مبانی نظری و تجربی مشورتگری تحصیلی – ویلیام پ. ارکول

معرفی کتاب مبانی نظری و تجربی مشورتگری تحصیلی

کتاب مبانی نظری و تجربی مشورتگری تحصیلی (School Consultation: Conceptual and Empirical Bases of Practice) با هدف کاهش تجارب خام مشاوران تازه‌کار مدارس نگاشته شده است و تا پایان کتاب، یک رویکرد سیستمی به مشورتگری تحصیلی ارائه می‌شود که هدف آن فراهم‌کردن اطلاعات برای فردی است که می‌خواهد به شیوه‌ای درست مشورتگری کند.

برای استفادۀ مؤثرتر از کتاب، خواننده باید دربارۀ موضوعات روانشناسی عمومی و مهارت‌های ارتباط انسانی از زمینۀ فکری محکمی برخوردار باشد.

نویسندگان مدعی بدیع و اصالت تمام محتوای کتاب نیستند. هدف، ترکیب مبانی مفهومی و پژوهشی اصول رویکردهای شناخته‌شدۀ مشورتگری در قالب یک مدل یکپارچه و مرتبط با کاربردهای تحصیلی است. در این کتاب، هم‌زمان که به نفوذ بین‌فردی، حمایت‌های اجتماعی و روانشناسی سازمانی توجه شده است، سعی شده ضعف‌های مدل‌های مشورتگری بهداشت روان و مشورتگری رفتاری جبران شود.

در این مدل، کاربرد مؤثر مشورتگری تحصیلی مستلزم موفقیت در سه وظیفۀ مرتبط به هم است: حل مسئله، نفوذ اجتماعی و حمایت رشدی.

ساختار کتاب مبانی نظری و تجربی مشورتگری تحصیلی ویلیام ارکول دارای سه بخش است:

بخش اول شامل چهار فصل است که به مسائلی از قبیل مباحث تاریخی و مفهومی، بحث‌هایی دربارۀ وضعیت فعلی خدمات مدرسه‌محور، چگونگی کاربرد نفوذ در فرایند مشورتگری و در نهایت درنظرگرفتن مدرسه به‌عنوان موقعیتی برای مشورتگری می‌پردازد.

بخش دوم بر فرایند و نتایج مشورتگری تحصیلی متمرکز است و کلیات مدل مشورتگری ارائه‌شده، بر فاکتورهای مشورتگری بهداشت روان، مشورتگری رفتاری، حمایت‌های حرفه‌ای، حل مسئله، نفوذ اجتماعی و بافت سازمانی تأکید دارد و در نهایت این بخش با سنجش و راهبردهای مخصوص و مرتبط با مشورتگری و مدل کاربردی برای انتخاب مداخله‌های مدرسه‌محور به پایان می‌رسد.

بخش سوم کتاب به معلمان و دانش‌آموزان اختصاص دارد و یک مطالعۀ موردی مشورتگری تحصیلی را بیان می‌کند که علاوه‌بر ارائۀ مدل یکپارچه‌نگر، بسیاری از جنبه‌های عمومی مشورتگری تحصیلی را توضیح می‌دهد.
فصل آخر کتاب به مرور نکته‌های مهم اختصاص یافته است و کاربرد مشورتگری تحصیلی را در آینده بررسی می‌کند.

نویسندگان کتاب بیان کرده‌اند که فصل‌های ۲ و ۷ در ویراست جدید (ویراست سوم) به کتاب افزوده شده‌اند.

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

مخاطبان این کتاب روانشناسی، مشاوران و روانشناسان بالینی کودک هستند. سایر متخصصان روانشناسی نیز ممکن است آن را مفید و کاربردی بیابند. همچنین متخصصان آموزشی، همچون مربیان آموزشی و مددکاران اجتماعی مدارس، از دیگر مخاطبان این کتاب به شمار می‌آیند.

امکان خرید کتاب مبانی نظری و تجربی مشورتگری تحصیلی اثر ویلیام پ. ارکول با توجه به مطالب کاربردی ارائه شده در آن در نشر روان آموز با تخفیف ویژه درنظر گرفته شده است و علاقمندان به مطالعۀ کتاب حاضر می‌توانند همین حالا از طریق همین صفحه اقدام به تهیۀ این کتاب با قیمتی مقرون‌به‌صرفه نمایند.

توضیحات تکمیلی

مشورتگری با مشاوره یکسان نیست؛ به لحاظ تخصصی، مشورتگری یکی از روش‌هایی است که مشاوران با بهره‌گیری از آن خدمات مشاوره‌ای عرضه می‌کنند. هدف مشورتگری، حل مشکلات و مسائل مربوط به فرد هدف یا فرد سوم است. برای مثال، مادری دربارۀ شیوۀ برخورد با فرزندش از مشاور پرسش می‌کند؛ در این حالت فرایند مشورت در حال شکل‌گیری است و مشاور نقش مشورتگر را ایفا می‌کند و در مثال ذکرشده، فرزند هدف مشورتگری است.

دکتر ویلیام پ. ارکول (William P. Erchul) استاد روانشناسی دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی است و سال‌ها مدیر برنامۀ آموزشی روانشناسی مدرسۀ آنجا (۱۹۸۷–۲۰۰۴) بوده است. وی مدرک دکتری روانشناسی آموزشی را با تخصص روانشناسی مدرسه از دانشگاه تگزاس دریافت کرده است. دکتر ارکول مشورتگر چندین نظام آموزشی، مؤسسۀ عمومی و سازمان خصوصی بوده است و عضو انجمن روانشناسی آمریکا و آکادمی آمریکایی روانشناسی مدرسه است.

دکتر برایان ک. مارتینز (Brian K. Martens) استاد روانشناسی دانشگاه سیراکیوز است و به مدت ۹ سال مدیر برنامه‌های آموزشی روانشناسی مدرسه بوده است. دکتر مارتینز در سال ۱۹۹۰ جایزۀ لایتنر ویتمر را از انجمن روانشناسی آمریکا به دلیل همکاری در تحقیقات الهام‌بخش دریافت کرد. وی عضو انجمن مطالعۀ روانشناسی مدرسه است و همچنین در هیئت مشورتگری حرفه‌ای مؤسسۀ «می» خدمت کرده است.

بریده ای از کتاب مبانی نظری و تجربی مشورتگری تحصیلی نشر ارجمند

پس از ورود فیزیکی، مشورتگر با معلمان و سایر کارکنانی که باید با آنان کار کند ملاقات می‌کند. مشورتگر در همان ابتدا طی جلسه‌ای به همگان معرفی می‌شود و در نهایت، مشورت‌جویان را به‌صورت رودررو ملاقات می‌کند. در ملاقات با مشورت‌جویان، مشورتگر باید مهارت‌های بین‌فردی مورد انتظار در روابط یاورانه (مانند گوش‌دادن فعال و ایجاد سازگاری) را بروز دهد و همچنین ابعاد ساختار نقش را به آنان نشان دهد. ساختار نقش چهار مؤلفۀ اصلی دارد (براون و همکاران، ۲۰۰۶).

مشورتگر باید دربارۀ نقش هر فرد گفت‌وگو کند. این کار الگویی از ارتباط گشوده و پذیرا است و از سوءتفاهم‌های بعدی جلوگیری می‌کند. برای مثال، ممکن است مشورت‌جو تصور کند حل مسئله فقط وظیفۀ مشورتگر است، درحالی‌که از نظر مشورتگر این وظیفه بر عهدۀ هر دوی آنان است. برای جلوگیری از سوءتفاهم‌های احتمالی، مشورتگر باید ماهیت کلی رابطۀ مشورتی را برای مشورت‌جو توضیح دهد؛ یعنی همان کاری که او معمولاً با مشورت‌جو انجام می‌دهد.

برای توضیح رابطۀ همکاری و غیرسلسله‌مراتبی، کاپلان (۱۹۹۰) پیشنهاد می‌کند از اصطلاحاتی مانند «رابطۀ برابر» یا «مشارکت مبتنی بر همکاری» استفاده شود یا گفته شود «ما با هم کار می‌کنیم». اگرچه باید دربارۀ مؤلفه‌های خاص ساختار نقش مذاکره کرد، اما نکته این است که هر دو طرف باید ابعاد رابطه را درک کرده و بر سر آن‌ها توافق کنند (زینس و ارکول، ۲۰۰۲).

فهرست کتاب مبانی نظری و تجربی مشورتگری تحصیلی ویرایش سوم

دربارۀ نویسندگان

سخن مترجمان

پیشگفتار نویسندگان

مقدمه‌ای بر مشورتگری

مؤلفه‌های مشاوره و مشورتگری

مخاطبان مشتورتگری

سخن پایانی

منابع

بخش یک: اصول و مبانی مشورتگی

فصل اول: مقدمه‌ای بر مشورتگری

فصل دوم: حل مسئله و واکنش به مداخله

فصل سوم: گسترش تغییرات در مدرسه

فصل چهارم: مدرسه، مکانی برای مشورتگری

بخش دو: فرآیندها و نتایج مشورتگری

فصل پنجم: مبانی مدل یکپارچۀ مشاورتگری تحصیلی

فصل ششم: توصیف و کاربرد مدل یکپارچۀ مشورتگری تحصیلی

فصل هفتم: ارزیابی در مشورتگری تحصیلی

فصل هشتم: انتخاب مداخله‌های مدرسه‌محور اثربخش

بخش سه: مشارکت‌کنندگان اصلی در مشورتگری

فصل نهم: معلمان در نقش مشورت‌جو

فصل دهم: دانش‌آموزان در نقش مراجع

فصل یازدهم: مورد پژوهشی در مشورتگری

فصل دوازدهم: حرف آخر: کاربست اثربخش مشورتگری تحصیلی

واژه‌نامه انگلیسی به فارسی

واژه‌نامه فارسی به انگلیسی

اصطلاحات

منابع