلی

۵.۱۱ علاقه‌مندی‌های شغلی و شخصیت

۶.۱۱ علاقه‌مندی‌های شغلی و توانش‌های ذهنی

۷.۱۱ روایی پرسشنامه‌های رغبت سنج شغلی

۱.۷.۱۱ رابطه با رضایت شغلی و عدم ترک کار

۲.۷.۱۱ رابطه با عملکرد شغلی

۳.۷.۱۱ «همخوانی» (یا «تطابق») علاقه‌مندی‌ها رابطه با عملکرد و رضایت

۴.۷.۱۱ محدودیت‌های روایی

۸.۱۱ خاستگاه علاقه‌مندی‌های شغلی تغییرات تحولی و استواری، اثرات وراثتی و محیطی، بنیان‌های زیست‌شناختی و تکاملی

۱.۸.۱۱ استواری علاقه‌مندی‌های شغلی

۲.۸.۱۱ اثرات ارثی و محیطی بر علاقه‌مندی‌های شغلی

۳.۸.۱۱ کنش تکاملی علاقه‌مندی‌های شغلی

۹.۱۱ خلاصه و نتیجه‌گیری

فصل دوازدهم – دین و سیاست

۱.۱۲ دین

۱.۱.۱۲ آیا دینداری، یک صفت شخصیتی است؟

۲.۱.۱۲ دینداری و ابعاد اصلی شخصیت

۳.۱.۱۲ دینداری و توانش ذهنی

۴.۱.۱۲ تغییرات تحولی و استواری در دینداری

۵.۱.۱۲ دینداری و پیامدهای زندگی

۲.۱۲ سیاست

۱.۲.۱۲ قدرت‌طلبی دست راستی

۲.۲.۱۲ جهت‌گیری نسبت به سلطه اجتماعی

۳.۲.۱۲ ارتباط قدرت‌طلبی دست راستی و جهت‌گیری نسبت به سلطه اجتماعی

۴.۲.۱۲ ارزش‌های اجتماعی

۵.۲.۱۲ نگرش‌ها ارزش‌ها و شخصیت

۶.۲.۱۲ تغییرات تحولی و استواری در نگرش‌های سیاسی

۳.۱۲ منشأ باورهای مذهبی و نگرش‌های سیاسی مبانی زیست‌شناختی اثرات ارثی و محیطی و کنش تکاملی

۱.۳.۱۲ مبانی زیست‌شناختی

۲.۳.۱۲ اثرات ارثی و محیطی (و تشابه همسران)

۳.۳.۱۲ کنش تکاملی

۴.۱۲ خلاصه و نتیجه‌گیری

فصل سیزدهم – جنسیت

۱.۱۳ ابعاد اصلی جنسیت

۲.۱۳ جنسیت و شخصیت

۱.۲.۱۳ برانگیختگی جنسی و شخصیت

۲.۲.۱۳ تعهد جنسی و شخصیت….

۳.۲.۱۳ جهت‌گیری جنسی و شخصیت

۳.۱۳ خاستگاه تنوع در جنسیت استواری و تغییرات تحولی، اثرات ارثی و محیطی، مبانی زیست‌شناختی و تکاملی

۴.۱۳ برانگیختگی جنسی

۱.۴.۱۳ اثرات ارثی و محیطی

۲.۴.۱۳ مبانی زیست‌شناختی

۳.۴.۱۳ کنش تکاملی

۵.۱۳ تعهد جنسی معاشرت جنسی محدود (در برابر معاشرت جنسی نامحدود)

۱.۵.۱۳ اثرات ارثی و محیطى.

۲.۵.۱۳ مبانی زیست‌شناختی

۳.۵.1۳ کنش تکاملی

۶.۱۳ جهت‌گیری جنسی

۱.۶.۱۳ اثرات ارثی و محیطی و مبانی زیست‌شناختی

۱.۱.۶.۱۳ تخمین وراثت‌پذیری جهت‌گیری جنسی

۲.۱.۶.۱۳ تحول جهت‌گیری جنسی؟ نامتعارف جذاب می‌شود

۳.۱.۶.۱۳ تحول جهت‌گیری جنسی؟ تعداد برادران بزرگ‌تر

۲.۶.۱۳ کنش تکاملی

۷.۱۳ خلاصه و نتیجه‌گیری

نتیجه‌گیری نهایی

آنچه تاکنون آموخته‌ایم

آنچه هنوز باید یاد بگیریم

سخن آخر

موضوع نما

نام نما

منابع