خانواده درمانی گلدنبرگ – ترجمه مهرداد فیروزبخت

معرفی کتاب خانواده درمانی گلدنبرگ

کتاب خانواده‌ درمانی نوشته آیرین گلدنبرگ با ترجمه مهرداد فیروزبخت از انتشارات رسا، مروری جامع و به‌روز بر نظریه‌ها و فنون خانواده‌ درمانی ارائه می‌کند؛ این اثر مسیر تحول خانواده‌ درمانی را از اواسط دههٔ ۱۹۵۰ تا رویکردهای معاصر دنبال می‌کند؛ مسیری که از تمرکز بر فرد بیمار در بستر خانواده آغاز می‌شود و به دیدگاه‌هایی می‌رسد که عملکرد خانواده و اعضای آن را در ارتباط با زمینه‌های گسترده‌تر اجتماعی و فرهنگی بررسی می‌کنند.

در بخش‌های تاریخی کتاب، با شکل‌گیری و تحول خانواده‌ درمانی و دیدگاه‌های چهره‌هایی مانند موری بوون، ویرجینیا ستیر، سالوادور مینوچین، جی هیلی و کارل ویتکر آشنا می‌شویم. در ادامه، نویسنده رویکردهای مختلف نظری و بالینی، از رویکردهای روان‌کاوانه و سیستمی گرفته تا مدل‌های ساختاری، راهبردی، راه‌حل‌محور و روایتی، را بررسی کرده و ارتباط میان مبانی نظری و کاربردهای درمانی آن‌ها را توضیح می‌دهد.

یکی از ویژگی‌های مهم کتاب، ارائهٔ دیدگاه‌های گوناگون بدون معرفی یک رویکرد به‌عنوان «حقیقت نهایی» است؛ این شیوه به خواننده امکان می‌دهد مدل‌های مختلف خانواده‌ درمانی را در کنار یکدیگر ببیند، آن‌ها را مقایسه کند و نقاط قوت و محدودیت‌های هر کدام را بهتر درک کند. در کنار تحول نظری این حوزه، کتاب به نقش عواملی مانند نژاد، طبقهٔ اجتماعی، جنسیت، گرایش جنسی، قومیت، فرهنگ و مهاجرت در شکل‌گیری تجربهٔ خانواده و فرایند درمان نیز توجه دارد؛ این نگاه در مباحث مربوط به رویکردهای معاصر، از جمله پست‌مدرنیسم، آثار دریدا و تمایز آن با پساساختارگرایی، نیز ادامه پیدا می‌کند.

کتاب خانواده درمانی ترجمه فیروزبخت در هفده فصل تنظیم شده است؛ برای استفادهٔ آموزشی بهتر، بخشی از مباحث تاریخی و مدل‌های خانواده‌ درمانی بازآرایی شده و فصل‌های یازدهم و دوازدهم نیز با هدف روشن‌تر شدن ارتباط تاریخی، نظری و بالینی مدل‌های راهبردی و سیستمی با یکدیگر ترکیب شده‌اند. در پایان فصل‌ها، کادرهایی با عنوان اندیشیدن مثل یک خانواده‌ درمانگر قرار گرفته است که با طرح موقعیت‌های بالینی و پرسش‌های تأمل‌برانگیز، خواننده را به بررسی برداشت‌ها و سوگیری‌های خود دعوت می‌کند.

خلاصهٔ فصل‌ها نیز در کنار سایر ابزارهای آموزشی، مرور نکات و مباحث اصلی هر فصل را برای خواننده آسان‌تر می‌کند. از نظر صفحه‌آرایی و ویژگی‌های بصری نیز ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که مطالعه و دنبال کردن مطالب را برای خواننده آسان‌تر می‌کند. اندازهٔ مناسب فونت، حجم معقول مطالب در هر صفحه و استفاده از دیگر عناصر بصری، در کنار ساختار منظم فصل‌ها و ابزارهای آموزشی، می‌تواند به افزایش سرعت و عمق یادگیری کمک کند.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

کتاب خانواده‌ درمانی گلدنبرگ، پیش از همه برای دانشجویان روانشناسی و مشاوره، به‌ویژه دانشجویان مشاورۀ خانواده و رشته‌های مرتبط مناسب است و می‌تواند به‌عنوان یکی از منابع جامع درس خانواده‌ درمانی مورد استفاده قرار گیرد. این کتاب با ارائه منسجم تاریخچه، نظریه‌ها و رویکردهای مختلف خانواده‌ درمانی، منبعی مناسب برای آشنایی و مطالعه این حوزه فراهم می‌کند.

روانشناسان، مشاوران و متخصصان خانواده‌درمانی نیز می‌توانند از این کتاب برای مرور و به‌روز کردن دانش خود و آشنایی با رویکردهای مختلف درمان خانواده بهره ببرند. همچنین، مدرسان دانشگاهی می‌توانند از محتوای کتاب برای تدریس و مرور مباحث درس خانواده‌ درمانی استفاده کنند.

ویژگی‌ های ویراست هشتم کتاب خانواده درمانی گلدنبرگ

ویراست هشتم تغییرات گسترده‌ای نسبت به نسخه‌های پیشین دارد؛ منابع و ارجاعات همه‌ی فصل‌ها به‌روزرسانی شده، کادرهای «اندیشیدن مثل یک خانواده‌ درمانگر» به هر فصل افزوده شده تا خواننده را با چالش‌های بالینی واقعی درگیر کند، فصل‌های یازدهم و دوازدهم برای درک بهتر پیوند مدل‌های راهبردی و سیستمی با هم ترکیب شده‌اند، و توجه به خانواده‌های دگرباش (LGBQ) در سراسر کتاب گسترش یافته است. از میان تغییرات هر فصل نیز می‌توان به مهم‌ترین‌ها اشاره کرد:

• فصل اول: پوشش بیشتر تأثیر تنوع اجتماعی و فرهنگی، طبقه‌ی اجتماعی، تبعیض طبقاتی و وضعیت مهاجرت بر خانواده‌ درمانی، همراه با مطلبی تازه درباره‌ی تأثیر مسائل جنسیتی بر روانشناسی بالینی
• فصل دوم: مطالبی تازه دربارۀ تأثیر دین (از جمله دین بومیان آمریکا) بر مراجعان و درمانگران، و بخشی جدید درباره‌ی نوبزرگسالی و دوران جوانی
• فصل سوم: مطالبی درباره‌ی سوگیری جنسیتی، نژادی و قومیتی در روانشناسی بالینی، بررسی فرهنگ‌پذیری جمعیت لاتین، و نقش حمایتی درمان در توسعۀ عدالت اجتماعی
• فصل پنجم: افزودن نقد فمینیستی بر اسکیزوفرنی و خانواده‌ درمانی، مطالب تازه دربارۀ تربیت روانی، و بخش مشروحی درباره‌ی حرکت به سوی قابلیت‌های اصلی به کتاب خانواده درمانی گلدنبرگ
• فصل ششم: بسط مباحث مراقبت مدیریت‌شده و رابطۀ درمانگری با نظام قضایی، اطلاعات بیشتر درباره‌ی اخلاق حرفه‌ای در مواجهه با تنوع فرهنگی مراجعان، و طرح ملاحظات اخلاقی درمان الکترونیکی
• فصل هفتم: بازنگری جدی در تاریخ روان‌کاوی و رابطه‌ی آن با خانواده‌ درمانی، با تمرکز بر نظریه و درمان پساکلاسیک
• فصل هشتم و نهم: تقویت پشتوانۀ تجربی نظریه، و افزودن بخشی درباره‌ی سیر تحول و شواهد حمایتی خانواده‌ درمانی نمادین – تجربه‌ای
• فصل دهم: بسط مبحث اجرا از دیدگاه مدل ساختاری و مطالبی دربارۀ اثربخشی آن
• فصل دوازدهم: مطالب بیشتر دربارۀ زوج‌درمانی و خانواده‌ درمانی کارکردی ادغامی
• فصل سیزدهم: بازنگری درمان متمرکز بر راه‌حل با تمرکز بر پشتوانۀ تجربی آن و طرح اولین بحث دربارۀ امکان ادغام آن با دیگر رویکردها
• فصل چهاردهم: دیدگاه‌های تازه دربارۀ پست‌مدرنیسم و آثار دریدا، تفکیک آن از پساساختارشکنی، و توضیح بیشتر رابطۀ ساخت‌شکنی با درمان روایی
• فصل پانزدهم: به‌روزرسانی پوشش درمان روانی‌تربیتی اسکیزوفرنی
• فصل شانزدهم: طرح نگاهی پژوهش‌محور برای غنای آموزش دانشجویان کارشناسی ارشد در کار با مراجعان

مجموع این تغییرات، ویراست جدید کتاب خانواده درمانی مهرداد فیروزبخت را به اثری تبدیل کرده که در کنار حفظ مباحث بنیادی و کلاسیک خانواده‌ درمانی، تلاش می‌کند این حوزه را در ارتباط با مسائل فرهنگی، اجتماعی، پژوهشی و حرفه‌ای معاصر بررسی کند.

محصول مرتبط: کتاب خانواده درمانی نیکولز

توضیحات تکمیلی

ایرن گلدنبرگ (Irene Goldenberg)، عضو هیئت علمی دانشگاه UCLA و از متخصصان خانواده‌ درمانی، و هربرت گلدنبرگ (Herbert Goldenberg)، استاد روانشناسی و متخصص روانشناسی بالینی و خانواده‌ درمانی، نویسندگان کتاب حاضر هستند. کتاب خانواده درمانی توسط مهرداد فیروزبخت، مترجم مطرح در حوزۀ روانشناسی به زبان فارسی ترجمه شده‌ و انتشارات رسا آن را به چاپ رسانیده‌است.

این اثر از منابع شناخته‌شده و پرکاربرد در آموزش خانواده‌ درمانی به شمار می‌رود. از نقاط قوت کتاب می‌توان به استفاده از نمونه‌های موردی، کادرهای تمرینی و پرسش‌های تأملی اشاره کرد که مفاهیم نظری را به موقعیت‌های بالینی نزدیک می‌کنند و خواننده را به بررسی کاربرد عملی آن‌ها وامی‌دارند. همچنین، در بخش‌های مختلف کتاب از جداول و ابزارهای گوناگون برای سازمان‌دهی و ارائه بهتر مطالب استفاده شده است.

آزمون‌های چهارگزینه‌ای، پاسخ‌نامه و پیشنهادهایی برای مطالعه بیشتر نیز به‌منظور مرور مطالب و تعمیق یادگیری در نظر گرفته شده‌اند. واژه‌نامه اصطلاحات تخصصی و مطالب ارائه‌شده در ضمائم، از جمله اصول اخلاق حرفه‌ای و مباحث مرتبط با آموزش و نظارت خانواده‌ درمانگران، از دیگر بخش‌های کاربردی کتاب هستند. این بخش‌ها، به‌ویژه برای دانشجویان و افرادی که در مسیر کسب صلاحیت حرفه‌ای در حوزه خانواده‌ درمانی قرار دارند، می‌توانند سودمند باشند.

در استفاده از مطالب کتاب خانواده درمانی گولدنبرگ باید به زمینۀ فرهنگی آن نیز توجه داشت؛ بخش قابل‌توجهی از نظریه‌ها، پژوهش‌ها و نمونه‌های بالینی کتاب در بستر اجتماعی و فرهنگی اروپا و آمریکای شمالی شکل گرفته‌اند؛ بنابراین، به‌کارگیری مستقیم این مفاهیم در بافت‌های فرهنگی دیگر، نیازمند توجه به تفاوت‌های اجتماعی، خانوادگی و فرهنگی و ارزیابی متناسب با زمینه موردنظر است.

محصول مرتبط: کتاب خانواده درمانی مینوچین

بریده‌ای از کتاب خانواده درمانی گولدنبرگ

فن بسیار مفید چهارچوب‌بندی مجدد، معنای اصلی یک رویداد یا وضعیت را با قرار دادن آن رویداد یا وضعیت در بافت جدید که همان‌قدر موجه است، تغییر می‌دهد. نظر بر این است که با این فن می‌توانیم برچسب دیگری به رویداد بزنیم تا دیدگاه سازنده‌تری شکل بگیرد و نوع نگاه به آن رویداد یا وضعیت عوض شود.

چهارچوب‌بندی مجدد، آنگونه که ساختارگراها آن را به کار می‌برند، مسئله را به‌عنوان کارکرد ساختار خانواده برچسب‌زنی مجدد می‌کند. درمانگر معمولاً درون بافت یک اجرا، ابتدا مسئله را باز تعریف می‌کند. برای مثال، درمورد گرسنگی کشیدن دختر نوجوان، به این دختر برچسب «لجباز» می‌زند نه «مریض» و اعضای خانواده را وا می‌دارد در نگاه خود که دختر را مریض می‌دانند و به این ترتیب از او سلب مسئولیت می‌کنند، تجدیدنظر کنند.

فهرست کتاب خانواده درمانی گلدنبرگ ترجمه فیروزبخت

مقدمه

• بخش یک: مبانی روانشناسی خانواده

1. اتخاذ چارچوب رابطه‌ای خانواده

2. رشد و تحول خانواده: استمرار و تغییر

3. جنسیت، فرهنگ و قومیت در کارکرد خانواده

4. نظام‌های به‌هم متصل: فرد، خانواده و اجتماع

• بخش دو: سیر شکل‌گیری و اجرای خانواده درمانی

5. خاستگاه‌ها و رشد خانواده‌درمانی

6. مسائل حرفه‌ای و اقدامات اخلاقی

• بخش سه: مکاتب تثبیت‌شده خانواده درمانی

7. مدل‌های روانپویشی

8. مدل‌های میان‌نسلی

9. مدل‌های تجربه‌ای

10. مدل‌ساختاری

11. مدل‌های راهبردی

12. مدل‌های رفتاری و شناختی-رفتاری

• بخش چهار: مسیرهای تازه در خانواده درمانی

13. مدل‌های ساخت اجتماعی یک: درمان متمرکز بر راه‌حل و درمان همکارانه

14. مدل‌های ساخت اجتماعی دو: درمان روایی

15. مدل های روانی تربیتی: مهارت‌‎آموزی به جمعیت‌های خاص

• بخش پنج: پژوهش بالینی: هم‌کوشی علم و عمل

16. تحقیق دربارۀ خانواده‌سنجی و نتایج درمان

• بخش شش: نظریه‌های خانواده و خانواده‌درمانی‌ها: سنجش تطبیقی

17. نگاه تطبیقی به نظریه‌های خانواده و خانواده درمانی

• ضمائم