مداخلات معنوی در روان درمانی کودک و نوجوان – دونالد واکر

کتاب مداخلات معنوی در روان‌ درمانی کودک و نوجوان

کتاب مداخلات معنوی در روان‌ درمانی کودک و نوجوان نوشته دونالد واکر و ویلیام هاثوی، یک راهنمای جامع و نوآورانه برای ادغام مؤثر مداخلات معنوی مانند دعا، بخشش، خودآگاهی و متون مقدس در روان‌ درمانی کودکان، نوجوانان و خانواده‌ها است که به دست محمدرضا محمدی به زبان فارسی ترجمه شده و انتشارات ارجمند آن را به چاپ رسانده است.

کتاب حاضر در دو بخش و ده فصل ساختار بندی شده است. فصل اول کتاب، موضوعات اخلاقی دخیل در استفاده از مداخلات معنوی‌محور را بر روی کودکان و نوجوانان مورد خطاب قرار می‌دهد. فصل دوم توضیح می‌دهد که چگونه می‌توانیم مذهب و معنویت را به عنوان منبع تغییر در درمان مورد ارزیابی قرار دهیم و تأثیرات بالقوه اختلال کودک بر عملکرد مذهبی و معنوی او را بررسی کنیم.

در فصل سوم کتاب، انواع معنویت والدگری مدنظر قرار می‌گیرد که می‌تواند مانع یا مشوق درمان باشد. فصل چهارم به استفاده از مداخلات معنوی‌محور در بستر رشد می‌پردازد. فصل پنجم این اثر، استفاده از پذیرش را به عنوان مداخله‌ای معنوی‌محور توضیح می‌دهد.

فصل ششم به بررسی موضوع آگاهی در رواندرمانی می‌پردازد؛ آگاهی معنوی روندی است که طی آن به بیمار کمک می‌شود تا هم‌آواتر با جهان حرکت کند یا در مسیری که در آن رشد کرده به خداگونه بودن برسد. فصل هفتم کتاب به بررسی متون مقدس به عنوان مداخله‌ای معنوی می‌پردازد.

فصل هشتم این اثر، استفاده از دعا را در مداخلات روان‌ درمانی مدنظر قرار می‌دهد و در فصل نهم دربارۀ راه‌هایی که می‌توان از تشبّه به خدا در روان‌ درمانی برای کودکان استفاده کرد، بحث می‌کند. کتاب در فصل آخر به بحث دربارۀ بخشش در روان‌ درمانی کودک و نوجوان می‌پردازد. بخشش و آشتی کردن عبادات معنوی و ذاتی هستند که وظیفۀ درمان روابط از هم پاشیده را دارند. در بخش پایانی، نویسندگان کتاب را با اندیشیدن به آیندۀ موضوع مداخلات معنوی‌محور در رواندرمانی کودک و نوجوان به پایان می‌رسانند.

کتاب در انتهای هر فصل با ارائۀ بخش نتیجه‌گیری، مطالب آن فصل را جمع‌بندی می‌کند و برای مرور سریع بسیار مناسب است. در بخش‌های مختلف این اثر از مثال‌های موردی برای شفافیت بخشیدن و ارتقای یادگیری مخاطب استفاده شده است. منابع هر فصل از کتاب مداخلات معنوی در روان‌ درمانی کودک و نوجوان در انتهای همان فصل پیوست شده تا افرادی که تمایل به مطالعه بیشتر در حول محور آن موضوع دارند، بتوانند به منابع علمی کتاب مراجعه کنند.

کتاب مرتبط: درمان چندبعدی معنوی جان بزرگی

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

این کتاب به طور کلی برای متخصصان و دست‌اندرکاران حوزه بهداشت روان کودک و نوجوان بسیار مفید است. افرادی که در زمینۀ رواندرمانی، مشاوره، مددکاری اجتماعی، روانشناسی بالینی و حتی روانپزشکی کودک و نوجوان فعالیت می‌کنند، می‌توانند از این کتاب به عنوان یک راهنمای عملی برای تلفیق مفاهیم معنوی و مذهبی در رویکردهای درمانی خود بهره‌مند شوند.

همچنین، دانشجویان رشته‌های مرتبط مانند روانشناسی، مشاوره و الهیات، با مطالعه این اثر، درک عمیق‌تری از کاربرد معنویت در درمان پیدا خواهند کرد. علاوه بر این، والدین و مراقبانی که به دنبال راه‌هایی برای حمایت معنوی از فرزندان خود هستند و تمایل دارند تا با رویکردهای درمانی که به ابعاد معنوی انسان توجه دارند، آشنا شوند، نیز می‌توانند از محتوای این کتاب سود ببرند.

خرید کتاب مداخلات معنوی در روان‌ درمانی کودک و نوجوان انتشارات ارجمند به مربیان و رهبران مذهبی که با جوانان در ارتباط هستند و می‌خواهند دانش خود را در زمینه استفاده از معنویت در کمک به رشد و سلامت روانی آنان گسترش دهند، نیز پیشنهاد می‌شود.

توضیحات تکمیلی

این اثر توسط دونالد واکر (Donald F. Walker)، دکتری روانشناسی بالینی، دانشکده تحصیلات تکمیلی روانشناسی فولر، و ویلیام هاثوی (William Hathaway) نوشته شده است. ترجمه کتاب مداخلات معنوی در روان‌ درمانی کودک و نوجوان به دست دکتر محمدرضا محمدی، دکتر مریم سلمانیان، دکتری روانشناسی بالینی از دانشگاه علوم پزشکی تهران، و سوده آقا محمدی به زبان فارسی انجام شده است.

کتاب مرتبط: روان درمانی و معنویت ویلیام وست

بریده‌ای از کتاب مداخلات معنوی در روان‌ درمانی

یکی از مسائل مهم برای ما در این فصل، سؤالات مرتبطی است که در انتخاب روان‌درمانگر برای به کارگیری مداخلات معنوی در روان‌درمانی تأثیرگذار است. برای مثال، کودکان چگونه تقدس را جستجو یا تجربه می‌کنند؟ آنها چگونه عقاید مذهبی را یکی می‌کنند؟ ما در این فصل سؤالاتی را در نظر می‌گیریم که به رشد معنوی مربوط است.

در چند دهۀ گذشته، نظریۀ رشد و نمو تأکید بر نوجوانان در مراحل تعریف شده گسترده و گوناگون در چرخۀ زندگی، اشتراکاتی وجود داشته باشد؛ اما مقولۀ رشد متأثر از این زمینه‌ها و سیستم‌های مختلفی است که فرد با آنها سر و کار دارد (برونفنبرنر، ۱۹۷۹).

علاوه بر این، رشد جنبۀ ارتباطی دارد و در انزوا رخ نمی‌دهد. نه زمینه و نه ارتباط، به تنهایی و یک‌جهته، بر کودک یا نوجوان در حال رشد تأثیرگذار نیستند (لرنر، ۲۰۰۲). آنها دو جنبه هستند؛ یعنی کودک بر زمینه‌ای که در آن قرار دارد اثر می‌گذارد و زمینه نیز بر کودک اثر می‌گذارد.

فهرست کتاب مداخلات معنوی در روان درمانی کودک و نوجوان

الف) بنیادها و بستر

فصل اول: اخلاقیات، موضوعات مذهبی و روانشناسی بالینی کودک

فصل دوم: ارزیابی مشکلات معنوی و مذهبی در روانشناسی بالینی کودک

فصل سوم: پرداختن به معنویت والدین به‌عنوان بخشی از مسئله و راه‌حل در روان‌ درمانی خانواده

فصل چهارم: مداخلات معنوی‌گرا در زمینۀ رشد

ب) مداخلات

فصل پنجم: پذیرش

فصل ششم: روان‌ درمانی آگاهی معنوی با کودکان و نوجوانان

فصل هفتم: متون مقدس

فصل هشتم: دعا

فصل نهم: تصاویر خدا

فصل دهم: مداخلات بخشش با کودکان، نوجوانان و خانواده‌ها