هوش اجتماعی و ارتباط غیرکلامی – رابرت استرنبرگ

معرفی کتاب هوش اجتماعی و ارتباط غیرکلامی

گاهی آنچه در یک تعامل اجتماعی اهمیت دارد، نه چیزی است که گفته می‌شود، بلکه چیزی است که در نگاه، حالت چهره، وضعیت بدن یا شیوۀ رفتار فرد آشکار می‌شود. کتاب هوش اجتماعی و ارتباط غیرکلامی نوشتۀ الکساندرا کاستیچ و رابرت جی. استرنبرگ، دقیقا به همین بخش کمتر دیده‌شده اما مهم از هوش اجتماعی می‌پردازد و تلاش می‌کند تصویری جامع و قابل فهم از آثار و پژوهش‌های مهم دربارۀ هوش اجتماعی غیرکلامی ارائه دهد.

این حوزه ماهیتی بین‌رشته‌ای دارد و در این کتاب روانشناسی از منظرهایی مرتبط با روانشناسی اجتماعی، شناختی، تکاملی، افتراقی، شخصیت و زیستی بررسی می‌شود. مباحث کتاب از موضوعات مربوط به ریشه‌های تکاملی هوش اجتماعی تا ارتباطات و تعامل انسان و ماشین را دربرمی‌گیرد.

از ویژگی‌های قابل توجه کتاب هوش اجتماعی و ارتباط غیرکلامی ترجمه صادق عابدی که نویسندگان هم بر آن تأکید دارند، توجه هم‌زمان به جنبۀ نظری و کاربردهای واقعی ارتباط غیرکلامی است؛ از مصاحبه‌های شغلی و ارائه سخنرانی گرفته تا روابط صمیمی، تشخیص پیام‌های تأیید یا عدم تأیید و درک بهتر تعاملات اجتماعی.

رویکرد کتاب صرفاً محدود به توضیح مفهوم زبان بدن نیست؛ بلکه تلاش می‌کند جایگاه رفتار غیرکلامی را در چارچوب گسترده‌تر هوش اجتماعی و در پیوند با حوزه‌های مختلف روانشناسی بررسی کند.

نویسندگان کتاب، این اثر را با گردآوری پژوهشگران و مطالبی از حوزه‌های مختلف مطالعات روان‌شناختی و ارتباطی تدوین کرده‌اند. انتخاب نویسندگان برجسته، تنوع جغرافیایی و دیدگاه‌های روان‌شناختی، پرداختن به موضوعات مهم و جدید، ارائۀ نظریه‌ها و داده‌های به‌روز و پوشش جامع موضوع از مواردی است که نویسنده بر آن تأکید دارد.

نقطه آغاز کتاب، گسترش مفهوم سنتی هوش است. در بخشی میان هوش اجتماعی کلامی و غیرکلامی تمایز می‌گذارد؛ تماس چشمی، ایما و اشاره، حالات چهره، وضعیت بدن و دیگر نشانه‌های غیرکلامی از جمله موضوعاتی هستند که در این چارچوب اهمیت پیدا می‌کنند.

از نظر ساختار، عنوان‌های مختلف کتاب با خط‌های جداکننده از یکدیگر تفکیک شده‌اند. در ابتدای هر فصل، نام پژوهشگران نویسندۀ آن بخش و سپس کلمات کلیدی ارائه می‌شود. محتوای کتاب نیز با هدف ارائۀ نظریه‌ها، داده‌ها و پژوهش‌های به‌روز، در عین جامعیت، قابل درک و خواندنی تنظیم شده است.

امکان خريد کتاب هوش اجتماعی و ارتباط غیر کلامی رابرت استرنبرگ با بیشترین تخفیف وجود دارد. همچننی درصورت تمایل می‌توانید از سایر کتاب های هوش بازدید کنید.

این کتاب برای چه افرادی مناسبت است؟

کتاب هوش اجتماعی و ارتباط غیرکلامی نشر ارجمند برای روان‌شناسان، دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های روانشناسی و علوم ارتباطات و همچنین علاقه‌مندان به رفتار اجتماعی، زبان بدن، حالات چهره و سایر نشانه‌های غیرکلامی مناسب است. این کتاب همچنین برای افرادی که می‌خواهند نقش ارتباط غیرکلامی را در موقعیت‌هایی مانند روابط بین‌فردی، مصاحبه‌های شغلی، ارائه و تعاملات اجتماعی بهتر درک کنند، می‌تواند مفید باشد.

کتاب مرتبط: هنر ارتباط با دیگران (هوش میان فردی)

توضیحات تکمیلی

هوش اجتماعی به توانایی درک، مدیریت و انعطاف‌پذیری در تعامل با افراد دیگر مربوط می‌شود و ارتباط غیرکلامی یکی از بخش‌های مهم آن به شمار می‌آید. موضوع اصلی آن هوش اجتماعی با تمرکز بر ارتباط غیرکلامی است.

رابرت جی. استرنبرگ (Robert Sternberg) از روانشناسان برجسته معاصر در حوزه‌های هوش، خلاقیت، خرد و یادگیری است. او در حال حاضر استاد روانشناسی در دانشگاه کرنل است و پیش از آن در دانشگاه‌هایی مانند ییل، توفتس و دانشگاه ایالتی اوکلاهاما در سمت‌های علمی و مدیریتی فعالیت داشته است. پژوهش‌های استرنبرگ طیف گسترده‌ای از موضوعات، از جمله هوش، خلاقیت، سبک‌های تفکر، خرد، رهبری، عشق و روابط بین‌فردی را دربرمی‌گیرد. یکی از محورهای مهم فعالیت‌های پژوهشی اخیر او مفهوم «هوش سازشی» است که بر توانایی افراد برای استفاده از مهارت‌های تحلیلی، خلاقانه، عملی و مبتنی بر خرد در مواجهه با مسائل واقعی زندگی تأکید دارد.

ترجمه فارسی این اثر را صادق عابدی انجام داده و کتاب توسط انتشارات ارجمند منتشر شده است.

نقدها و نکوداشت ها

رابرت جی. استرنبرگ و الکساندرا کاستیچ در این کتاب مجموعه‌ای از پژوهشگران حوزه‌های مختلف را گرد هم آورده‌اند تا تصویری از وضعیت پژوهش درباره هوش اجتماعی و ارتباط غیرکلامی ارائه کنند. استفان نوویکی جونیور، با اشاره به نقش مهم رفتار غیرکلامی در عملکرد روزمره، این اثر را برای کسانی که می‌خواهند بدانند پیام‌ها چگونه به شکل درست یا نادرست ارسال و دریافت می‌شوند، منبعی ارزشمند می‌داند و آن را به‌ویژه برای پژوهشگران و دانشجویان روانشناسی و علوم ارتباطات جذاب معرفی می‌کند.

فیلیپ زیمباردو نیز این مجموعه را مجموعه‌ای جدید از پژوهش‌ها و نظریه‌ها درباره ابعاد ارتباط غیرکلامی هوش اجتماعی معرفی می‌کند و بر رویکرد بین‌رشته‌ای آن و توجه به دلالت‌های دنیای واقعی، رسانه‌های اجتماعی و ارتباطات سیاسی تأکید دارد.

در نقد دیگری، جودیت هال این اثر را نمایانگر سطحی تازه از بلوغ در مطالعه توانایی استفاده و درک ارتباط غیرکلامی می‌داند و به تلاش نویسندگان برای بررسی ابعاد مختلف این مهارت اشاره می‌کند.

خرید کتاب های روابط بین فردی با تخفیف ویژه

بریدۀ کتاب

تعریف هوش اجتماعی در طول زمان تکامل یافته است (برای اطلاعات بیشتر در مورد این تکامل، به کیلستروم و کانتور، 2011؛ مراجعه کنید). هوش اجتماعی اولین بار توسط دیویی (1909) توصیف شد: توانایی مشاهده و درک شرایط اجتماعی به‌عنوان بخشی از هدف نهایی تربیت اخلاقی. در ادامه، مفهوم هوش اجتماعی در یکی از سه نوع هوش ثورندایک (1920) گنجانده شد و به‌عنوان «توانایی درک و مدیریت مردان و زنان، پسران و دختران برای عمل کردن به شیوۀ عاقلانه در روابط انسانی» تعریف شد (ص. 228) (دو جنبۀ دیگر هوش، هوش انتزاعی و هوش مکانیکی بود). وِدک (1947) فراتر از این تعاریف رفت و آن را «توانایی روان‌شناختی در قضاوت درست دربارۀ احساسات، خُلق و انگیزۀ افراد» توصیف کرد (ص. 133). به همین ترتیب، وکسلر (1958) تأکید کرد که هوش اجتماعی «سهولت در برخورد با انسان‌ها» است (ص.8). در ادامۀ نشانه‌های غیرکلامی در مفهوم‌پردازی هوش اجتماعی گنجانده شد: «توانایی درک افکار، احساسات و مقاصد دیگران که در نشانه‌های قابل تشخیص و بیان‌گر ظاهر می‌شود»

فهرست کتاب هوش اجتماعی و ارتباط غیرکلامی

1- هوش اجتماعی: هوش اجتماعی چیست و چرا بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز داریم؟

2- توانایی ادراک غیرکلامی به عنوان همدلی هیجانی و شناختی: مفهوم‌پردازی و اندازه‌گیری آن

3- همدلی به عنوان ارتباط خودانگیخته: در تلاقی علوم اجتماعی و رفتاری سنتی و علوم ارتباطی و عاطفی جدید

4- عواملی که رفتارهای غیرکلامی حرکتی و صوتی را در فریب‌کاری بین فردی تسهیل یا مختل می‌کند

5- ارتباط غیرکلامی: تکامل تا به امروز

6- مراحل غیرکلامی پیدایش زبان

7- نگاهی تازه به حافظۀ شخصی

8- ارتباط با ربات‌ها: ما در هوش اجتماعی مصنوعی چه چیزی را اشتباه و چه چیزی را درست انجام می‌دهیم؟ و برای بهتر شدن، چه کاری باید انجام دهیم؟

9- استنباط از چهره‌ها: توانایی تشخیص هیجان‌های حقیقی و نادرست

10- اشک‌های پنهان و شادی درهم‌تنیده: ارزش انطباقی علائم اجتماعی غیرکلامی و محافظت نشده

11- دقت بین فردی و پیامدهای تعامل: چرا و چگونه استنباط صحیح از دیگران، دارای مزایای انطباقی در تعاملات اجتماعی است؟

12- مهارت در موقعیت‌های اجتماعی: ماهیت سازۀ کاردانی

13- جنبه‌های منفی بین‌فردی و درون‌فردی درک دقیق هیجان‌های دیگران

14- برداشت صفات از روی چهره نشان‌دهندۀ تداوم هوش اجتماعی در سالمندان است

15- سخن آخر: هوش اجتماعی به‌عنوان ساخت اجتماعی از واقعیت-دستور کار تکمیلی برای تحقیقات هوش اجتماعی