خواندن؛ چگونگی یادگیری و دشواری های آن – کیت کین

معرفی کتاب خواندن

کتاب خواندن؛ چگونگی یادگیری و دشواری های آن، با بهره‌گیری از زبانی شفاف، روان و در عین حال دقیق، مهم‌ترین مفاهیم و موضوعات تخصصی حوزه خواندن را در اختیار مخاطب قرار می‌دهد تا او بتواند به فهمی عمیق و درست از یافته‌های علمی و پژوهشی این حوزه نائل شود. از آن‌جا که این اثر به بررسی فرایندهای ذهنی و شناختی دخیل در خواندن و درک مطلب اختصاص دارد، می‌توان موضوع کتاب را به‌گونه‌ای روانشناسی خواندن دانست.

این کتاب روانشناسی تربیتی مطالبی غنی، کاربردی و مورد پسند خواننده را عرضه می‌کند و تصویری روشن از ماهیت خواندن پیش روی مخاطب می‌گذارد. آنچه از مطالعۀ این اثر برمی‌آید آن است که خواندن ماهرانه صرفاً به بازشناسی و تلفظ صحیح واژگان محدود نمی‌شود؛ بلکه فهم معنای واژه‌ها، درک پیوند میان آن‌ها در ساختار جمله و نیز ارتباط دادن مفاهیم و اطلاعات در سراسر متن را نیز در بر می‌گیرد.

کتاب حاضر دو دسته از دانش‌ها، مهارت‌ها و فرایندهای شناختی که برای خواندن نیاز است را بیان می‌کند. دستۀ اول خواندن کلمات نوشته بر صفحات و دستۀ دیگر در فهمیدن خوانده‌ها.

در فصل دوم و سوم دو مهارت خوانندگان بزرگسال ماهر واکاوی خواهد شد: مهارت کلمه‌خوانی و مهارت درک خوانداری و دانش و مهارت‌هایی که آنها بکار می‌برند معرفی می‌شوند.

رشد مهارت کلمه‌خوانی و رشد درک خوانداری در فصل چهارم و پنجم کتاب دقیق‌تر و بیشتر معرفی و توصیف خواهند شد.

سپس در ادامه کتاب دشواری‌های خوانداری را مطرح می‌کند. ابتدا در فصل ششم افرادی که نتوانسته و نمی‌توانند مهارت‌های کلمه‌خوانی را متناسب با سن خود فرا بگیرند و رشد دهند، بررسی می‌شود و سپس در فصل هفتم آنانی که درک خوانداری ضعیفی دارند معرفی و توصیف می‌شوند.

در فصول هشتم و نهم نیز کاربردها و پیامدهای مطالعات و تحقیقات و نظریه و نظرات مرور شده در فصل‌های قبلی کتاب برای مداخلات و آموزش‌ها و ارزیابی‌ها و سنجش‌های خوانداری وارسی و معرفی می‌شوند.

سپس در نهایت مطالب مهم و نکات اصلی برخاسته از مطالعات و تحقیقات آمده در کتاب خواندن کیت کین جمع‌بندی می‌شوند و دانش و اطلاعات موجود دربارۀ رشد این توانایی و مشکلات آن با چارچوب نظری و مفهومی نمای سادۀ خواندن سازگار و توصیف و تبیین گردد.

کتاب مرتبط: درک خوانداری؛ چیستی و چگونگی درک مطلب

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

مخاطبان اصلی کتاب خواندن نشر دانژه عبارتند از:

1- دانشجویان رشته‌های روان‌شناسی، علوم تربیتی، گفتاردرمانی و آموزش ویژه که می‌خواهند با فرایندهای شناختی خواندن آشنا شوند.

2- معلمان و آموزگاران مدارس، به‌ویژه معلمان دوره ابتدایی، که در آموزش خواندن و درک مطلب به دانش‌آموزان فعالیت می‌کنند.

3- متخصصان اختلالات یادگیری، روان‌شناسان تربیتی و مشاوران آموزشی که با دانش‌آموزان دارای مشکلات خواندن یا درک مطلب کار می‌کنند.

4- گفتاردرمانگران و کارشناسان توان‌بخشی که به ارزیابی و مداخله در مشکلات زبانی و خوانداری می‌پردازند.

توضیحات تکمیلی

از ویژگی‌های کتاب می‌توان به ارائۀ اصطلاحات اصلی هر فصل در ابتدای آن است. ساختار هر فصل به گونه‌ای است که اکثر عناوین به صورت پاسخ سوالات مشخص بیان می‌شود. همچنین بخش‌هایی با عنوان «چکیده» در فصل وجود دارد که خلاصه‌ای از مطالبی که تاکنون از فصل آموختید را جمع‌بندی می‌کند و سپس به ادامۀ مطلب می‌پردازد.

وجود جداول و نمودارها در کتاب و همچنین بخش‌هایی با عنوان «جعبه» برای اطلاعات بیشتر به جذابیت متن کتاب افزوده است.

و در انتهای هر فصل پس از ذکر منابع پیشنهادی برای تکمیل اطلاعات به تعریف و توصیف مفاهیم اصلی فصل پرداخته می‌شود.

کتاب خواندن با عنوان اصلی reading development and difficulties توسط کیت کین (Kate Cain) نگارش شده است. کیت کین از پژوهشگران برجسته در حوزه روانشناسی خواندن و درک مطلب است. تحقیقات او بر مهارت‌های شناختی و زبانی مؤثر بر رشد درک مطلب تمرکز دارد و نشان می‌دهد توانایی‌هایی مانند استنتاج‌سازی، استفاده از راهبردهای خواندن و ساخت روایت‌های منسجم نقش مهمی در فهم متن دارند. او همچنین تأکید می‌کند که مهارت‌های زبان شفاهی در پیش‌دبستانی و مهارت‌های زبانی در سال‌های ابتدایی مدرسه می‌توانند رشد درک مطلب را پیش‌بینی کنند.

بریدۀ کتاب

روشن است که خواندن مهارتی بسیار مهم است و در واقع مهارت تنها و منفردی هم نیست بلکه حاوی مجموعۀ همکار و هماهنگی از توانایی‌ها و راهبردها و دانش‌ها است. عوامل متعدد و متنوعی در خواندن دخیل و درگیرند و هرکدام هم تأثیر خاصی بر آن دارند اما اندریافتن آن‌ها و آگاه و واقف‌شدن بر آن‌ها برای خوانندگان بزرگسال ماهر بسیار سخت است زیرا خواندن در این افراد تقریبا خودکار و بی‌زحمت شده است. یعنی مهارت خواندن نزد آنان بسیار آسان است. خوبست برای اینکه بهتر بدانیم چه چیزهایی در خواندن دخیل و درگیرند قطعۀ زیر را بخوانیم:

هنری و خواهر کوچک‌ترش روبی داشتند برای دیدن خالۀ بزرگشان و خوردن چای نزد او می‌رفتند. او 88 ساله است. اما همین که پایشان را از خانه بیرون گذاشتند بارانی دم‌اسبی از آسمان بر زمین سرازیر شد. برای همین هنری برگشت و بادگیرش را برداشت. آن‌ها اول به دفترشان سری زدند و بعد گل‌فروشی رفتند. خاله جولیا بدجوری عاشق آلسترومریا است.

فهرست کتاب خواندن؛ چگونگی یادگیری و دشواری های آن

فصل اول: درآمدی بر پژوهش های خوانداری

فصل دوم: مهارت کلمه خوانی یا خواندن ماهرانه کلمات

فصل سوم: درک خوانداری ماهرانه

فصل چهارم: آموختن خواندن کلمات

فصل پنجم: رشد درک خوانداری

فصل ششم: نارساخوانی رشدی

فصل هفتم: دشواری های درک خوانداری

فصل هشتم: آموزش و مداخله

فصل نهم: سنجش و ارزیابی خواندن

فصل دهم: نمای ساده خواندن، چهارچوبی مناسب برای مطالعه رشد خواندن و بررسی دشواری های خوانداری