روانشناسی یادگیری – فریبرز درتاج

معرفی کتاب یادگیری درتاج

کتاب روانشناسی یادگیری اثر فریبرز درتاج و محمد حسین‌ خانی، از جمله منابع معتبر دانشگاهی در حوزۀ روانشناسی تربیتی و آموزش است که با تکیه بر رویکرد علمی، ساختار منظم و زبان آموزشی قابل‌فهم، به بررسی جامع نظریه‌ها و فرایندهای یادگیری می‌پردازد.

شرح عنوان کتاب یادگیری درتاج را با طرح پرسشی آغاز می‌کنیم. یادگیری چیست و روانشناسی چه کمکی به فهم آن می‌کند؟ یادگیری فرایندی است که طی آن فرد بر اثر تجربه یا تمرین، تغییرات نسبتاً پایداری در رفتار، شناخت یا احساس خود ایجاد می‌کند. روانشناسی یادگیری، شاخه‌ای از روانشناسی است که به بررسی چگونگی وقوع این فرایند و عوامل مؤثر بر آن می‌پردازد. این حوزه تلاش می‌کند بفهمد انسان‌ها چگونه، چرا و تحت چه شرایطی یاد می‌گیرند و چگونه می‌توان این فرایند را مؤثرتر کرد.

در این زمینه، نظریه‌های مختلفی مطرح شده‌اند؛ نظریۀ رفتارگرایی یادگیری را نتیجۀ پاداش، تنبیه و شرطی‌سازی می‌داند، در حالی‌که رویکرد شناخت‌گرا بر فرایندهای ذهنی مانند حافظه و توجه تأکید دارد. سازنده‌گرایی یادگیری را ساخت معنا بر اساس تجربه می‌بیند و نظریۀ یادگیری مشاهده‌ای نیز بر یادگیری از طریق مشاهدۀ رفتار دیگران تأکید دارد.

این کتاب در ۱۲ فصل تدوین شده که هر فصل به یکی از جنبه‌های مهم یادگیری می‌پردازد. فصل اول با تعریف یادگیری، انواع آن، و تفاوت یادگیری با مفاهیم مشابهی چون رشد، عملکرد و تفکر آغاز می‌شود. فصل دوم به بررسی اهمیت نظریه‌ها، پیدایش نظریه‌های روان‌شناختی، ویژگی‌های یک نظریۀ خوب، اهداف نظریه‌ها و طبقه‌بندی نظریه‌های یادگیری اختصاص دارد.

فصل سوم نظریه‌های تداعی‌گرایانه مانند نظریۀ شرطی‌سازی کنشگر، اسکینر، را معرفی کرده و کاربردهای آن در آموزش و رفتارهای انسانی را بررسی می‌کند. در فصل چهارم، نظریه‌های شناخت‌گرا مانند یادگیری گشتالتی، نظریۀ یادگیری اجتماعی بندورا و نظریۀ یادگیری اکتشافی برونر مطرح می‌شود.

فصل پنجم به معرفی نظریۀ الکترونیکی یا E-Learning و خاستگاه و انواع آن و مقایسۀ بین یادگیری هم‌زمان و ناهم‌زمان و همچنین مزیت‌ها و محدودیت‌های استفاده از نظریۀ الکترونیکی می‌پردازد. فصل ششم، فرایند حافظه، مراحل آن و نقش آن در یادگیری را تحلیل می‌کند. در ادامه، موضوعاتی چون یادگیری مسئله‌محور و نقش دانش‌آموز و معلم بر آن، تعریف انتقال یادگیری و نظریه‌های تاریخی در این باره، فرایندهای حافظه و انواع آن و انواع سبک‌های یادگیری مورد بررسی قرار می‌گیرد.

از ویژگی‌های برجستۀ این کتاب می‌توان به بیان روان و در عین‌ حال علمی، ساختار آموزشی منظم، بهره‌گیری از مثال‌های کاربردی، جدول‌های مقایسه‌ای و خلاصه‌های پایانی اشاره کرد. این ویژگی‌ها کتاب را به منبعی کارآمد برای تدریس، مطالعۀ فردی و آمادگی برای مقاطع بالاتر تبدیل کرده‌ است.

کتاب مرتبط: روانشناسی یادگیری سید محمدی

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

کتاب روانشناسی یادگیری فریبرز درتاج در درجۀ اول برای دانشجویان رشتۀ روانشناسی و علوم تربیتی نگاشته شده‌ است و می‌تواند به‌عنوان منبع درسی اصلی یا مکمل دروس دانشگاهی مورد استفاده قرار گیرد. علاوه بر دانشجویان، این کتاب برای معلمان، مشاوران، مربیان آموزشی و والدین نیز مفید است؛ افرادی که علاقه‌مندند فرایند یادگیری را عمیق‌تر درک کرده و راهکارهای علمی برای بهبود آموزش و تربیت در اختیار داشته باشند می‌توانند از این کتاب بهره‌ ببرند.

همچنین به‌دلیل بیان روان، مثال‌های کاربردی و ساختار آموزشی منظم، می‌تواند برای علاقه‌مندان به روانشناسی عمومی نیز قابل استفاده و جذاب باشد. خرید کتاب یادگیری فریبرز درتاج از انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی و دیگر کتاب های روانشناسی تربیتی و آموزش با بیشترین تخفیف و بهترین قیمت از روان‌آموز امکان‌پذیر است.

توضیحات تکمیلی

کاربردهای روان شناسی یادگیری بسیار گسترده است: در آموزش، روان‌درمانی، تربیت فرزند، محیط‌های کاری و حتی رسانه‌ها. عواملی مثل انگیزه، سن، سبک یادگیری، محیط و شرایط روانی، در کیفیت یادگیری نقش مهمی دارند. به‌طور کلی، روان شناسی یادگیری ابزارهایی فراهم می‌کند تا بتوانیم یادگیری را بهتر درک، ارزیابی و تقویت کنیم.

نویسنده کتاب، دکتر فریبرز درتاج، استاد تمام و مدیر گروه روانشناسی تربیتی در دانشگاه علامه طباطبائی است. وی دارای مدرک کارشناسی در رشتۀ روانشناسی کودکان استثنایی از دانشگاه شهید بهشتی و کارشناسی‌ارشد و دکتری روانشناسی تربیتی از دانشگاه علامه طباطبائی است.

نویسنده دیگر این اثر، دکتر محمد حسین خانی دارای مدرک کارشناسی روانشناسی بالینی، کارشناسی‌ارشد روانشناسی عمومی و دکتری مطالعات اجتماعی با تمرکز بر روانشناسی است. دکتر حسین‌خانی عضو سازمان نظام روانشناسی ایران و عضو انجمن روانشناسان ایران و انجمن روان‌شناسان آمریکا است. وی همچنین بیش از ۲۰ مقالۀ علمی در مجلات داخلی و خارجی منتشر کرده است.

بریده‌ ای از کتاب روانشناسی یادگیری درتاج

اغلب مخالفت‌های اعلام‌شده با رفتارگرایی اسکینری به اثبات‌گرایی افراطی و موضع او دربارۀ نظریه برمی‌گردد. مخالفان استدلال می‌کنند محال است بتوان نظریه‌پردازی را از بین برد. از آن‌جا که جزئیات یک آزمایش، هر قدر هم که ساده باشد، باید قبل از اجرا برنامه‌ریزی شود، این به خودی خود شاهدی بر انجام نظریه‌پردازی است.

همچنین گفته شده‌ است که پذیرش اصول اساسی شرطی‌سازی به‌عنوان چهارچوب پژوهش اسکینر، خود تا حدودی نظریه‌پردازی است.

فهرست کتاب روانشناسی یادگیری فریبرز درتاج

فصل 1: کلیات یادگیری

فصل 2: اهمیت نظریه‌ها و مسائل مرتبط با آن

فصل 3: نظریه‌های تداعی‌گرایانه

فصل 4: نظریه‌های شناختی در یادگیری

فصل 5: یادگیری الکترونیکی یا E-Learning

فصل 6: یادگیری مشارکتی

فصل 7: یادگیری مسئله‌محور

فصل 8: انتقال یادگیری

فصل 9: فرایندهای حافظه

فصل 10: سبک‌های یادگیری

فصل 11: تأثیرات زیستی بر یادگیری

فصل 12: یادگیری و انگیزش