مشاوره پیش از ازدواج با موارد دشوار – شهربانو قهاری

معرفی کتاب مشاوره پیش از ازدواج با موارد دشوار

کتاب مشاوره پیش از ازدواج با موارد دشوار نوشته شهربانو قهاری از انتشارات دانژه، اثری تخصصی در حوزه روانشناسی و مشاوره خانواده است که با تمرکز بر چالش‌های پیش از ازدواج، به بررسی عوامل مؤثر بر شکل‌گیری یک رابطۀ پایدار و سالم می‌پردازد.

ازدواج به‌عنوان یکی از مهم‌ترین پیوندهای انسانی، ابعادی عاطفی، جنسی، اجتماعی و حقوقی دارد و نه‌تنها دو فرد، بلکه دو خانواده را نیز به یکدیگر مرتبط می‌کند. این پیوند در هر فرهنگ شکل و معنای خاص خود را دارد، اما در همۀ جوامع، ارتباط عاطفی، تعامل بین‌فردی و رابطۀ زناشویی از ارکان اصلی آن محسوب می‌شود. افراد نیز با انگیزه‌های متفاوتی مانند عشق، نیازهای عاطفی و جنسی، باورهای مذهبی، شرایط اقتصادی یا فشارهای اجتماعی وارد زندگی مشترک می‌شوند.

با وجود اهمیت بالای ازدواج در ساختار اجتماعی، در سال‌های اخیر به‌ویژه در دهه‌های گذشته، افزایش قابل توجهی در شکست‌های زناشویی در سال‌های ابتدایی زندگی مشترک مشاهده شده است. همین مسئله باعث شده است که در بسیاری از کشورها، مشاوره پیش از ازدواج به‌عنوان یک راهکار پیشگیرانه جدی مورد توجه قرار گیرد.

هدف اصلی این نوع مشاوره، افزایش شناخت زوجین از یکدیگر، ارتقای کیفیت رابطه و کاهش احتمال بروز تعارضات جدی و در نهایت پیشگیری از طلاق است. تحقیقات نیز نشان می‌دهد زوج‌هایی که پیش از ازدواج از خدمات مشاورۀ تخصصی بهره‌مند شده‌اند، در مقایسه با دیگران از ثبات و رضایت بیشتری در زندگی مشترک برخوردارند.

این کتاب در ۱۸ فصل تدوین شده و به‌صورت نظام‌مند به بررسی «موارد دشوار» در فرآیند انتخاب همسر می‌پردازد؛ مواردی که می‌توانند در صورت نادیده گرفته شدن، زمینه‌ساز مشکلات جدی در زندگی مشترک شوند. موضوعاتی مانند اختلالات شخصیتی، مشکلات در کنترل خشم، رفتارهای پرخاشگرانه و سایر ویژگی‌های ناسازگار روانشناختی از جمله محورهای مهم کتاب هستند.

رویکرد نویسنده بر این است که حتی وجود یک یا چند نشانه از این موارد در یکی از طرفین، می‌تواند ضرورت انجام مشاوره پیش از ازدواج را به موضوعی جدی و ضروری تبدیل کند. در پایان هر فصل نیز جمع‌بندی‌های کوتاه و کاربردی ارائه شده که به درک بهتر مطالب کمک می‌کند و امکان مرور سریع نکات کلیدی را فراهم می‌سازد. همچنین وجود مثال‌های موردی در متن باعث شده مفاهیم نظری به تجربه‌های واقعی نزدیک‌تر شوند و خواننده بتواند کاربرد آن‌ها را در موقعیت‌های عملی بهتر درک کند.

کتاب مرتبط: چالش ازدواج نوشته رادولف درایکورس

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

این کتاب در وهلۀ اول برای مشاوران خانواده، روانشناسان و دانشجویان رشته‌های مشاوره و روانشناسی طراحی شده است؛ زیرا با رویکردی تخصصی به بررسی موارد دشوار در فرآیند مشاوره پیش از ازدواج می‌پردازد و نمونه‌های موردی آن می‌تواند به تقویت مهارت‌های تشخیصی و مداخله‌ای در کار بالینی کمک کند. محتوای کتاب به متخصصان این امکان را می‌دهد که نشانه‌های هشداردهنده در شخصیت، رفتار و روابط مراجعان را دقیق‌تر شناسایی کرده و در ارزیابی‌های پیش از ازدواج تصمیم‌گیری آگاهانه‌تری داشته باشند.

در گام بعد، این کتاب برای افرادی که در آستانۀ ازدواج هستند یا در مرحلۀ انتخاب همسر قرار دارند بسیار مفید است؛ چراکه به آن‌ها کمک می‌کند با دیدی واقع‌بینانه‌تر نسبت به رابطۀ عاطفی و ویژگی‌های شخص مقابل تصمیم بگیرند و عوامل خطر احتمالی را بهتر تشخیص دهند. همچنین این کتاب روانشناسی می‌تواند برای خانواده‌ها نیز راهگشا باشد تا درک دقیق‌تری از معیارهای یک انتخاب آگاهانه و پایدار در ازدواج داشته باشند.

توضیحات تکمیلی

جملۀ کلیدی و تأثیرگذار نویسنده در این کتاب این است که «ازدواج نکردن بهتر از یک ازدواج پر دردسر است»؛ جمله‌ای که به‌خوبی نگاه واقع‌بینانه و رویکرد پیشگیرانۀ اثر را نشان می‌دهد و تأکید دارد انتخاب آگاهانه در ازدواج، مهم‌تر از صرف ازدواج کردن است. این دیدگاه در سراسر کتاب جریان دارد و تلاش می‌کند مخاطب را به سمت تصمیم‌گیری سنجیده، شناخت دقیق‌تر از خود و طرف مقابل و توجه جدی به نشانه‌های هشداردهنده در روابط سوق دهد.

دکتر شهربانو قهاری، دانشیار روانشناسی بالینی دانشگاه علوم پزشکی ایران، از متخصصان برجسته حوزه زوج‌درمانی، مشاوره پیش از ازدواج و مداخلات بالینی در روابط عاطفی هستند. ایشان با سال‌ها تجربۀ بالینی، آموزشی و پژوهشی در زمینۀ ازدواج، طلاق و پیشگیری از خشونت خانگی، از چهره‌های شناخته‌شده و اثرگذار در حوزه سلامت روان و خانواده به شمار می‌روند و آثار و فعالیت‌های علمی ایشان همواره بر پایۀ رویکردی کاربردی و مبتنی بر شواهد علمی استوار است.

بریدۀ کتاب

سکوت و لب فروبستن را در فرایند آشنایی‌های پیش از ازدواج امتیاز تلقی نکنید. وقتی دو نفر به قصد ازدواج با هم ارتباط برقرار می‌کنند و قرار و مدار می‌گذارند، ضروری است که خیلی شفاف و با جزئیات کامل از انتظارات، خط قرمزها و شرایط خود سخن بگویند و طرف مقابل را از وضعیت خود آگاه کنند.
افراد به دلایلی در دوران آشنایی پیش از ازدواج سکوت می‌کنند: ۱- پنهان‌کاری موارد مهم، ۲- شرم و خجالت، ۳- ترس از دست دادن دیگری و ۴- بی‌اعتمادی. البته ممکن است دلایل دیگری هم مطرح باشد. به هر حال بهتر است دلایل این موضوع بررسی شود.

«نسرین می‌گوید: قبل از ازدواج چند جلسه‌ای با نامزدش که در حال حاضر همسر اوست ملاقات کرده بود و همسرش در هیچ‌کدام از این جلسات صحبتی نکرد. وقتی زندگی زناشویی را شروع کردند، نسرین متوجه شده که با مردی ازدواج کرده است که از نظر هوش و درک مفاهیم از سنش عقب‌تر بود. سکوت این فرد در جلسات آشنایی پیش از ازدواج سبب شد نسرین نتواند شناخت دقیق و صحیحی از او پیدا کند.»

فهرست کتاب مشاوره پیش از ازدواج با موارد دشوار

فصل 1: اهمیت مشاوره پیش از ازدواج

فصل 2: مشاوره پیش از ازدواج

فصل 3: سنجش و ارزیابی

فصل 4: فنون شناختی

فصل 5: ویژگی‌های جمعیت شناختی

فصل 6: اختلالات روان‌پزشکی

فصل 7: اختلالات شخصیت

فصل 8: مکانیزم‌های مقابله‌ای ضعیف

فصل 9: ناتوانی در کنترل خشم و پرخاشگری

فصل 10: رفتارهای تکانشی

فصل 11: اقدام به خودزنی و خودکشی

فصل 12: اقدام به خودکشی

فصل 13: اعتیاد

فصل 14: رفتارهای پرخطر

فصل 15: قواعد و باورهای منفی

فصل 16: کار ناتمام

فصل 17: بحران‌ها

فصل 18: ختم رابطه در مشاورۀ پیش‌از ازدواج