مشاوره پیشگیرانه – رابرت کانین

معرفی کتاب مشاوره پیشگیرانه رابرت کانین

کتاب مشاوره‌ پیشگیرانه؛ کمک به توانمندشدن افراد در سیستم ها و موقعیت ها (Preventive Counseling: Helping People to Become Empowered in Systems and Settings)، یکی از آثار بنیادین در حوزۀ پیشگیری روانی‌اجتماعی است؛ کتابی که از نخستین انتشار خود در سال ۱۹۸۷ تا به امروز، منبعی برای مطالعۀ پیشگیری اولیه در بهداشت روانی است.

این اثر اکنون با ویراست دوم خود، تصویری به‌روز، دقیق و چندلایه از تحولات پیشگیری در سه دهۀ گذشته ارائه می‌دهد؛ تحولی که از نگاه نویسنده، مشاوره را از رقابت ساده میان «درمان» و «پیشگیری» فراتر می‌برد و آن را به همکاری پویای این دو رویکرد تبدیل می‌کند.

کانین در آغاز، به‌درستی یادآوری می‌کند که پیشگیری در زمان نگارش ویراست اول، مفهومی مبهم و نوپا به شمار می‌رفت. توجه نظام‌مند به ورزش، تغذیۀ سالم، مدیریت استرس و رفتارهای ارتقای سلامت، به‌تازگی در رسانه‌ها دیده می‌شد. اما اکنون در ویراست دوم، پیشگیری به ستون محکم فعالیت‌های مشاوران، روانشناسان و مددکاران اجتماعی تبدیل شده و دیگر جداسازی آن از درمان ضرورتی ندارد.

او با تکیه بر منابع اصلی روانشناسی مشاوره، اسناد «انجمن روانشناسی امریکا» و ادبیات پژوهشی، نشان می‌دهد که چگونه پیشگیری، از سطح شعارهای کلی به سطح مداخله‌های حرفه‌ای در خانواده، مدرسه، اجتماع و محیط‌کار رسیده است.

نگاه نویسنده به پیشگیری در این کتاب چندجانبه است. کتاب در سه بخش تنظیم شده و هر فصل، با تقسیم‌بندی روشن، نتیجه‌گیری پایانی، و نکاتی برای بحث و تفکر همراه است؛ ویژگی‌هایی که استفاده از کتاب را برای آموزش دانشگاهی، کار بالینی، برنامه‌ریزی مداخله و توسعهٔ مهارت‌های حرفه‌ای بسیار کارآمد می‌کند.

در بخش نخست، بنیان‌های نظری پیشگیری بررسی می‌شود؛ از تاریخچۀ پیشگیری در بهداشت روانی گرفته تا مفهوم «پیشگیری روزمره» که بر نقش مداخله‌های کوچک اما مستمر در زندگی افراد تأکید دارد. در بخش دوم، کتاب وارد سطح عملی و اجرایی می‌شود: ارزیابی برنامه‌ها، معیارهای اثربخشی، و توضیح دقیق مداخلات در چهار موقعیت بنیادین (خانواده، مدرسه، جامعه و محیط‌کار) نهایتاً بخش سوم، به آموزش و آینده می‌پردازد و نقش مهارت‌های مشاوران، آماده‌سازی متخصصان و مسیرهای توسعۀ حرفه‌ای را روشن می‌سازد.

این کتاب بر توانمندسازی افراد در بستر سیستم‌ها تکیه کرده است. کانین بارها تأکید می‌کند که انسان، جدا از خانواده، مدرسه، محله یا محل‌کار قابل‌فهم نیست و پیشگیری در خلأ اتفاق نمی‌افتد؛ بلکه در دل موقعیت‌هایی شکل می‌گیرد که فرد با آن‌ها در تعامل دائمی است.

ما در تیم روان آموز قیمت این کتاب را با تخفیف ویژه برای خریداران درنظرگفته‌ایم و خرید کتاب مشاوره پیشگیرانه رابرت کانین را به دانشجویان روانشناسی و روانشناسان و مشاوران پیشنهاد می‌کنیم چرا که این کتاب راهنمایی علمی، ساختاریافته و معتبر دربارۀ پیشگیری روانی‌اجتماعی است که با نگاهی جامع به نظریه‌ها، برنامه‌های موفق و آموزش مهارت‌های حرفه‌ای، به علاقه‌مندان کمک می‌کند مفهوم پیشگیری را از سطح نظری به سطح عمل اثربخش در زندگی روزمره منتقل کنند.

کتاب مرتبط: بهداشت روانی حمزه گنجی

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

1- دانشجویان تحصیلات تکمیلی مشاوره و روانشناسی مشاوره
زیرا کتاب دقیقاً مطابق نیاز این گروه نوشته شده و هم بنیان نظری و هم الگوهای ارزیابی و تحلیل برنامه‌ها را ارائه می‌دهد.

2- مشاوران و روانشناسان فعال در مدارس، مراکز بهداشت و خدمات اجتماعی
کتاب برای این متخصصان، مجموعه‌ای از راهبردهای پیشگیری در موقعیت‌های واقعی (مانند مدرسه یا خانواده) فراهم می‌کند.

3- متخصصان علوم اجتماعی و مددکاران اجتماعی
چون نویسنده پیشگیری را در بستر سیستم‌ها بررسی می‌کند و این رویکرد برای مداخلات اجتماعی، برنامه‌ریزی اجتماع‌محور و کار گروه‌های آسیب‌پذیر بسیار کاربردی است.

4- روانشناسان بالینی علاقه‌مند به مداخلات کوتاه‌مدت یا پیشگیرانه
این کتاب دیدگاهی مکمل برای درمانگران فراهم می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه می‌توان از مداخلات پیشگیرانه برای کاهش شدت یا طول مشکلات در مراحل اولیه استفاده کرد.

توضیحات تکمیلی

رابرت کی. کانین (Robert K. Conyne)، روانشناس، استاد بازنشستۀ دانشگاه سیاتل و از پژوهشگران شناخته‌شده در حوزۀ مشاوره و به‌ویژه پیشگیری است. او از دهۀ ۱۹۸۰ به ترویج رویکردهای پیشگیرانه در روانشناسی و مشاوره پرداخته و در این کتاب، چشم‌اندازی تحلیلی از تحول این حوزه ارائه کرده است. نوآوری اصلی او طرح مفهوم «پیشگیری روزمره» و نشان‌دادن این نکته است که پیشگیری فقط برنامه‌ای برای جمعیت‌های بزرگ نیست؛ بلکه بخشی از تعاملات عادی مشاور با مراجع است.

احسان اسماعیلی با ترجمۀ دقیق و روانِ متن، توانسته است اصطلاحات تخصصی را حفظ کند و درعین‌حال خواندن کتاب برای دانشجویان و متخصصان فارسی‌زبان آسان باشد. توجه او به مفهوم‌سازیِ درست و بازآفرینی لحن علمیِ نویسنده، ارزش ترجمۀ فارسی را افزایش داده است.

انتشارات ارجمند نیز مطابق روال همیشگی خود در انتشار آثار علمی و دانشگاهی، این کتاب را با کیفیت مناسب و صفحه‌آرایی خوانا عرضه کرده است. کاغذ استفاده شده در چاپ این کتاب نیز با دیگر کتاب‌ها متفاوت بوده و از کاغذ گلاسه برای چاپ این کتاب استفاده شده است. این ناشر سال‌هاست که مرجع اصلی کتاب های روانشناسی، مشاوره و علوم تربیتی در ایران است.

بریده ای از کتاب مشاوره پیشگیرانه نشر ارجمند

پیشگیری در بهداشت روانی بنیان مشاوره پیشگیرانه است و در کانون تلاش‌های مشاوران و سایر مددکاران برای بهبود سلامت و کاهش اختلالات قرار دارد که به عنوان مشاوره پیشگیرانه توصیف می‌شود. هدف از ارائۀ این بخش تأکید بر نیاز به پیشگیری در بهداشت روانی، کشف برخی از جریان‌های اثرگذار شکل‌دهندۀ پیشگیری و ارائۀ تعریفی جدید و جامع از پیشگیری می‌باشد.

از نظر نیاز، تقاضا برای خدمات بسیار بیشتر از وجود متخصصین مرتبط است، خصوصاً اگر ارائۀ خدمات انفرادی در کانون این خدمات باقی بماند. پیشگیری مکملی مهم و منحصربه‌فرد برای رویکرد ارائۀ خدمات کلی محسوب می‌شود، زیرا تلاش در رسیدگی به افراد و سیستم‌ها پیش از بروز مشکل یا در مراحل اولیۀ آن می‌نماید. همچنین گشت‌وگذاری کوتاه در ۱۷ جریان اثرگذار بر فرایند پیشگیری داشتیم که عبارت‌اند از ۱) چشم‌انداز بهداشت عمومی ۲) روانکاوی پیشگیرانه ۳) …

فهرست کتاب مشاوره پیشگیرانه

بخش اول – بنیانهای مشاوره پیشگیرانه
فصل ۱ : پیشگیری در بهداشت روانی
فصل ۲ : پیشگیری روزمره
فصل ۳ : الگویی مفهومی

بخش دوم: توصیف و تحلیل برنامههای پیشگیری موفق
منابع اینترنتی
فصل ٤ : طرح ریزی و ارزیابی برنامه ها
فصل ۵ : برنامه های پیشگیری در موقعیت خانواده
فصل ۶ : برنامه های پیشگیری در موقعیت مدرسه
فصل ۷ : برنامه های پیشگیری در موقعیت جامعه

فصل ۸ : برنامه های پیشگیری در موقعیت محل کار
فصل ۹ : تحصیلات آموزش و مهارتها
نتیجه گیری
چند نکته برای تفکر و بحث
منابع