روانشناسی اجتماعی کاربردی آبراهام بونک – ترجمه صفاری نیا

معرفی کتاب روانشناسی اجتماعی کاربردی آبراهام بونک

کتاب روانشناسی اجتماعی کاربردی نوشته آبراهام پی. بونک و مارک ون وگت با ترجمه دکتر مجید صفاری‌ نیا و پرستو حسن‌ زاده توسط انتشارات ویرایش منتشر شده است. محور اصلی این اثر پر کردن فاصله‌ای است که همواره میان نظریه و عمل در روانشناسی اجتماعی وجود داشته؛ فاصله‌ای که بسیاری از دانشجویان و حتی پژوهشگران این حوزه با آن روبه‌رو هستند. نویسندگان برای پاسخ به این نیاز، چارچوبی نظام‌مند به نام مدل PATH معرفی می‌کنند؛ الگویی چهارمرحله‌ای که از حرف اول مراحل آن تشکیل شده است: مسئله (Problem)، تحلیل (Analysis)، آزمون (Test) و کمک یا مداخله (Help).

این مدل به خواننده می‌آموزد چگونه یک مسئلۀ اجتماعی واقعی را به‌دقت تعریف کند، برای آن تبیین نظری مناسب بیابد، مدل‌ها و فرضیه‌های پیشنهادی را بیازماید و در نهایت، بر اساس یافته‌های به‌دست‌آمده، به طراحی و اجرای یک برنامۀ مداخلۀ عملی و قابل‌اجرا برسد. به این ترتیب، کتاب تلاش می‌کند دانش نظری روانشناسی اجتماعی را از سطح مفاهیم و نظریه‌ها فراتر ببرد و آن را به ابزاری برای تحلیل و حل مسائل واقعی در زندگی اجتماعی تبدیل کند.

کتاب روانشناسی اجتماعی کاربردی در پنج فصل سازمان‌دهی شده است؛ فصل نخست به مفاهیم پایه و پیش‌نیازهای روانشناسی اجتماعی کاربردی اختصاص دارد و چهار فصل بعدی، هر یک به‌ترتیب یکی از مراحل مدل PATH را با جزئیات شرح می‌دهند. این مسیر از تعریف دقیق یک مسئلۀ اجتماعی، مانند تبعیض نژادی یا کمبود مدیران زن در سمت‌های مدیریتی، آغاز می‌شود و پس از بررسی و تحلیل آن با استفاده از نظریه‌های روانشناسی اجتماعی، به طراحی و آزمون مدل‌های تبیینی و در نهایت انتخاب و اجرای یک مداخلۀ مناسب می‌رسد.

ساختار کتاب به‌گونه‌ای تنظیم شده که خواننده در هر مرحله علاوه بر آشنایی با مبانی نظری، با شیوه‌ی به‌کارگیری آن‌ها در موقعیت‌های واقعی نیز آشنا شود. تمرین‌ها و تکالیف کاربردی پایان فصل‌ها نیز همین رویکرد را دنبال می‌کنند و به خواننده فرصت می‌دهند مفاهیم و مراحل مدل PATH را روی یک مسئلۀ واقعی تمرین کند. خلاصه‌های ارائه‌شده در پایان فصل‌ها نیز به مرور و جمع‌بندی مسیر طی‌شده کمک می‌کنند و می‌توانند برای یادگیری و خودارزیابی مورد استفاده قرار گیرند.

آنچه این کتاب را از یک متن صرفاً تئوریک متمایز می‌کند، حجم بالای نمونه‌های عینی، مطالعات موردی و فعالیت‌های کاربردی است که در سراسر آن گنجانده شده است. خواننده در طول کتاب با نمونه‌های متنوعی روبه‌رو می‌شود؛ از بررسی رابطۀ تبعیض نژادی با فشار خون گرفته تا کاهش خطر سرایت بیماری‌های آمیزشی، تغییر رفتار رانندگی در سازمان‌های حمل‌ونقل و بهبود همکاری در یک شرکت دارویی بزرگ. تنوع این نمونه‌ها از بسترهای اجتماعی و پژوهشی مختلف، به خواننده کمک می‌کند تا کاربرد نظریه‌های روانشناسی اجتماعی را در موقعیت‌های گوناگون بهتر درک کند.

در کنار مطالعات موردی، کتاب روانشناسی اجتماعی کاربردی صفاری نیا با معرفی تجربه‌های پژوهشگران برجستۀ این حوزه و استفاده از نمودارها، مدل‌های فرآیندی، جدول‌های آموزشی و ابزارهای سنجش، به درک بهتر مفاهیم و کاربرد آن‌ها کمک می‌کند. همچنین واژه‌نامۀ تخصصی و منابع گسترده، امکان پیگیری و مطالعۀ بیشتر موضوعات را فراهم می‌سازند و جنبۀ آموزشی و عملی کتاب را تقویت می‌کنند.

کتاب مرتبط: روانشناسی اجتماعی کاربردی نجمه حمید

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

این کتاب برای افرادی مناسب است که می‌خواهند روانشناسی اجتماعی را نه‌فقط در سطح نظری، بلکه در موقعیت‌های واقعی و برای تحلیل و حل مسائل اجتماعی به کار بگیرند. دانشجویان روانشناسی، جامعه‌شناسی، علوم تربیتی و مشاوره از مخاطبان اصلی کتاب هستند و می‌توانند مفاهیم نظری را در قالبی عملی و پروژه‌محور یاد بگیرند.

پژوهشگران حوزۀ مسائل اجتماعی، از جمله آسیب‌های اجتماعی، رفتارهای گروهی، سیاست‌گذاری و مداخلات اجتماعی، نیز می‌توانند از چارچوب علمی و نظام‌مند کتاب برای تحلیل و حل مسئله استفاده کنند. همچنین معلمان، مربیان و مشاوران با توجه به مواجهۀ مستقیم با مسائل رفتاری و تعاملات اجتماعی در محیط‌های آموزشی، می‌توانند از رویکردها و ابزارهای آن بهره ببرند.

مدیران و برنامه‌ریزان اجتماعی در سازمان‌ها و نهادهای مختلف نیز از دیگر مخاطبان کتاب هستند؛ زیرا این اثر به آن‌ها کمک می‌کند تصمیم‌ها و مداخلات خود را بر پایه شواهد علمی و رویکردی نظام‌مند طراحی کنند. خرید کتاب روانشناسی اجتماعی کاربردی انتشارات ویرایش و دیگر کتاب های روانشناسی اجتماعی با تخفیف ویژه و قیمت استثنایی در روان آموز امکان‌پذیر است.

توضیحات تکمیلی

نویسندگان این کتاب آبراهام پی. بونک (Abraham P. Buunk)، استاد روانشناسی اجتماعی تکاملی در دانشگاه گرونینگن، و مارک ون وگت (Mark van Vugt)، استاد روانشناسی تکاملی، کار و سازمان در دانشگاه آزاد آمستردام، از پژوهشگران شناخته‌شدۀ حوزۀ روانشناسی اجتماعی و تکاملی هستند. آن‌ها در این اثر با تأکید بر کاربرد روانشناسی اجتماعی در حل مسائل واقعی، چارچوبی روشن و نظام‌مند برای پیوند دادن نظریه و عمل و طراحی مداخلات مؤثر ارائه می‌کنند.

یکی از ویژگی‌های کتاب روانشناسی اجتماعی کاربردی، استفاده از ابزارهای آموزشی متنوع برای تقویت یادگیری است. مطالعات موردی، مصاحبه با پژوهشگران، تکالیف عملی، نمودارها و مدل‌های فرآیندی به خواننده کمک می‌کنند مفاهیم را در موقعیت‌های واقعی به کار بگیرد. همچنین جدول‌های مقایسه‌ای، واژه‌نامۀ تخصصی و منابع تکمیلی، درک مطالب و ادامۀ مطالعه را آسان‌تر می‌کنند.

دکتر مجید صفاری‌ نیا، استاد روانشناسی و از چهره‌های شناخته‌شدۀ روانشناسی اجتماعی در ایران، مؤلف و مترجم بیش از ۴۰ عنوان کتاب و ۱۸۰ مقالۀ علمی و از بنیان‌گذاران رشتۀ روانشناسی اجتماعی و انجمن روانشناسی اجتماعی ایران است. او به‌همراه پرستو حسن‌زاده ترجمۀ این کتاب را بر عهده داشته و مفاهیم تخصصی و رویکرد کاربردی آن را با زبانی روان و دقیق به مخاطب فارسی‌زبان منتقل کرده‌اند.

بریدۀ کتاب روانشناسی اجتماعی کاربردی

در برابر هر مشکلی لازم است روان‌شناسان اجتماعی کاربردی از ابتدا متغیر پیامد را تعیین کنند. برخی مشکلات در سطح کلان تعریف می‌شوند، نظیر آلودگی محیط زیست، قتل یا بروز سرطان سینه. در بسیاری از موارد، چنین مشکلات اجتماعی نقطۀ شروعی برای پژوهش و مداخله هستند؛ مثلاً، سیاست‌گذاران معمولاً درمورد افزایش قتل با اسلحه یا چاقو، آلودگی هوا در مناطق صنعتی بزرگ یا تعداد زنان فوت شده در اثر سرطان سینه نگران هستند.

به هر جهت، روان‌شناسان اجتماعی قادرند تا این مشکلات را به طور غیرمستقیم، از طریق ایجاد تغییر در رفتارها، نگرش‌ها و احساسات در گروه خاصی از افراد تحت تأثیر قرار دهند؛ مثلاً آلودگی می تواند کاهش پیدا کند در صورتی که افراد به جای استفاده از اتومبیل از دوچرخه استفاده کنند (ون وگت و همکاران ۱۹۹۵)، قتلها می توانند با دشوار ساختن شرایط تهیه اسلحه برای خریداران کاهش یابند. (پادل و آرچر، ۱۹۹۴) و بروز سرطان سینه میتواند با انجام معاینۀ منظم کاهش پیدا کند. استفاده از دوچرخه برای رفتن به محل کار دشواری تهیه اسلحه و انجام منظم معاینه انواعی از متغیرهای پیامد هستند که مورد علاقۀ روان‌شناسان کاربردی به کارگیرندۀ مدل PATH می‌باشند.

فهرست کتاب روانشناسی اجتماعی کاربردی

فصل اول: روان شناسی اجتماعی کاربردی

فصل دوم: مرحلۀ مشکل: از مشکل تا تعریف مشکل

فصل سوم: مرحلۀ تحلیل: یافتن تبیین‌های نظری برای مشکل

فصل چهارم: مرحلۀ آزمون: تدوین و آزمون مدل فرایند

فصل پنجم: مرحلۀ کمک: بسط دادن مداخله