مبانی نوروسایکولوژی انسان جلد اول – برایان کولب

معرفی کتاب مبانی نوروسایکولوژی انسان جلد اول

کتاب مبانی نوروسایکولوژی انسان جلد اول از ویراست هشتم (آخرین ویراست) با عنوان اصلی Fundamentals of Human Neuropsychology، نوشتۀ برایان کولب و یان کیو. ویشاو به بررسی رابطۀ مغز، شناخت و رفتار می‌پردازد؛ حوزه‌ای که برای فهم سازوکارهای ذهنی انسان، از فعالیت‌های پایه‌ای دستگاه عصبی تا فرایندهای پیچیدۀ شناختی، به دانش‌های گوناگون علوم اعصاب و روانشناسی تکیه دارد.

ویژگی برجستۀ این کتاب روانشناسی، کنار هم قرار دادن دو منظر مکمل است: سازمان‌دهی آناتومیک مغز و کارکردهای رفتاری و روانشناختی آن. این رویکرد به خواننده کمک می‌کند تا ساختارهای عصبی را نه به‌صورت اجزایی منفصل، بلکه در ارتباط با فرایندهایی مانند یادگیری، حافظه، زبان، هیجان و تصمیم‌گیری مطالعه کند.

جلد اول این مجموعه، فصول ۱ تا ۱۵ از مجموع ۲۸ فصل کتاب را در برمی‌گیرد و شامل بخش‌های اول و دوم است؛ فصول ۱۶ تا ۲۸ نیز در جلد دوم ارائه شده‌اند.

مسیر آموزشی این جلد از مباحث مقدماتی و زیربنایی آغاز می‌شود و به بررسی سازمان‌دهی قشر مخ و نواحی مشخص آن می‌رسد.

خواننده در بخش اول با پیش‌زمینه‌های نظری و عملی نوروسایکولوژی سلولی و ساختار سیستم عصبی آشنا می‌شود. از جمله موضوعاتی که بخش اول این جلد بررسی می‌شود عبارتند از تاریخچۀ نوروسایکولوژی، ژنتیک و اپی‌ژنتیک، آناتومی و فیزیولوژی دستگاه عصبی، داروشناسی، روش‌شناسی پژوهش و در نهایت سازمان‌دهی دستگاه‌های حسی و حرکتی. چنین ترتیبی به خواننده امکان می‌دهد هنگام مواجهه با مباحث تخصصی‌تر، مفاهیم پایه‌ای لازم را در اختیار داشته باشد و ارتباط میان سازوکارهای زیستی و عملکردهای مغزی را مرحله‌به‌مرحله دنبال کند.

پس از آن بخش دوم کتاب به ساختارهای قشری و مباحثی از جمله نواحی حسی و حرکتی مغز، عدم تقارن مغزی و لوب‌های پس‌سری، آهیانه و گیجگاهی اختصاص یافته است.

محصول مرتبط: کتاب مبانی نوروسایکولوژی انسان جلد دوم

مطالعات موردی در سراسر کتاب، نمونه‌هایی از آسیب‌های عصبی و اختلالات ناشی از آن‌ها را بررسی می‌کنند؛ از جمله مواردی هستند که از تجربه‌های بالینی خود نویسندگان برگرفته شده‌اند. پژوهش‌های اخیر و تجربیات کلاس درس نویسندگان در کنار موارد بالینی واقعی، به فهم بهتر مباحث پیچیده مانند عملکردهای عصبی و شیوه‌های ارزیابی آن‌ها کمک می‌کنند. نویسندگان در ویراست هشتم، توجه ویژه‌ای به شبکه‌های عصبی، تصویربرداری مغزی و نحوۀ ارتباط ساختارهای مغز با کارکردهای شناختی داشته‌اند.

در چارچوب این اثر، مغز صرفاً مجموعه‌ای از نواحی با وظایف جداگانه معرفی نمی‌شود؛ بلکه تعامل میان نواحی و شبکه‌های عصبی نیز در توضیح عملکردهای پیچیده اهمیت پیدا می‌کند. این نگاه برای دانشجویانی که می‌خواهند از توصیف ساختارهای مغزی فراتر بروند و رابطۀ میان سازمان عصبی و رفتار را تحلیل کنند، چارچوبی منسجم برای مطالعه فراهم می‌آورد.

در ویراست هشتم، فصل‌ها با بهره‌گیری از پژوهش‌های جدید دربارهٔ شبکه‌های عصبی به‌روزرسانی شده‌اند. این تغییر به‌ویژه در بخش دوم کتاب، «عملکردهای قشری»، دیده می‌شود؛ بخشی که در آن بر تحلیل شبکه‌های عصبی تأکید بیشتری شده است.

همچنین در این ویراست علاوه‌بر بازنگری کل مطالب مباحثی مانند تغییرات اپی‌ژنتیکی، نقش رفتار در رشد و سازمان‌دهی مغز، علوم اعصاب شناختی و علوم اعصاب اجتماعی با یافته‌های پژوهشی جدیدتر تلفیق کرده شده‌اند.

هر فصل با روایتی مفصل از یک مورد یا وضعیت خاص مرتبط با موضوع فصل آغاز می‌شود تا زمینۀ بالینی را فراهم کند و خواننده را برای مطالعۀ فصل ترغیب نماید و در آخر با ذکر منابع استفاده شده در همان فصل به پایان می‌رسد.

در کنار محتوای علمی، تصاویر رنگی، شکل‌های آموزشی و توضیحات تفصیلی زیر هر تصویر از ویژگی‌های قابل توجه کتاب‌اند. همچنین برخی از کلمات کلیدی در متن پررنگ شده‌اند که امر این بر جذابیت صفحات کتاب و مطالعل روان مخاطب کمک می‌کند.

جلد دوم کتاب شامل بخش سوم، چهارم و پنجم می‌شود که بخش سوم نیز معطوف به نواحی اصلی در تقسیم‌بندی قشر و همچنین اختلالات مربوط به اتصالات نواحی مختلف در مغز است و بخش چهارم و پنجم کتاب مبانی نوروسایکولوژی انسان جلد اول انتشارات ارجمند نیز خواننده را با کارکردهایی مثل حافظه و زبان و همچنین نوروسایکولوژی ناهنجار و مباحث رشدی مربوط به آن آشنا می‌کند.

با توجه به حجم کتاب و تلاش مترجمان برای پوشش کامل مطالب، قیمت کتاب مبانی نوروسایکولوژی انسان مناسب درنظر گرفته شده است و روان آموز امکان تهیه آن را با بیشترین تخفیف برای شما عزیزان فراهم آورده است.

همچنین در صورت تمایل می‌توانید سایر کتاب های علوم اعصاب و نوروسایکولوژی را با پایین‌ترین قیمت از نشر روان آموز خریداری نمایید.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

مخاطبین کتاب مبانی نوروسایکولوژی انسان نشر ارجمند، عمدتا دانشجویان ارشد روانشناسی و دکتری هستند اما برخی فصول آن برای دانشجویان کارشناسی نیز قابل استفاده و مفید است. همچنین این کتاب جزو منابع دکتری روانشناسی در مجموعۀ روانشناسی 2 نیز قرار دارد.

درنتیجه مطالعۀ این کتاب به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری روانشناسی و علوم شناختی: مطالعۀ این اثر به دانشجویان کمک می‌کند مبانی نظری لازم برای مطالعۀ تخصصی‌تر رابطۀ مغز و رفتار را دنبال کنند.
• داوطلبان کنکور دکتری روانشناسی که قصد قبولی در گرایش‌های مجموعه روانشناسی ۲، شامل روانشناسی عمومی، روانشناسی بالینی، روانشناسی سلامت، خانواده و سلامت جنسی، روانشناسی صنعتی و سازمانی و علوم شناختی (گرایش روانشناسی شناختی) را دارند.
• دانشجویان علوم اعصاب، روانپزشکی و رشته‌های مرتبط پزشکی: پرداختن به آناتومی، فیزیولوژی، ژنتیک و سازوکارهای عصبی، زمینه‌ای برای بررسی پدیده‌های ذهنی از منظر زیستی فراهم می‌کند.
• پژوهشگران حوزۀ مغز و شناخت: استفاده از جدیدترین یافته‌ها و پژوهش‌های علوم اعصاب در این کتاب، می‌تواند برای آشنایی با چارچوب‌های پژوهشی و پیگیری موضوعات تخصصی این حوزه سودمند باشد.
• استادان و مدرسان دانشگاهی: تفکیک مطالب در فصل‌های موضوعی و امکان انتخاب بخش‌های متناسب با نیاز آموزشی، استفاده از کتاب را برای طراحی مسیر مطالعه و انتخاب منبع درسی آسان‌تر می‌کند.
• دانشجویان علاقه‌مند به مبانی نوروسایکولوژی در مقطع کارشناسی: برخی مباحث کتاب برای مطالعۀ مقدماتی در این سطح قابل استفاده‌اند؛ اما بااین‌حال، گستردگی موضوعات و سطح تخصصی مطالب ایجاب می‌کند که خواننده از دانش پایه در روانشناسی یا علوم زیستی برخوردار باشد.

کتاب مرتبط: مقدمات نوروسایکولوژی معظمی

توضیحات تکمیلی

برایان کولب (Bryan Kolb) استاد علوم اعصاب دانشگاه لتبریج کاناداست و مدرک دکتری خود را از دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا دریافت کرده است؛ پژوهش‌های پسادکتری او نیز در دانشگاه وسترن انتاریو و مؤسسۀ عصب‌شناختی مونترال انجام شده‌اند. زندگی دانشگاهی برایان کولب بر پژوهش‌های او بر رشد قشر پیش‌پیشانی و چگونگی تأثیر تجربه، استرس، داروها و عوامل رشدی بر تغییرات مغزی و رفتار متمرکز بوده‌اند. معرفی رسمی دانشگاه لتبریج کولب از اعضای انجمن سلطنتی کانادا و دارندۀ نشان افسر نشان کانادا است.

دیگر نویسندۀ کتاب، یان کیو. ویشاو (Ian Q. Whishaw) نیز استاد علوم اعصاب دانشگاه لتبریج است و مدرک دکتری خود را از دانشگاه وسترن انتاریو دریافت کرده است. زندگی دانشگاهی یان ویشاو و پژوهش‌های او بر مهارت‌های حرکتی، کاربرد دست در انسان و جانوران و تأثیر آسیب‌ها و بیماری‌های دستگاه حرکتی بر رفتار متمرکز است؛ موضوعاتی که با رویکرد عصب‌رفتاری کتاب ارتباط مستقیم دارند.

دکتر احمد علی پور، مترجم کتاب حاضر، استاد روانشناسی دانشگاه پیام نور تهران است و زمینه‌های تخصصی او نوروسایکولوژی، روانشناسی زیستی، روانشناسی سلامت و علوم اعصاب شناختی را در بر می‌گیرد.

علی‌پور در سال 1403 به‌عنوان استاد و پژوهشگر برگزیدۀ کشوری و پژوهشگر برگزیدۀ وزارت علوم انتخاب شد. ایشان در گذشته رئیس انجمن روانشناسی سلامت ایران نیز بوده است.

دیگر مترجم کتاب دکتر غلامرضا چلبیانلو دانشیار علوم اعصاب در دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، روانشناس بالینی و روان‌درمانگر در شهر تبریز است.

بریدۀ کتاب

اولین نظریه کلی در مورد اینکه قسمت‌های مختلف مغز، کارکردهای متفاوتی دارند، در سال 1800 به وسیله آناتومیست آلمانی، جوزف گال و همکارش جان گسپر اسپورزیم مطرح شد (1776-1832) (گریچلی، 1965). آنها بیان کردند که قشر و شکنج‌های آن، قسمت‌های عملکردی مغز بوده و تنها پوششی برای غده صنوبری نیستند. آنها به وسیله تشریح گذرگاه حرکتی متمایز مغز، رشته‌ای که از قشر هر نیمکره به نخاع شوکی طرف مقابل کشیده‌شده، که به آن مسیر قشری نخاعی (قشر به نخاع شوکی) (corticospinal tract) گفته می‌شود، از عقیدۀ خود دفاع کردند. بنابراین آنها معتقد بودند که قشر دستورالعمل‌هایی را به نخاع شوکی می‌فرستد و نخاع نیز پیام‌ها را به ماهیچه‌ها می‌برد تا حرکت کنند. و به‌نظر آنها دو نیمکره متقارن مغز به وسیله جسم پینه‌ای به هم پیوند خورده و می‌توانند باهم تعامل کنند.

ایده گال در مورد رفتار، از تجربه او در دوران جوانی‌اش ناشی شده بود. او به‌طور مکرر مشاهده کرد دانش‌آموزانی که حافظه خوبی دارند، چشمان برآمده‌ای دارند، او حدس زد که حافظه خوب، باید در جایی در قشر مخی در پشت حدقه چشم در منطقه پیشانی، واقع شده باشد. لذا نظریه خود را با عنوان «موضعی شدن کارکردها» مطرح کرد که براساس این نظریه، هر رفتار بدن تحت کنترل بخشی از مغز است. گال و اسپورزیم این ایده را به وسیله جمع‌آوری نمونه‌هایی از تفاوت‌های افراد که به ویژگی‌های برجسته‌ای از سر و جمجمه مربوط می‌شود، بسط دادند. آنها بیان کردند که برآمدگی بالای جمجمه نشان می‌دهد که قشر، خوب رشدیافته است و بنابراین ظرفیت بالایی برای رفتاری خاص دارد، فرورفتگی در همان نقطه نشان از عدم رشد قشر داشته و قوه ذهنی نیز هم‌زمان کاهش می‌یابد.

فهرست کتاب مبانی نوروسایکولوژی انسان جلد اول

• بخش اول: زمینه

فصل اول: رشد و توسعه نوروسایکولوژی

فصل دوم: پژوهش در خصوص منشا مغز و رفتار انسان

فصل سوم: سازماندهی ساختار عصبی

فصل چهارم: ساختار و فعالیت الکتریکی نورون‌ها

فصل پنجم: ارتباطات بین نورونی

فصل ششم: تاثیر داروها و هورمون‌ها بر رفتار

فصل هفتم: تصویربرداری از فعالیت‌های مغز

فصل هشتم: سازماندهی دستگاه‌های حسی

فصل نهم: سازماندهی دستگاه حرکتی

• بخش دوم: سازماندهی قشر مخ

فصل دهم: اصول عملکرد قشر نو

فصل یازدهم: عدم تقارن مغزی

فصل دوازدهم: تنوع در عدم تقارن مغزی

فصل سیزدهم: لوب‌های پس سری

فصل چهاردهم: لوب‌های آهیانه‌ای

فصل پانزدهم: لوب گیجگاهی