روانشناسی سلامت انتقادی مایکل مورای – ترجمه حمیدرضا غریبی

معرفی کتاب روانشناسی سلامت انتقادی

کتاب روانشناسی سلامت انتقادی اثر مایکل مورای با ترجمه حمیدرضا غریبی و سیده فاطمه حسینی، یکی از آثار برجستۀ حوزه روان شناسی سلامت است که دیدگاهی متفاوت و انتقادی را نسبت به جریان اصلی این رشته مطرح می‌کند.

این حوزه، چنان که در ادبیات پژوهشی و دانشگاهی روز شناخته می‌شود، دانشی میان‌رشته‌ای است که به بررسی ارتباط میان عوامل روانشناختی، اجتماعی و زیستی در شکل‌گیری و مدیریت بیماری‌های جسمی و سلامت انسان می‌پردازد.

در این اثر، نویسنده برای تحلیل و فهم موضوعات، از مدل زیستی ـ روانی ـ اجتماعی بهره برده است؛ مدلی که امروزه از ارکان اصلی پژوهش‌ها و خدمات بالینی در حوزه سلامت محسوب می‌شود.

این کتاب در واقع مجموعه‌ای از مقالات تحلیلی و انتقادی است که در قالب دست‌نامه‌ای با عنوان «روانشناسی سلامت انتقادی» منتشر شده و نسخۀ ویرایش شدۀ آن در سال ۲۰۱۵ در دسترس خوانندگان قرار گرفته است.

مترجمان کتاب حاضر، بخش‌هایی از آن دست‌نامه را به صورت گزینشی برگزیده و ترجمه کرده‌اند تا مخاطب فارسی‌زبان نیز با مهم‌ترین مفاهیم و بحث‌های مطرح‌شده در این رویکرد آشنا شود.

نویسنده تلاش دارد تا با بررسی تاریخی و فلسفی این رشته، نشان دهد که چگونه این حوزه از زمان شکل‌گیری‌اش تا امروز، به تدریج از نگاه تک‌بعدی پزشکی فاصله گرفته و به سمت دیدگاهی جامع و اجتماعی‌تر حرکت کرده است.

به باور مورای و سایر روانشناسان سلامت، این رشته در حقیقت تلاشی است برای احیای پیوند میان روانشناسی و پزشکی؛ پیوندی که در دوران مدرن تا حدی گسسته شده بود و اکنون با خوانش‌های نوین دوباره احیا می‌شود.

بسیاری از کتاب‌ها و مقالات مقدماتی در این حوزه نیز همین جریان را تأیید کرده و بر تغییر الگوی بیماری‌ها به عنوان عاملی کلیدی در شکل‌گیری این رشته تأکید دارند.

هدف اصلی کتاب روانشناسی سلامت انتقادی، ارائۀ چند رویکرد جایگزین برای نقد و بازنگری در باورهای تثبیت‌شده و ارتودکس در این رشته است. این اثر بر خلاف ساختار خطی و معمول سایر کتاب‌های درسی، به معرفی مجموعه‌ای از نظریه‌ها، روش‌ها و کاربردهای بدیل در حوزه سلامت روانی و فیزیکی می‌پردازد.

به همین دلیل، می‌توان گفت این کتاب به جای ارائۀ یک نظام کامل جایگزین، چشم‌اندازی متنوع و چندوجهی از راه‌های متفاوت اندیشیدن دربارۀ سلامت انسان را در اختیار مخاطب می‌گذارد.

در این ترجمۀ فارسی، فصول ۱ تا ۴ مطابق با نسخه اصلی کتاب هستند و فصول ۵ تا ۸ کتاب حاضر متناظر با فصول ۹ تا ۱۲ کتاب اصلی‌اند. بخش‌های دیگر اثر به دلیل حجم بالا و تمرکز مترجمان بر مطالب کلیدی ترجمه نشده‌اند، اما انسجام کلی اندیشه و مفاهیم در نسخه حاضر کاملاً حفظ شده است.

هم‌اکنون می‌توانید جهت خرید کتاب روانشناسی سلامت انتقادی با تخفیف ویژه در روان آموز اقدام کنید.

کتاب مرتبط: روانشناسی سلامت بالینی

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

روانشناسان: این اثر برای روانشناسانی که در حوزۀ سلامت جسم و روان کار می‌کنند، فرصتی برای بازاندیشی در روش‌های مرسوم ارزیابی و مداخله فراهم می‌آورد. آنان می‌توانند از دیدگاه‌های انتقادی مورای در جهت شناخت بهتر پیوند میان عوامل ذهنی، اجتماعی و زیستی در فرآیند سلامت و بیماری استفاده کنند.

دانشجویان: دانشجویان رشته‌های روانشناسی، پزشکی، پرستاری، جامعه‌شناسی و مطالعات سلامت، با مطالعۀ این کتاب نگاهی جامع‌تر و تحلیلی‌تر نسبت به مفهوم سلامت انسانی خواهند یافت.

برای آنها، کتاب روانشناسی سلامت انتقادی انتشارات ارجمند همچون منبعی پژوهشی عمل می‌کند که نه‌تنها دانسته‌های عمومی را تقویت می‌کند بلکه قدرت تفکر نقادانه و مقایسه‌ای آنان را نیز افزایش می‌دهد.

سیاست‌گذاران و پژوهشگران حوزه سلامت: برای کسانی که در سیاست‌گذاری سلامت یا در پژوهش‌های اجتماعی مرتبط با آن فعالیت دارند، این کتاب زمینه‌ای فراهم می‌کند تا بتوانند نقش فرهنگ، قدرت، اقتصاد و روابط اجتماعی را در شکل‌دهی مفهوم سلامت بهتر درک کنند و برنامه‌ریزی‌های واقع‌گرایانه‌تری داشته باشند.

افراد علاقه‌مند به توسعه فردی و سلامت ذهنی: حتی خوانندگان غیرمتخصص نیز می‌توانند از این کتاب برای درک عمیق‌تر رابطه بین ذهن، بدن و جامعه سود ببرند. فهم این ارتباط می‌تواند به ارتقای سطح آگاهی شخصی دربارۀ سلامت خود و دیگران کمک کند.

توضیحات تکمیلی

کتاب روانشناسی سلامت انتقادی (Critical Health psychology) با بهره‌گیری از شیوه‌های آموزشی متنوع و جذاب، تجربه‌ای علمی و روان را برای خواننده فراهم می‌کند.

استفاده از خودآزمایی‌ها، نکات کلیدی، نمودارها، جداول و جمع‌بندی‌های منظم در انتهای هر فصل، سبب می‌شود خواننده بتواند مفاهیم پیچیده را با سهولت بیشتری درک کند. همچنین پیش‌گفتارهای هر فصل، خلاصه‌ای از محتوای فصل پیشین را ارائه می‌دهند تا پیوستگی در مطالعه حفظ شود.

ترجمۀ دقیق، روان و وفادار به متن اصلی در کنار لحن علمی و پژوهش‌محور کتاب، مطالعۀ آن را برای مخاطبان حرفه‌ای و علاقه‌مندان به این حوزه به تجربه‌ای غنی تبدیل کرده است.

افزون بر جنبه علمی، این اثر خواننده را به تفکر انتقادی و پرسشگری درباره مفاهیم بنیادین سلامت و بیماری فرامی‌خواند و او را ترغیب می‌کند تا نگاهی انسانی‌تر و اجتماعی‌تر به مقولۀ سلامت داشته باشد.

در مجموع، روانشناسی سلامت انتقادی نه تنها اثری مرجع برای فهم رویکردهای نوین در عرصۀ سلامت روانی است، بلکه پلی میان روانشناسی، فلسفه، جامعه‌شناسی و پزشکی ایجاد می‌کند؛ پلی که خواننده را از چارچوب‌های سنتی تحلیل سلامت فراتر برده و به سوی دیدگاهی چندوجهی و ژرف‌تر هدایت می‌کند.

کتاب مرتبط: روانشناسی سلامت ترجمه یحیی سید محمدی

بریدۀ کتاب

سالم‌بودن و ناخوش‌بودن

سلامت و ناخوشی را می‌توان بازی یا درام پنداشت. این یعنی آنها بیش از آنکه کیفیت‌هایی باشند که ما داریم، شیوه‌هایی هستند که ما هستیم؛ نحوۀ بودن، نه کیفیتی که داریم. چیزها کیفیت‌هایی مانند رنگ یا اندازه دارند، از این منظر سلامت و ناخوشی هرگز از جنس «کیفیت» نیستندو سلامت و ناخوشی نحوۀ سکونت یا زندگی ما، و بدین‌مناسبت، امکان‌هایی برای وجودداشتن ما هستند. این دو به‌مثابه یکسری از حالت‌ها یا حس‌وحال ما نسبت به جهان رخ می‌دهند، به‌مثابه راه‌هایی که ما به‌سوی مرگ می‌رویم. می‌توان از تحلیل مرگی که هایدگر انجام داده آغاز کرد. به زبان هایدگر دازاین، اینکه من کیستم (نه اینکه من چیستم)، یعنی وجود فردیت نوع‌بشر همواره با مرگ قرین است. مردن یک صفت تصادفی یا یک نقص نیست؛ قطعی است و به طرق مختلف رخ می‌دهد. یک رویکرد کاملا ارتباطی با آنچه غیر ارتباطی است آغاز می‌شود؛ یعنی مرگ و طرق حرکت ما به سوی آن.

در روانشناسی سلامت باید سلامت و ناخوشی را مورد نظریه‌پردازی قرار داد. اگر چنین نکنیم ساخت‌های غیرانتقادی زیست‌پزشکی و اقتصادی آن‌ها را تکرار خواهیم کرد.

فهرست کتاب روانشناسی سلامت انتقادی

مقدمه مترجمان

مقدمه‌ای بر روان شناسی سلامت انتقادی

فصل اول: تاریخ انتقادی روان شناسی سلامت و رابطۀ آن با زیست‌پزشکی

فصل دوم: چرا به یک مدل (بدن‌مند جامعوی روانشناختی) (ESP) برای فهم تجربۀ بیماری نیاز داریم؟

فصل سوم: سلامت و بیماری: رویکرد پدیدارشناسی هرمنوتیک

فصل چهارم: رنج کشیدن

فصل پنجم: بازاندیشی: ارتقا کیفیت پژوهش، اخلاق‌مداری، انتقادی بودن و خلاقیت

فصل ششم: پژوهش کیفی: نوعی دگرگونی اجتماعی

فصل هفتم: تحلیل گفتمان و روانشناسی سلامت

فصل هشتم: اقدام پژوهی در سلامت اجتماع محور