شناخت و عاطفه – حبیب الله قاسم زاده

معرفی کتاب شناخت و عاطفه

کتاب شناخت و عاطفه نوشته حبیب‌ اللّه قاسم‌ زاده، از آثار شاخص میان‌رشته‌ای در حوزۀ علوم شناختی در زبان فارسی می‌باشد که توسط انتشارات ارجمند به چاپ رسیده است این اثر با هدف طرح مسئله و گشودن میدان گفت‌وگو میان شناخت و عاطفه تدوین شده است.

این کتاب حاصل مجموعه‌مقاله‌هایی است که عمدتاً در شانزدهمین سمینار میان‌دانشگاهی سیستم‌های هوشمند ارائه شده‌اند؛ سمیناری که در سال ۱۳۷۵ و به‌همت پژوهشکدۀ سیستم‌های هوشمند مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات برگزار شده و به‌عنوان نخستین تلاش منسجم در ایران برای پرداختن علمی به رابطۀ چندوجهی شناخت و عاطفه شناخته می‌شود.

در این کتاب با یک متن آموزشی خطی یا کتاب درسی کلاسیک روبه‌رو نیستیم، بلکه با مجموعه‌ای از مقاله‌های علمی مواجه‌ایم که هرکدام از زاویه‌ای خاص، به پیوند پیچیده و درهم‌تنیدۀ فرایندهای شناختی و هیجانی می‌پردازند. ویراستار آگاهانه کوشیده است کمترین دخل‌وتصرف محتوایی و سبکی را در مقاله‌ها اعمال کند تا صدای علمی هر نویسنده حفظ شود؛ رویکردی که اگرچه ناهمگونی سبکی محدودی ایجاد کرده، اما به اصالت علمی اثر افزوده است.

تمرکز محتوای کتاب بر بررسی ارتباطات متقابل عواطف و شناخت در بسترهای بالینی و اجتماعی است. مقاله‌ها نشان می‌دهند که عاطفه پدیده‌ای حاشیه‌ای یا مزاحم شناخت نیست؛ بلکه عنصری بنیادین در شکل‌گیری، پردازش و تغییر فرایندهای شناختی است.

مباحثی همچون افسردگی، اضطراب، سوگیری‌های حافظه، پردازش هیجانی و نقش طرح‌واره‌ها در تغییرات شناختی، با نگاهی تحلیلی و مبتنی بر شواهد تجربی بررسی شده‌اند. افزوده‌شدن چهار مقالۀ بالینی به مجموعه، به‌ویژه مقالاتی که پیش‌تر در سمپوزیوم‌ها و کنگره‌های تخصصی علوم اعصاب و روانپزشکی ایران ارائه شده بودند، وزن بالینی کتاب را به‌طور محسوسی افزایش داده است.

کتاب به‌خوبی نشان می‌دهد که پرداختن به شناخت و عاطفه، ناگزیر نیازمند گفت‌وگوی میان‌رشته‌ای است. نویسندگان مقاله‌ها از حوزه‌های مختلفی چون روانشناسی، روانپزشکی، علوم اعصاب و علوم شناختی می‌آیند و همین تنوع، به غنای مفهومی اثر کمک کرده است. نمودارها و چارچوب‌های مفهومی ارائه‌شده در برخی فصل‌ها، فهم روابط پیچیده میان متغیرهای شناختی و هیجانی را برای خواننده تسهیل می‌کنند. از سوی دیگر، درج منابع علمی در پایان هر فصل، امکان پیگیری عمیق‌تر مباحث را برای خوانندگان پژوهشگر فراهم می‌سازد.

کتاب در عین حال، محدودیت‌های خود را نیز پنهان نمی‌کند. خود ویراستار تصریح می‌کند که بسیاری از زمینه‌ها ناگفته و ناپژوهیده باقی مانده‌اند و این مجموعه تنها گامی نخست در مسیری طولانی است. این صداقت علمی، از نقاط قوت اثر به‌شمار می‌آید و خواننده را به مشارکت فعال در توسعۀ این حوزه دعوت می‌کند. کتاب شناخت و عاطفه انتشارات ارجمند کتابی است مسئله‌محور، میان‌رشته‌ای و پژوهش‌بنیان که به‌جای ساده‌سازی رابطه‌ای پیچیده، آن را در بسترهای واقعی بالینی و اجتماعی به‌تصویر می‌کشد.

محصول مرتبط: کتاب نظریه های علم شناخت

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

• دانشجویان علوم شناختی و روانشناسی: این کتاب برای دانشجویانی که می‌خواهند با رویکردهای میان‌رشته‌ای در بررسی شناخت و عاطفه آشنا شوند، منبعی الهام‌بخش است.
• روانشناسان و روانپزشکان بالینی: متخصصان بالینی می‌توانند از مباحث مرتبط با افسردگی، اضطراب و پردازش هیجانی بهره ببرند و درک عمیق‌تری از نقش عواطف در فرایندهای شناختی بیماران به‌دست آورند.
• پژوهشگران حوزۀ علوم اعصاب و علوم شناختی: برای پژوهشگرانی که به‌دنبال چارچوب‌های مفهومی و روش‌شناختی مشترک میان رشته‌ها هستند، این کتاب بستری مناسب برای طرح ایده‌ها و گسترش همکاری‌های علمی فراهم می‌کند.
• دانشجویان تحصیلات تکمیلی علاقه‌مند به پژوهش میان‌رشته‌ای: این اثر به‌ویژه برای دانشجویان جوانی مناسب است که قصد دارند پایان‌نامه یا طرح پژوهشی خود را در مرز میان شناخت، عاطفه و اجتماع تعریف کنند.

توضیحات تکمیلی

حبیب‌ اللّه قاسم‌ زاده، استاد تمام گروه روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، بیمارستان روزبه، دکتری تخصصی روانشناسی از دانشگاه وندر بیلت ایالات متحد ۀ آمریکا و از پژوهشگران فعال حوزۀ روانشناسی و علوم شناختی است. او به‌عنوان ویراستار این کتاب، نقش مهمی در سامان‌دهی و ارائه این مجموعه مقاله‌ها داشته است. او جدا از ویراستاری، مؤلف برخی از مقالات این کتاب نیز بوده است. در این کتاب از مقالات متخصصان برجستۀ ایرانی چون دکتر آذرخش مکری بهره‌گیری شده است.

علاقه‌مندان به کتاب های روانشناسی و مطالعۀ بین‌رشته‌ای می‌توانند کتاب شناخت و عاطفه قاسم‌ زاده را با بیشترین تخفیف و بهترین قیمت از فروشگاه روان‌آموز تهیه کنند.

بریدۀ کتاب

اضطراب پدیده‌یی روانی و مفهومی نظری در روان‌شناسی است که در آن شناخت و عاطفه دخالت اساسی دارد. اختلال اضضطرابی از بیماری‌های عاطفه به حساب می‌آید. اضطراب در عین این‌که روندی عاطفی است، روندی شناختی هم هست. وقتی کسی مضطرب است ضمن آن‌که حالت عاطفی خاصّی دارد، روندهای شناختی و فکری خاصّی هم دارد: فکر این‌که چه چیزی ما را مضطرب می‌کند، چه چیز اتّفاق خواهد افتاد، بعد از این چه باید بکنیم، همه با هم ارتباطی تنگاتنگ دارند و بر هم اثر می‌گذارند.

بنابراین درک، فکر، شناخت و عاطفه در مفهوم اضطراب دخالت دارند. در این مقاله سعی می‌کنیم نظریّه‌ی پروفسور گری استاد روان‌شناسی انستیتوی روان‌پزشکی دانشگاه لندن را درباره‌ی چگونگیِ پردازشِ اطّلاعات و اشکالاتی که باعث اضطراب می‌شود شرح دهیم. در واقع، گری می‌خواهد بداند در شرایطی که هیجان‌ها و عواطف فرا خوانده می‌شوند مغز چگونه رفتار را سازمان‌دهی می‌کند.

فهرست کتاب شناخت و عاطفه

مقدمه و طرح مسئله

نقش عواطف در تصمیم‌گیری خردمندانه

ریشه‌های مشترک عقل و احساس

تأثیر عاطفه و هیجان در اختلال‌های شناخت چهره و شناسایی اشخاص

رشد شناختی و عاطفی افراد دوزبانه

مسائل پردازش اطلاعات در اضطراب

رویارویی و پردازش هیجانی

شناخت و افسردگی

پردازش طرح‌واره‌ایی و فرایند تغییر (در افسردگی)

سوگیری حافظۀ ضمنی و آشکار در بیماران مضطرب و افسرده

اثرات پاداش مادی بر عملکرد دانشجویان هنر