فرزندپروری حسی؛ سال های ابتدایی – جکی لیندر اولسان

معرفی کتاب فرزندپروری حسی

کتاب فرزندپروری حسی؛ سال‌ های ابتدایی اثر جکی لیندر اولسان و بریت کولینز و با ترجمه منیر چراغی کتابی کاربردی، علمی و درعین‌حال انسانی است که با تمرکز بر نقش حواس در رشد هیجانی، رفتاری و شناختی نوزادان و کودکان، نگاه والدین و مراقبان را به یکی از لایه‌های تربیت کودک معطوف می‌کند که کمتر به آن توجه شده است.

نویسندگان با تکیه بر تجربۀ زیستۀ والدگری و تخصص حرفه‌ای در حوزۀ کاردرمانی کودکان، دانش تخصصی پردازش حسی و زندگی روزمرۀ خانواده‌ها را به یکدیگر متصل کرده‌اند.

ایدۀ مرکزی کتاب متمرکز بر حواس است. حس، نخستین زبان ارتباط کودک با جهان‌ است. ما اغلب تا زمانی که اختلال یا چالشی پدید نیاید، به کارکرد سیستم‌های حسی خود و فرزندانمان توجهی نمی‌کنیم.

کتاب فرزندپروری حسی به‌خوبی توضیح می‌دهد که پردازش ناهماهنگ ورودی‌های حسی چگونه می‌تواند به مشکلات رفتاری، هیجانی یا عملکردی در کودک منجر شود.

این کتاب نظریه و عمل را به‌شکلی منسجم ترکیب کرده است. نویسندگان تنها به تعریف اختلال پردازش حسی (SPD) بسنده نمی‌کنند، بلکه با مثال‌های موردی، روایت‌های واقعی، کادرهای پرسش‌وپاسخ و پیشنهاد فعالیت‌های حسی، خواننده را به مشارکت فعال دعوت می‌کنند.

کتاب نشان می‌دهد که فرزندپروری حسی صرفاً «درمان» نیست، بلکه نوعی سبک زندگی و نگرش تربیتی است. این نگرش نیازهای حسی کودک را به‌رسمیت می‌شناسد و محیط خانواده را با آن تطبیق می‌دهد.

نکتۀ قابل‌توجه دیگر، نگاه غیرقضاوتگر کتاب به تفاوت‌های فردی است. نویسندگان تأکید می‌کنند که هر کودک و حتی هر بزرگسال، پروفایل حسی منحصربه‌فردی دارد. مثال‌هایی مانند تطبیق محیط خواب، استفاده از ابزارهای ساده برای کاهش تحریک حسی یا حتی تغییر نگرش والد نسبت به رفتار کودک، این کتاب را به متنی غنی تبدیل کرده‌اند.

ساختار کتاب طبقه‌بندی‌شده و مرحله‌به‌مرحله است. مرور رشد اولیه، نشانه‌های هشداردهنده حساسیت‌های حسی، راهکارهای کاهش مشکلات رفتاری و حتی توضیحاتی دربارۀ برنامه‌های حمایتی آموزشی، نشان می‌دهد که کتاب به نیازهای واقعی خانواده‌ها توجه دارد.

زبان ترجمۀ فارسی نیز، علی‌رغم پرداختن به مفاهیم تخصصی، روان و قابل‌فهم است و تلاش شده اصطلاحات به‌صورت یکدست و کاربردی منتقل شوند.

این اثر کتابی است که آگاهی را به عمل پیوند می‌زند و با نگاهی واقع‌بینانه، ابزارهایی در اختیار خواننده می‌گذارد تا کودک را بهتر بفهمد و رابطۀ والد و فرزند را بر پایه‌ای امن‌تر و همدلانه‌تر بنا کند. هم‌اکنون می‌توانید جهت خرید کتاب فرزندپروری حسی با تخفیف ویژه در روان آموز اقدام کنید.

کتاب مرتبط: راهنمای عملی فرزند پروری با رویکرد پردازش حسی

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

والدین نوزادان و کودکان در سال‌های ابتدایی رشد: این کتاب به والدین کمک می‌کند رفتارهای به‌ظاهر «لجبازانه» یا «غیرعادی» کودک را از زاویۀ پردازش حسی درک کنند و به‌جای واکنش‌های تنبیهی، راهکارهای حمایتی به‌کار بگیرند.

والدین کودکان دارای حساسیت‌های حسی یا SPD: برای خانواده‌هایی که با تشخیص یا نشانه‌های اختلال پردازش حسی مواجه‌اند، کتاب منبعی اطمینان‌بخش است که هم اطلاعات علمی و هم پیشنهادهای عملی قابل اجرا در خانه را ارائه می‌دهد.

مربیان مهدکودک و پیش‌دبستانی: شناخت نیازهای حسی کودکان می‌تواند کیفیت تعامل مربی با کودک و مدیریت محیط آموزشی را به‌طور چشمگیری بهبود بخشد بنابراین می‌توانند از کتاب فرزندپروری حسی انتشارات ارجمند جهت بهبود این آن استفاده کنند.

کاردرمانگران و متخصصان حوزۀ کودک: هرچند کتاب آموزشی دانشگاهی نیست، اما به‌دلیل مثال‌های واقعی و نگاه خانواده‌محور، می‌تواند منبعی مکمل و الهام‌بخش در کار بالینی باشد.

توضیحات تکمیلی

جکی لیندر اولسان (Jackie Linder Olson)، مادر کودکی با چالش‌های حسی، صدای والدین را به متن کتاب آورده و بریت کولینز، به‌عنوان متخصص کاردرمانی کودکان، چارچوب علمی و درمانی اثر را تقویت کرده است. این دو نگاه متفاوت، کتاب را صمیمی و درعین‌حال معتبر کرده است.

ترجمۀ فارسی کتاب فرزندپروری حسی (sensory parenting) توسط دکتر منیر چراغی و دکتر سید مهدی موسوی موحد انجام شده است. دکتر منیر چراغی متخصص روانشناسی سلامت و دکتر موسوی موحد، متخصص کودکان و نوزادان است. این کتاب توسط انتشارات ارجمند، ناشری معتبر در زمینۀ کتاب‌های روانشناسی و پزشکی، منتشر شده است.

کتاب مرتبط: راهنمای فرزندپروری موفق

بریدۀ کتاب

با وجود اینکه بچه‌ها نیازهای متفاوتی دارند ولی به راحتی می‌توان نیاز هر کودک را در کلاس درس در نظر گرفت. اگر کودکی نیاز دارد نشسته تخته‌سیاه را ببیند تا از ورودی‌های بینایی اضافی در امان باشد معلم می‌تواند شرایط را برای او فراهم کند. بچۀ دیگر ممکن است برای اینکه راحت‌تر بتواند جمله‌ها و کلمات را بنویسد نیاز به سطوح عمودی مثل تختۀ شیب‌دار داشته باشد.

پاک کردن تخته‌سیاه حرکت خوبی برای کشش شانه در بچه‌هاست و اگر آن را محکم انجام دهند ورودی برای حس درک عمققی در دست، بازو و شانه ایجاد می‌کند. اگر کودکی نیاز به ورودی‌های حسی بیشتر دارد معلم می‌تواند او را بیشتر در کارهای کلاس درگیر کند که هم سودش به کودک می‌رسد و هم کلاس به هم نمی‌ریزد.

برخی از بچه‌ها جلیقۀ وزن‌دار را به خوبی تحمل می‌کنند و این کار به آرامش بدن آن‌ها کمک می‌کند. این کار را می‌توانید در خانه با کیسه‌های لوبیا انجام دهید و تفریح و کار را با هم توأم کنید، ایده‌های مختلفی برای به کارگیری جلیقه‌های وزن‌دار وجود دارد.

فهرست کتاب فرزندپروری حسی

1- والد، کارآگاه حسی بزرگ

2- مراحل اصلی رشد

3- تعامل و روابط اجتماعی

4- نیازهای حسی در خانه

5- نیازهای حسی در مدرسه

6- نیازهای حسی در جهان

7- بازی‌ها

8- فصل‌ها و تعطیلات حسی

9- فعالیت‌های حسی

10- درمان‌های حسی

11- SPD و نیازهای ویژه

ضمیمۀ «الف» غذاهای مناسب از نظر حسی و رژیم‌های ویژه

ضمیمۀ «ب» حیوانات خانگی

ضمیمۀ «ج» نقش والدین در بازی

ضمیمۀ «د» اختلالات همراه