پردازش های حسی در کودکان – حسن بنی اسدی

معرفی کتاب پردازش های حسی در کودکان

کتاب پردازش های حسی در کودکان اثری است که به بررسی یکی از پایه‌های اساسی رشد کودک، یعنی نحوۀ دریافت و پردازش اطلاعات حسی می‌پردازد. نویسندگان، در این اثر تلاش کرده‌اند تا مفهومی که عمدتاً در محیط‌های آکادمیک و درمانگاهی مطرح می‌شود را به زبانی روان و کاربردی برای همۀ علاقه‌مندان قابل درک سازند.

ساختار کتاب، دو بخش کلی دارد:

بخش نخست به مبانی فیزیولوژی و نوروسایکولوژی پردازش‌های حسی می‌پردازد و به زبان ساده توضیح می‌دهد که کودک چگونه از طریق حواس پنج‌گانۀ خود، دنیای اطراف را دریافت و تجربه می‌کند. نویسندگان در این بخش، با بیان نمونه‌های روزمره، مثلاً کودکی که از صدا می‌هراسد یا کودکی که نسبت به نور بی‌تفاوت است ـ مفاهیم پیچیدۀ عصب‌زیستی را به واقعیت‌های زندگی پیوند می‌زنند.

بخش دوم کتاب به مداخله‌های درمانی اختصاص دارد. در این فصل، راهکارهایی برای تشخیص و مدیریت اختلالات پردازش حسی ارائه شده که والدین و درمانگران می‌توانند آن‌ها را در خانه یا کلینیک به کار ببرند. تمرین‌ها و پیشنهادهای کتاب به درمان کودکان با اختلالات شناختی و عاطفی کمک می‌کند و برای پیشگیری و تقویت مهارت‌های حسی در کودکان طبیعی نیز مفید است.

از ویژگی‌های این کتاب می‌توان به حجم کم اما محتوای فشرده و طبقه‌بندی‌شده، تقسیم هر فصل به بخش‌های کوتاه و گویا و بیان تخصصی در زبانی صمیمی و آموزنده اشاره کرد. نویسندگان کوشیده‌اند با دوری از اصطلاحات سنگین دانشگاهی، مفاهیم علمی را در قالب مثال‌های قابل درک برای همۀ خوانندگان عرضه کنند.

کتاب در عین آنکه به‌صورت علمی و با ارجاع به پژوهش‌های جدید نوشته شده است، به بُعد انسانی و عاطفی رشد کودک نیز توجه ویژه دارد؛ چرا که پردازش حسی تنها پاسخ به محرک‌ها نیست، بلکه پایه‌ای برای شکل‌گیری شخصیت، هیجان و یادگیری اوست.

کتاب حاضر را می‌توان پلی میان علم عصب‌روانشناسی و تجربۀ روزمرۀ والدین دانست؛ کتابی که هم به پرسش‌های درمانگران پاسخ می‌دهد و هم برای درک عمیق‌تر رفتار کودک در خانه یا مدرسه، راهنمایی عملی فراهم می‌کند.

لازم به ذکر است که در نشر روان آموز، قیمت این کتاب فرزندپروری با توجه به مطالب مفید ارائه شده در آن، منطقی در نظر گرفته شده است و علاقمندان به مطالعۀ این کتاب می‌توانند از طریق همین صفحه اقدام به خرید کتاب پردازش های حسی در کودکان با بیشترین تخفیف نمایند.

کتاب مرتبط: راهنمای جامع والدین درباره اختلال یکپارچگی حسی

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

این کتاب برای طیف گسترده‌ای از مخاطبان سودمند است. والدین کودکان پیش‌دبستانی و دبستانی که فرزندشان نسبت به صداها، نور، لباس یا لمس واکنش‌های غیرمعمول نشان می‌دهد، می‌توانند با مطالعۀ این اثر ریشه‌های این رفتارها را بهتر بشناسند و آگاهانه‌تر با آن‌ها مواجه شوند. همچنین برای درمانگران و روان‌شناسان کودک که با کودکانی دارای اختلالات رشدی، اوتیسم، بیش‌فعالی یا مشکلات یادگیری کار می‌کنند، این کتاب منبعی کاربردی و قابل ارجاع به شمار می‌آید.

دانشجویان رشته‌های علوم تربیتی و روان‌شناسی نیز به‌دلیل بیان منظم و ساختار آموزشی کتاب، می‌توانند از آن به‌عنوان منبعی مختصر اما جامع در حوزۀ مربوطه بهره ببرند. افزون بر این، معلمان و مربیان کودکستان و مدارس ابتدایی با آشنایی با مفاهیم اختلال بیان‌شده در این کتاب، قادر خواهند بود رفتارهای ظاهراً غیرعادی کودکان را بهتر درک کنند و به‌جای تنبیه یا نادیده گرفتن، از راهکارهای سازگارانه برای افزایش تمرکز و بهبود فرایند یادگیری استفاده کنند.

توضیحات تکمیلی

دکتر حسن بنی اسدی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید باهنر کرمان، پژوهشگر و نویسنده‌ای شناخته‌شده در زمینۀ رفتارهای کودک، اختلالات یادگیری و درمان‌های غیردارویی در کنار حامد منظری توکلی، کارشناس ارشد روانشناسی عمومی، از متخصصان فعال در حوزۀ روانشناسی این کتاب را تألیف کرده اند.

انتشارات ارجمند، به‌عنوان یکی از پیشگامان انتشار منابع روانشناسی در ایران، این کتاب را با چاپی باکیفیت، صفحه‌آرایی ساده و خوانا و استفادۀ دقیق از زبان فارسی استاندارد، به بازار عرضه کرده است.

این کتاب در عین اختصار، به همۀ جنبه‌های مهم اختلال پردازش حسی (sensory processing disorder) می‌پردازد؛ از زیست‌شناسی مغز و حواس تا پیامدهای هیجانی و رفتاری آن. به بیانی دیگر، کتاب پردازش های حسی در کودکان کتابی است که در صفحات اندک خود، خواننده را به دیدن دنیا از چشم‌های یک کودک دعوت می‌کند.

بریدۀ کتاب

برخی از کودکانی که مشکل درکی دارند، مشکل تعدیل حسی ندارند. در حالی‌که مشکلات درکی اغلب همراهِ مشکلات تعدیل حسی وجود دارند. این بدین معناست که این دو نوع مشکل به هم مرتبط‌اند. کودکی که اغلب محرک‌ها را ثبت نمی‌کند، احتمالاً به‌دلیل فقدان تجربۀ تعامل با اطلاعات حسی، در مهارت‌های درکی دچار مشکل خواهد بود. برعکس، کودکی که تدافع حسی دارد ممکن است انرژی زیادی برای اجتناب از محرک حسی خاصی صرف کند. واکنش‌های تدافعی، توجه به‌خصوصیات جزئی محرک را دشوار می‌سازد و در نتیجه مانع درک می‌گردد.

فهرست کتاب پردازش های حسی در کودکان

فصل 1: مبانی فیزیولوژی

دستگاه حسی

آرش حسی

پردازش حسی چیست؟

تعریف پردازش حسی

کارکرد پردازش حسی

نگاهی به نظریه پردازش حسی

مشکلات تمییز و درک حسی

یکپارچگی حسی

یکپارچگی حسی و موفقیت در مدرسه

پردازش حسی و والدین

انواع بیش‌پاسخ‌دهی حسی

اختلال تعدیل حسی

اختلالات یکپارچگی حسی

اختلال پردازش حسی

تعریف اختلال پردازش حسی

تقسیم‌بندی اختلال پردازش حسی

تعلیل حسی

اختلال تعلیل حسی

حس عمقی

حس شنوایی

مثال‌هایی برای حساسیت بالا نسبت به

محرک‌های شنیداری

حس بویایی

حس چشایی

حس بینایی

حس لامسه

حساسیت بیش‌ازحد

طلب حسی لمسی

شیوع اختلال تعدیل حسی

علل اختلال تعدیل حسی

نقش سیستم عصبی خودمختار در اختلال تعدیل حسی

نقش سیستم عصبی سمپاتیک

نقش سیستم عصبی پاراسمپاتیک

فصل 2: مداخله‌های درمانی

بیش پاسخ‌دهی حسی

مداخلۀ یکپارچگی حسی

اصول مربوط به تغییر در چارچوب مرجع یکپارچگی حسی

درمان‌های انفرادی

برنامه‌های درمان گروهی

رژیم حسی چیست؟

آموزش مدیریت رفتاری والدین

راهنمایی برای والدین

حساس بودن نسبت به واکنش فرزندتان به فعالیت‌ها

یافتن شواهدی درمورد کودک خود

تشخیص فعالیت‌های کودک خود

پرورش روحیۀ بازی در کودک

فرزند خود را در فعالیت‌ها درگیر کنید

توصیه‌هایی برای والدین کودکان دچار اختلال پردازش حسی

ازیابی کودک برای بررسی مشکلات پردازش حسی