معرفی دکتری روانشناسی وزارت علوم

اگر قصد ادامۀ تحصیل در مقطع دکتری روانشناسی را دارید، حتما سؤالات بسیاری ذهن شما را مشغول کرده است. سؤالاتی از جمله دکتری روانشناسی دقیقاً چه گرایش‌هایی دارد؟ چه افرادی مجاز به شرکت در آزمون هستند؟ منابع آزمون چیست؟ ظرفیت پذیرش هر دانشگاه چقدر است؟ آیا دانشگاه آزاد آزمون جداگانه‌ای برگزار می‌کند؟ و در نهایت، پس از فارغ‌التحصیلی چه فرصت‌های شغلی در انتظار دانشجویان این مقطع خواهد بود؟

دکتری روانشناسی، مقطعی پژوهش‌محور است که مهم‌ترین مسیر ورود به آن شرکت در آزمون دکتری است. این آزمون هر سال توسط سازمان سنجش آموزش کشور برگزار می‌شود و داوطلبان پس از موفقیت در آزمون کتبی، وارد مرحلۀ مصاحبه علمی و ارزیابی سوابق آموزشی و پژوهشی می‌شوند.

هدف نهایی این دورۀ وزارت علوم، تربیت و توانمندسازی پژوهشگران و متخصصانی است که بر دانش نظری و تجربی گرایش‌های این رشته تسلط کامل داشته باشند.

در این مقاله تلاش کرده‌ایم تمام اطلاعاتی را که یک داوطلب دکتری روانشناسی به آن نیاز دارد، در یک راهنمای جامع گردآوری کنیم. از معرفی مجموعه‌های امتحانی و گرایش‌های مختلف این مقطع گرفته تا منابع آزمون، شیوه‌های پذیرش، دانشگاه‌های ارائه‌دهندۀ این مقطع در رشتۀ روانشناسی، ظرفیت پذیرش و بازار کار آن.

در صورت نیاز به دریافت مشاورۀ کنکور دکتری روانشناسی به صورت رایگان از مشاورین روان آموز می‌توانید به صفحۀ زیر مراجعه کنید و یا با شمارۀ 02182808180 تماس بگیرید.

مشاوره رایگان کنکور دکتری روانشناسی SOS

زمان ثبت نام و برگزاری کنکور دکتری روانشناسی

سوالات متداول دربارۀ دورۀ دکتری روانشناسی

مقاله مرتبط: برنامه ریزی برای کنکور دکتری روانشناسی

آزمون دکتری روانشناسی چگونه برگزار می شود؟

آزمون دکتری روانشناسی بخشی از آزمون نیمه‌متمرکز دکتری سازمان سنجش است. داوطلبان ابتدا در آزمون کتبی شرکت می‌کنند و پس از اعلام نتایج اولیه، افرادی که حدنصاب لازم را کسب کرده باشند، مجاز به انتخاب رشته خواهند شد.

پس از انتخاب رشته، دانشگاه‌ها بر اساس حدنصاب‌های اعلامی، داوطلبان را برای مصاحبه دعوت می‌کنند و در نهایت با در نظر گرفتن نمرۀ آزمون کتبی، مصاحبه علمی، سوابق آموزشی و پژوهشی و ظرفیت هر کدرشتۀ محل، پذیرش نهایی انجام می‌شود.

پذیرش در تمامی دانشگاه‌ها ازجمله روزانه، نوبت دوم، پیام‌نور، پردیس‌های خودگردان، غیرانتفاعی و دانشگاه آزاد اسلامی از طریق همین آزمون امکان‌پذیر است. بنابراین اگر هدف شما قبولی در دانشگاه آزاد باشد نیز باید در آزمون دکتری سازمان سنجش شرکت کنید؛ زیرا این دانشگاه آزمون جداگانه‌ای برای این مقطع برگزار نمی‌کند.

بیشتر بخوانید: تحلیل کنکورهای دکتری روانشناسی

شیوه های پذیرش در مقطع دکتری

بر اساس دفترچۀ ثبت‌نام، پذیرش دانشجوی دکتری به شیوه‌های زیر انجام می‌شود:

1- شیوۀ آموزشی ـ پژوهشی

این شیوه رایج‌ترین روش پذیرش در دانشگاه‌های کشور است و اکثر داوطلبان از این طریق وارد مقطع دکتری می‌شوند. در این شیوه، امتیاز نهایی از چهار بخش تشکیل می‌شود:

به عبارت دیگر، اگرچه آزمون کتبی بیشترین سهم را در پذیرش دارد، اما عملکرد ضعیف در مصاحبه یا نداشتن سوابق پژوهشی مناسب نیز می‌تواند شانس قبولی را کاهش دهد.

2- شیوۀ پژوهش‌محور

در برخی کدرشته‌محل‌ها، پذیرش به صورت پژوهش‌محور انجام می‌شود. تفاوت اصلی این شیوه با پذیرش آموزشی ـ پژوهشی، وجود «طرحواره» یا پروپوزال اولیه است. در این روش، امتیاز نهایی به شکل زیر محاسبه می‌شود:

مطابق دفترچه، طرحواره باید در راستای طرح پژوهشی اعلام‌شده از سوی دانشگاه تدوین شود و در زمان مصاحبه به صورت مکتوب ارائه شود.

3- پذیرش استادمحور

در سال‌های اخیر، در برخی رشته‌گرایش‌ها امکان پذیرش در مقطع دکتری به روش استادمحور نیز وجود دارد؛ که جزئیات رشته‌ها، ظرفیت‌ها و لیست دانشگاه‌هایی که با این شیوه دانشجو می‌پذیرند در دفترچۀ انتخاب رشته قابل مشاهده است.

شیوۀ پذیرش دانشجوی دکتری به روش استادمحور به این صورت است که ابتدا اساتید، طرح‌های پژوهشی خود را اعلام می‌کنند. سپس داوطلبان در زمان انتخاب رشته، این طرح‌ها را انتخاب کرده و بر اساس آن‌ها به استاد راهبر مربوطه معرفی می‌شوند. در نهایت، استاد و دانشگاه با در نظر گرفتن معیارهای پذیرش، سوابق علمی و پژوهشی و شایستگی‌های داوطلب، نسبت به انتخاب دانشجو اقدام می‌کنند.

جهت دریافت اطلاعات دقیق در رابطه با شیوه‌های پذیرش دکتری از جمله اطلاع از مراحل پذیرش، نوع مدرک هر شیوه و اطلاع از مزایا و محدودیت‌های هرکدام به مقالۀ زیر مراجعه کنید:

مقاله مرتبط: شیوه های پذیرش دکتری 1405

بهترین منابع برای کنکور دکتری روانشناسی

وزارت علوم در هیچ‌یک از مقاطع ارشد و دکتری، منبع مشخصی برای مطالعه معرفی نمی‌کند؛ بنابراین داوطلبان باید با توجه به دروس و فاکتورهای مهمی مانند میزان پوشش‌دهی سؤالات کنکور در منابع مختلف برای هر درس، تجربیات رتبه‌های برتر و پیشنهاد اساتید، اقدام به انتخاب و تهیۀ منابع کنند.

بر اساس دفترچۀ سازمان سنجش، آزمون دکتری از دو بخش اصلی تشکیل می‌شود: زبان انگلیسی (ضریب 1) و دروس تخصصی (ضریب 5)

بنابراین مطالعۀ منابع دروس تخصصی بیشترین تأثیر در آزمون کتبی را خواهد داشت و زبان انگلیسی با وجود اهمیت، ضریب کمتری در آزمون کتبی دارد.

تیم روان آموز هر ساله پس از بررسی آزمون و تجربۀ داوطلبین و همچنین با در نظر گرفتن تمرکز طراحان سؤال کنکور، لیستی از منابع آزمون دکتری روانشناسی وزارت علوم را ارائه می‌دهد که می‌توانید از طریق لینک زیر یا منوی صفحۀ نخست سایت، به صفحه منابع رشتۀ روانشناسی در مقطع دکتری وزارت علوم برای گرایش موردنظرتان دسترسی پیدا کنید.

منابع آزمون دکتری روانشناسی 1406

معرفی مجموعه های امتحانی دکتری روانشناسی

در کنکور دکتری، حوزه روانشناسی به سه مجموعۀ اصلی تقسیم می‌شود: روانشناسی (۱)، روانشناسی (۲) و سنجش و اندازه گیری که به ترتیب در دفترچۀ ثبت نام با کدهای 2144، 2149 و 2150 قابل مشاهده هستند.

در دفترچۀ ثبت‌نام، هر مجموعه امتحانی شامل چندین گرایش است که براساس کد ترکیب، مواد امتحانی مشخصی دارند. همچنین سازمان سنجش برای هر مجموعه، رشته‌های مرتبط مجاز به ثبت‌نام در آن را نیز مشخص کرده است تا فقط فارغ‌التحصیلان رشته‌های مجاز امکان انتخاب آن مجموعه را داشته باشند.

این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اگر مدرک کارشناسی ارشد داوطلب با رشته‌های مجاز درج‌شده در دفترچه مطابقت نداشته باشد، حتی در صورت قبولی در آزمون دکتری، امکان ادامه فرایند پذیرش و تحصیل در مقطی دکتری روانشناسی وجود نخواهد داشت و حتی در صورت اثبات نشدن تناسب رشۀ تحصیلی با مجموعۀ امتحانی انتخاب‌شده، پذیرش داوطلب در مرحلۀ مصاحبه یا حتی پس از قبولی نهایی لغو خواهد شد.

به یاد داشته باشید که هنگام ثبت‌نام در آزمون دکتری روانشناسی باید مجموعه امتحانی خود را مشخص کنید و در روز آزمون نیز تنها به سؤالات همان مجموعه پاسخ دهید. (ضریب زبان به عنوان درس عمومی در کنکور دکتری روانشناسی ۱ و ضریب دروس تخصصی ۵ در نظر گرفته شده است).

مقاله مرتبط: کد ترکیب دکتری روانشناسی

🔸 مجموعه روانشناسی ۱ (کد ۲۱۴۴)

مجموعه 1 دکتری روانشناسی با کد 2144 در دفترچه، شامل سه گرایش اصلی روانشناسی تربیتی، روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی و مشاوره است.

چه داوطلبانی مجاز به شرکت در مجموعه 1 هستند؟

• تمامی رشته‌ها و گرایش‌های علوم تربیتی
• تمامی رشته‌ها و گرایش‌های روانشناسی
• آموزش ریاضی
• آموزش فیزیک
• آموزش شیمی
• آموزش زبان فارسی
• مشاوره و راهنمایی
• تمامی گرایش‌های مشاوره
• اخلاق
• توسعه و تبلیغ فرهنگ دینی گرایش مشاوره
• مشاوره با رویکرد اسلامی
• تربیت اخلاقی
• گفتاردرمانی-توان‌بخشی (علوم پزشکی)
• روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی

دروس کنکور دکتری روانشناسی مجموعه 1 چیست؟

به این دلیل که هریک از گرایش های مجموعۀ 1 دارای کد ترکیب متفاوتی هستند، دروس متفاوتی نیز دارند و داوطلب در آزمون دکتری روانشناسی متناسب با گرایش انتخابی خود به سؤالات همان دروس پاسخ می‌دهد. در جدول زیر برای هر کد ترکیب دروس امتحانی آن را مشاهده می‌کنید.

🔸مجموعه روانشناسی ۲ (کد ۲۱۵۰)

مجموعه 2 دکتری روانشناسی با کد 2150 شامل 6 گرایش متنوع است که همگی دارای کد ترکیب 1 هستند؛ یعنی داوطلبان تمام این گرایش‌ها به سؤالات یکسانی در آزمون دکتری روانشناسی پاسخ می‌دهند.

6 گرایش مجموعۀ دکتری روانشناسی 2 عبارتند از: روانشناسی، روانشناسی بالینی، روانشناسی سلامت، خانواده و سلامت جنسی، روانشناسی صنعتی و سازمانی، علوم شناختی-روانشناسی با گرایش روانشناسی شناختی

چه داوطلبانی مجاز به شرکت در مجموعه 2 هستند؟

به جز گرایش خانواده و سلامت جنسی که فقط دارندگان مدرک دکتری عمومی پزشکی یا کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی مجاز به تحصیل در آن هستند، باقی گرایش‌های این مجموعه برای افراد زیر مجاز است:

• تمامی رشته‌ها و گرایش‌های علوم تربیتی
• تمامی رشته‌ها و گرایش‌های روانشناسی
• بهداشت و درمان (پزشکی عمومی، پرستاری)
• توان‌بخشی (علوم پزشکی)
• مشاوره و راهنمایی
• مشاوره (تمامی گرایش‌ها)
• سنجش و اندازه‌گیری
• توسعه و تبلیغ فرهنگ دینی گرایش مشاوره
• مشاوره با رویکرد اسلامی
• علوم شناختی (گرایش‌های توان‌بخشی و روانشناسی شناختی)
• تربیت اخلاقی
• روانشناسی ورزشی (در صورتی که مدرک کارشناسی روانشناسی یا زیرگروه تحصیلی روانشناسی باشد)
• حکمرانی سلامت

دروس کنکور دکتری روانشناسی مجموعه 2 چیست؟

دروس امتحانی برای گرایش‌های مجموعۀ 2 دکتری روانشناسی یکسان و به شرح زیر است:

🔸 مجموعۀ سنجش و اندازه گیری (کد ۲۱۴۹)

مجموعه سنجش و اندازه گیری با کد 2149 در دفترچۀ ثبت‌نام دکتری حضور دارد و تنها شامل گرایش سنجش و اندازه‌گیری با کد ترکیب 1 است.

چه داوطلبانی مجاز به شرکت در مجموعه سنجش و اندازه گیری هستند؟

• سنجش و اندازه‌گیری
• تمامی رشته‌ها و گرایش‌های روانشناسی
• تمامی رشته‌ها و گرایش‌های علوم تربیتی
• ریاضی
• آمار
• فیزیک

دروس کنکور دکتری روانشناسی مجموعه سنجش و اندازه گیری چیست؟

مطلب مرتبط: دانلود سؤالات دکتری روانشناسی به همراه کلید پاسخ

گرایش های دکتری روانشناسی وزارت علوم

دکتری روانشناسی به‌صورت کلی 10 گرایش دارد که به ترتیب 3 گرایش در مجموعۀ روانشناسی 1، یک گرایش در مجموعۀ سنجش و اندازه‌گیری و 6 گرایش در مجموعۀ روانشناسی 2 وجود دارد که هر یک از آنها حوزۀ مشخصی از آموزش، پژوهش و فعالیت حرفه‌ای را پوشش می‌دهند.

نکته مهم در هنگام مشاهدۀ گرایش‌ها، توجه به کد ترکیب است. هر گرایش یک کد ترکیب خاص دارد و گرایش‌هایی که کد ترکیب آن‌ها یکسان است، دروس امتحانی مشابهی دارند. در کارنامۀ نهایی نیز رتبۀ شما بر اساس همین کد ترکیب تعیین می‌شود و قبولی در یک کد، به معنای شانس انتخاب رشته در تمام گرایش های دکتری زیرمجموعۀ آن است.

در ادامه قصد داریم به صورت کلی گرایش‌های این مقطع رشتۀ روانشناسی را به شما معرفی کنیم. برای اطلاع از جزئیات هر گرایش به مقالۀ زیر مراجعه کنید.

مطلب مرتبط: معرفی گرایش های دکتری روانشناسی

– روانشناسی تربیتی

گرایش روانشناسی تربیتی از گرایش‌های مجموعه روانشناسی 1 و با کد ترکیب1 در دفترچه ثبت نام قابل مشاهده است و عناوین دروس امتحانی این گرایش شامل زبان (انگلیسی، فرانسه، آلمانی)، آمار و روش تحقیق در سطح کارشناسی و مجموعه درس‌های روانشناسی تربیتی، یادگیری و انگیزش و سنجش و اندازه‌گیری در سطح کارشناسی ارشد است.

این گرایش با هدف توانمندسازی متخصصان برای عضویت در هیئت‌علمی و انجام پژوهش‌های بنیادی و کاربردی طراحی شده است.

– روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی

گرایش روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی از گرایش‌های مجموعه روانشناسی 1 و با کد ترکیب 2 در دفترچه ثبت نام قابل مشاهده است و عناوین دروس امتحانی این گرایش شامل زبان (انگلیسی، فرانسه، آلمانی)، روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی در سطح کارشناسی و مجموعه درس‌های آمار و روش تحقیق (کمی، کیفی و امیخه) و آسیب‌شناسی روانی کودک در سطح کارشناسی ارشد است.

تمرکز این گرایش بر تربیت نیروی متخصص برای آموزش، پژوهش و توان‌بخشی کودکان با نیازهای ویژه است.

– مشاوره

گرایش مشاوره از گرایش‌های مجموعه روانشناسی 1 و با کد ترکیب3 در دفترچه ثبت نام قابل مشاهده است و عناوین دروس امتحانی این گرایش شامل زبان (انگلیسی، فرانسه، آلمانی)، آمار و روش تحقیق در سطح کارشناسی و مجموعه درس‌های اصول و فنون و نظریه‌های مشاوره و روان‌درمانی و روانشناسی شخصیت در سطح کارشناسی ارشد است.

هدف این گرایش تربیت استادان دانشگاه و پژوهشگران حوزۀ مشاوره است.

– روانشناسی عمومی

گرایش روانشناسی از گرایش‌های مجموعه روانشناسی 2 و با کد ترکیب 1 در دفترچه ثبت نام قابل مشاهده است و عناوین دروس امتحانی این گرایش شامل زبان (انگلیسی، فرانسه، آلمانی)، روانشناسی رشد و شخصیت در سطح کارشناسی و مجموعه درس‌های آمار و روش تحقیق، آسیب‌شناسی روانی و نوروسایکولوژی در سطح کارشناسی ارشد است.

این گرایش دانشجویان را برای ارائۀ خدمات آموزشی در حوزه‌های نظری خانواده، رسانه و مسائل نوپدید آماده می‌کند و به آنها می‌آموزد چگونه نظریه‌های روانشناسی را به‌صورت انتقادی بررسی کنند. همچنین قدرت نظریه‌پردازی را در دانشجویان تقویت می‌کند.

– روانشناسی بالینی

یکی دیگر از گرایش‌های مجموعۀ روانشناسی 2، گرایش روانشناسی بالینی است که کد ترکیب آن 1 است و مانند سایر گرایش‌های این مجموعه، داوطلبان آن باید در دروسی نظیر زبان خارجی (انگلیسی، فرانسه یا آلمانی)، روانشناسی رشد و شخصیت (در مقطع کارشناسی)، و همچنین آمار و روش تحقیق، آسیب‌شناسی روانی و نوروسایکولوژی (در مقطع کارشناسی ارشد) آزمون بدهند.

هدف اصلی گرایش بالینی در مقطع دکتری، تربیت متخصصانی توانمند در پیشگیری و ارتقای سلامت روان، تشخیص و درمان اختلالات روانی است. دانشجویان این گرایش علاوه بر کسب مهارت‌های بالینی، در زمینه‌های پژوهش، آموزش و نظریه‌پردازی نیز آموزش می‌بینند.

– روانشناسی سلامت

روانشناسی سلامت، زیرمجموعه‌ای از مجموعه روانشناسی 2 با کد ترکیب 1 است و مشابه دیگر گرایش‌های این مجموعه دروس امتحانی آن عبارت‌اند از: زبان (با گزینه‌های انگلیسی، فرانسه و آلمانی)، روانشناسی رشد و شخصیت که در سطح کارشناسی سنجیده می‌شود، و در سطح کارشناسی ارشد نیز آمار و روش تحقیق، آسیب‌شناسی روانی و نوروسایکولوژی مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.

رشته روانشناسی سلامت در مقطع دکتری با هدف توانمندسازی دانشجویان برای ارائۀ خدمات تخصصی در حوزۀ روانشناسی سلامت و فعالیت‌های پژوهشی در زمینه‌های مختلف این رشته طراحی شده است. دانشجویان این گرایش برای فعالیت در مراکز و مؤسسات مرتبط آماده می‌شوند.

– خانواده و سلامت جنسی

در میان گرایش‌های مجموعه روانشناسی 2، گرایش خانواده و سلامت جنسی نیز با کد ترکیب 1 و دروس امتحانی مشابه سایر گرایش‌های این مجموعه شناخته می‌شود.

رشته خانواده و سلامت جنسی در مقطع دکتری روانشناسی با هدف تربیت متخصصانی توانمند شکل گرفته است که بتوانند در مراکز درمانی به ارائۀ خدمات روان‌شناختی و بالینی بپردازند، در حوزه‌های آموزشی و پژوهشی فعالیت کنند و در برنامه‌ریزی برای ارتقای سلامت جنسی خانواده و جامعه نقش داشته باشند.

– روانشناسی صنعتی و سازمانی

ماندد سایر گرایش‌های مجموعۀ روانشناسی 2، گرایش روانشناسی صنعتی-سازمانی نیز دارای کد ترکیب 1 است و سرفصل دروس آن عبارتند از زبان (انگلیسی/فرانسه/آلمانی)، در سطح کارشناسی روانشناسی رشد و شخصیت و در سطح کارشناسی ارشد دروس آمار و روش تحقیق، آسیب‌شناسی روانی و نوروسایکولوژی.

رشته روانشناسی صنعتی و سازمانی در مقطع دکتری با هدف توانمندسازی دانشجویان برای مدیریت و هدایت پژوهش‌ها در حوزۀ صنعتی و سازمانی، متناسب با فرهنگ بومی و اسلامی، طراحی شده است.

دانشجویان این گرایش مهارت‌های لازم برای مدیریت و نظارت بر پروژه‌های علمی و کاربردی را کسب می‌کنند و از نظر علمی و عملی برای تولید و توسعۀ دانش آماده می‌شوند.

همچنین تسلط بر روش‌های ارتقا و بهینه‌سازی کارآیی، اثربخشی و بهره‌وری کارکنان و سازمان‌ها از دیگر اهداف این گرایش است.

– علوم شناختی-روانشناسی (گرایش روانشناسی شناختی)

از دیگر گرایش‌های مجموعه روانشناسی 2، گرایش علوم شناختی-روانشناسی (گرایش روانشناسی شناختی) بوده که این گرایش نیز در این مجموعه با کد ترکیب 1 و دروس امتحانی مشابه سایر گرایش‌های این مجموعه در دفترچۀ ثبت‌نام قابل مشاهده است.

این گرایش با هدف بومی‌سازی دانش شناختی و استفاده هدفمند از یافته‌های آن برای ارتقای بهزیستی و رفاه جامعه ایرانی طراحی شده است. دانشجویان در این گرایش برای انجام فعالیت‌های علمی و پژوهشی، تولید دانش متناسب با نیازهای کشور و پاسخگویی به مسائل علمی و کاربردی جامعه ایران آماده می‌شوند.

– گرایش سنجش و اندازه گیری

گرایش سنجش و اندازه‌گیری تنها گرایش مجموعۀ سنجش و اندازه‌گیری بوده و با کد ترکیب 1 در دفترچه ثبت نام قابل مشاهده است. عناوین دروس امتحانی این گرایش شامل زبان (انگلیسی، فرانسه، آلمانی)، آزمون‌های پیشرفت تحصیلی، هوش استعداد و شخصیت در سطح کارشناسی و مجموعه درس‌های آمار و روش تحقیق، اصول روانسنجی و نظریه‌های اندازه‌گیری (نظریۀ کلاسیک، سؤال پاسخ و تعمیم پذیری در سطح کارشناسی ارشد است.

گرایش سنجش و اندازه‌گیری در مقطع دکتری روانشناسی وزارت علوم با هدف تربیت متخصصانی طراحی شده است که دارای پایه‌ای قوی در ریاضیات و آمار برای فعالیت حرفه‌ای در حوزه‌های مختلف روانشناسی و علوم تربیتی باشند.

دانشجویان این گرایش مهارت‌های لازم برای کاربرد آمار و سنجش در تحقیقات روانشناسی و آموزشی، طراحی و ساخت آزمون‌ها و ابزارهای اندازه‌گیری و همچنین تدریس دروس مرتبط را کسب می‌کنند.

تفاوت دکتری روانشناسی بهداشت و علوم

رشته روانشناسی در مقطع دکتری، توسط دو وزارتخانۀ «بهداشت» و «علوم» به‌صورت مجزا ارائه می‌شود و این دو وزارتخانه تفاوت‌های بنیادی در اهداف تحصیلی دارند از جمله:

به‌طورکلی، قبولی در مقطع دکتری روانشناسی وزارت بهداشت به دلیل ظرفیت پذیرش محدودتر، سخت‌تر است.

همچنین در وزارت علوم تمرکز بر مباحث نظری و عملی است، اما در دکتری وزارت بهداشت عمدتاً تمرکز بر مباحث عملی و تجربی است.

همچنین این دو وزارتخانه از نظر تعداد شرکت‌کنندگان، منابع امتحانی، گرایش‌های تحصیلی، طرح و کار عملی و دوران تحصیل با یکدیگر متفاوت هستند؛ برای مثال، دکتری روانشناسی وزارت بهداشت تنها شامل دو گرایش «روانشناسی بالینی» و «روانشناسی نظامی» است، درحالی‌که دکتری روانشناسی وزارت علوم شامل 10 گرایش متفاوت است.

همچنین منابع آزمون در آزمون دکتری وزارت بهداشت مشخص بوده اما در آزمون دکتری وزارت علوم، منابع مشخص نیست.

هریک از این وزارتخانه‌ها آزمون ورودی مجزایی نیز برای مقطع دکتری برگزار می‌کنند.

هردو وزارتخانه اجازۀ تغییر رشته را در مقطع دکتری به دانشجو نمی‌دهند.

مقاله مرتبط: تفاوت دکتری روانشناسی وزارت بهداشت و وزارت علوم

بررسی بازار کار دکتری روانشناسی وزارت علوم

بسیاری از داوطلبان ادامه تحصیل در رشتۀ روانشناسی در مقطع دکتری را با هدف ارتقای جایگاه شغلی، فعالیت‌های پژوهشی یا تدریس در دانشگاه انتخاب می‌کنند.

بازار کار دکتری در این رشته تا حد زیادی به مقطع کارشناسی ارشد آن شباهت دارد؛ تنها تفاوت اصلی آن، در امکان عضویت در هیئت‌علمی دانشگاه‌ها و دریافت حق‌الزحمۀ بیشتر در خدمات درمانی برای دارندگان مدرک دکتری روانشناسی است.

در سایر موارد، بازار کار ارشد و دکتری روانشناسی مشابه یکدیگر و به‌طور کلی به شرح زیر است:

• تأسیس کلینیک و فعالیت‌های درمانی در مراکز مشاوره، روان‌درمانی، خانۀ سالمندان و مهد کودک
• تدریس در مدارس، دانشگاه‌ها و حوزۀ علمیه
• پژوهش و تحقیق در موضوعات روانشناسی
• فعالیت در حوزۀ منابع انسانی و سازمان‌ها
• تحلیل‌گر اجتماعی و فعالیت در سازمان‌های بین‌المللی
• و…

دکتری روانشناسی در دانشگاه های مختلف

یکی از سؤالات متداول داوطلبان این است که دکتری روانشناسی در چه دانشگاه‌هایی ارائه می‌شود؟

مطابق دفترچۀ سازمان سنجش، آزمون دکتری برای پذیرش در دوره‌های روزانه، نوبت دوم (شبانه)، پیام نور، مؤسسات غیرانتفاعی، پردیس خودگردان و دانشگاه آزاد اسلامی برگزار می‌شود.

بیشترین ظرفیت پذیرش توسط دانشگاه‌های دولتی در دورۀ روزانه وجود دارد و استان تهران بیشترین پذیرش را در این مقطع دارد. شما می‌توانید با مراجعه به دفترچۀ انتخاب رشته از جزئیات دانشگاه‌های ارائه‌دهندۀ رشتۀ روانشناسی در دورۀ روزانه و سایر دوره‌های تحصیلی و شیوۀ پذیرش هرکدام مطالع شوید.

جهت نگاه کلی شما همراهان در ادامه ظرفیت پذیرش دانشگاه‌های ارائه دهندۀ دکتری روانشناسی را برای شما قرار دادیم.

🔹 دکتری روانشناسی دانشگاه آزاد

قبولی در دانشگاه آزاد برای مقطع دکتری شامل آزمون مجزا نیست. بنابراین تمام داوطلبانی که قصد ادامه تحصیل در مقطع دکتری دانشگاه آزاد را دارند، باید در آزمون سازمان سنجش ثبت‌نام کنند و پس از اعلام نتایج اولیه، در زمان انتخاب رشته، کدرشته‌محل‌های دانشگاه آزاد را نیز انتخاب کنند.

دکتری روانشناسی به صورت کلی در دانشگاه آزاد بیشترین ظرفیت پذیرش را دارد و گرایش روانشناسی از مجموعه 2 روانشناسی در بین سایر گرایش‌های دکتری بیشترین ظرفیت پذیرش را در این دانشگاه دارد.

🔹 دکتری روانشناسی دانشگاه پیام نور

کمترین ظرفیت پذیرش در مقطع دکتری روانشناسی همه ساله به دانشگاه پیام نور تعلق می‌گیرد. در سال 1405 نیز تنها دانشگاه پیام نور استان تهران (مرکز تحصیلات تکمیلی) در گرایش روانشناسی مجموعۀ 2 روانشناسی، با ظرفیت 4 نفر، اقدام به پذیرش دانشجو در مقطع دکتری کرد.

🔹 دکتری روانشناسی دانشگاه غیر انتفاعی

مؤسسات غیرانتفاعی نیز ظرفیت پذیرش کمی برای مقطع دکتری روانشناسی دارند. دانشگاه‌های غیر انتفاعی که در سال 1405 اقدام به پذیرش دانشجو در مقطع دکتری کردند عبارتند از:

• دانشگاه غیرانتفاعی خاتم تهران: ظرفیت پذیرش: 7 نفر
• دانشگاه غیرانتفاعی علم و هنر یزد: ظرفیت پذیرش: 6 نفر
• دانشگاه غیرانتفاعی علم و فرهنگ تهران: ظرفیت پذیرش: 5 نفر

🔹 دکتری روانشناسی پردیس خودگردان

دکتری روانشناسی در دانشگاه‌های پردیس خودگردان نیز ارائه می‌شود که در سال 1405 این دانشگاه‌ها به شرح زیر بودند:

هزینه دکتری روانشناسی پردیس خودگردان

هزینه دکتری در دانشگاه‌های پردیس خودگردان یکی از مهم‌ترین مسائلی است که دانشجویان پیش از انتخاب رشته باید حتما به آن توجه کنند. این هزینه با توجه به مصوبات دانشگاه و نوع رشتۀ تحصیلی توسط مسئولین هردانشگاه تعیین می‌شود و به عواملی مانند رتبۀ علمی، اساتید هیأت علمی و امکانات دانشگاه بستگی دارد.

در سال 1405، حداقل شهریۀ یک ترم دکتری روانشناسی در دانشگاه‌های پردیس خودگردان ‎با احتساب اخذ 8 واحد درسی به طور حدودی 22 میلیون تومان و حداکثر آن 100 میلیون تومان محاسبه شده است.

دکتری روانشناسی بدون کنکور

یکی از موضوعاتی که هر سال مورد توجه داوطلبان قرار می‌گیرد، پذیرش بدون آزمون یا همان استعدادهای درخشان در مقطع دکتری و سایر مقاطع است.

بر اساس دفترچۀ ثبت‌نام آزمون دکتری ۱۴۰۵، متقاضیان واجد شرایط می‌توانند مطابق آیین‌نامه‌های پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان و آیین‌نامۀ پذیرش استادمحور اقدام کنند.

نقطۀ شروع تحصیل در مقطع دکتری روانشناسی بدون کنکور است، سوابق تحصیلی داوطلب است که شامل کسب حداقل معدل 16 در مقطع کارشناسی و 17 در مقطع کارشناسی ارشد مرتبط، در حالی‌که از تاریخ دانش‌آموختگی تا اول مهرماه سال پذیرش، بیش از دو سال سپری نشده باشد.

اما معدل در پذیرش بدون کنکور در مقطع دکتری در رشتۀ روانشناسی تنها شرط لازم برای ورود به فرایند رقابت است و شرط کافی برای پذیرش محسوب نمی‌شود؛ چراکه تصمیم نهایی منوط به کسب حداقل 60 امتیاز از مجموع فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و مصاحبه است.

داوطلبانی که در طول تحصیل مقاله‌ای منتشر کرده، در طرح‌های پژوهشی مشارکت داشته یا دارای گواهی ثبت اختراع هستند، امتیازی به‌مراتب بالاتر از داوطلبانی کسب می‌کند که تنها دارای معدل بالا و فاقد سابقۀ پژوهشی هستند.

برخلاف کنکور سراسری که به‌صورت یکپارچه برگزار می‌شود، در این شیوۀ پذیرش هر دانشگاه فراخوان، شرایط و زمان‌بندی مستقل خود را اعلام می‌کند. از این‌رو، احراز شرایط عمومی به‌تنهایی کفایت نمی‌کند و داوطلب موظف است اطلاعیه‌های دانشگاه‌های موردنظر خود را به‌طور مستمر رصد کرده و مدارک لازم را در بازۀ زمانی تعیین‌شده ارائه دهد؛ در غیر این صورت، حتی با برخورداری از سوابق مطلوب نیز ممکن است فرصت پذیرش در آن سال از دست برود.

مقاله مرتبط: چگونه برای مصاحبه دکتری آماده شویم؟

ظرفیت پذیرش دکتری روانشناسی وزارت علوم 1405

ظرفیت هر کدرشته‌محل پس از اعلام نتایج اولیه و هم‌زمان با انتشار دفترچۀ انتخاب رشته دکتری از سوی سازمان سنجش اعلام می‌شود بنابراین داوطلبان برای اطلاع از ظرفیت دانشگاه‌های مختلف باید دفترچۀ انتخاب رشته همان سال را مطالعه کنند.

نکتۀ مهم: ظرفیت پذیرش هر سال ممکن است با توجه به مجوزهای وزارت علوم، امکانات دانشگاه‌ها و سیاست‌های آموزشی افزایش، کاهش یا حتی حذف شود؛ بنابراین ملاک نهایی، دفترچۀ انتخاب رشته همان سال است.

مطلب مرتبط: نمونه کارنامه های دکتری روانشناسی

موفقیت در آزمون دکتری روانشناسی

واضح است که قبولی در آزمون دکتری تنها به عملکرد در آزمون کتبی وابسته نیست. از آنجا که پذیرش نهایی بر اساس مجموع نمرۀ آزمون، سوابق آموزشی و پژوهشی و مصاحبۀ علمی انجام می‌شود، داوطلبان باید از همان ابتدای مسیر برای هر سه بخش برنامه‌ریزی کنند.

به طور کلی، می‌توان مسیر آمادگی برای آزمون را در چند مرحله خلاصه کرد:

• انتخاب صحیح مجموعه امتحانی و اطمینان از مجاز بودن مدرک تحصیلی.
• تهیۀ منابع مطالعاتی متناسب با مواد امتحانی.
• برنامه‌ریزی منظم برای آزمون کتبی.
• تقویت رزومۀ آموزشی و پژوهشی پیش از زمان مصاحبه.
• آمادگی برای مصاحبۀ علمی و آشنایی با انتظارات دانشگاه‌ها.

ما در تیم روان آموز جهت راهنمایی شما داوطلبین عزیز، ضمن معرفی کامل منابع آزمون دکتری برای هر مجموعۀ امتحانی در رشتۀ روانشناسی، امکانی را در مشاورۀ بروکا فراهم آوردیم تا بتوانید با رتبه‌برترهای کنکور دکتری به‌صورت مستقیم صحبت کنید و از تجربیات این داوطلبین موفق در مسیر قبولی خود استفاده کنید.

مطالب مرتبط: مشاوره بروکا

منابع

دفترچه ثبت نام دکتری 1405

دفترچه انتخاب رشته آزمون دکتری 1405

چارت دروس دکتری روانشناسی وزارت علوم