علم استرس از منظر زیست شناسی، روانشناسی و سلامت

معرفی کتاب علم استرس از منظر زیست شناسی، روانشناسی و سلامت

کتاب علم استرس از منظر زیست شناسی، روانشناسی و سلامت با نام اصلی The Handbook of Stress Science: Biology, Psychology, and Health، اثری مرجع در حوزۀ روانشناسی سلامت است که با رویکردی میان‌رشته‌ای، مفهوم استرس را نه به عنوان یک تجربۀ روزمره بلکه به‌عنوان پدیده‌ای زیستی، روانشناختی و اجتماعی بررسی می‌کند. نویسندگان کتاب با تکیه بر پژوهش‌های معتبر این حوزه، نشان می‌دهند که چگونه عوامل روانی‌-اجتماعی می‌توانند از مسیر سازوکارهای عصب‌زیستی بر سلامت جسمانی و روند شکل‌گیری یا تشدید بیماری‌های مزمن اثر بگذارند.

کتاب حاضر دیدگاه‌های تأثیرگذاری چون مفهوم ارزیابی شناختی ریچارد لازاروس، تحلیل جینز از تصمیم‌گیری در شرایط استرس‌زا، ایدۀ بار آلوستاتیک مک‌اون، و مفهوم پیوندجویی و همراهی شلی تیلور را به‌شکلی روشن و قابل‌فهم برای دانشجویان و پژوهشگران تبیین کرده است.

اما لازم است بدانید که این کتاب روانشناسی صرفاً به شرح نظریه‌ها بسنده نمی‌کند؛ بلکه تعامل پیچیدۀ متغیرهای زیستی، روانشناختی و اجتماعی استرس را در آسیب‌شناسی بیماری‌های جسمانی واکاوی می‌کند و نقش رشته‌هایی مانند روانشناسی، روانپزشکی، جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی، ژنتیک، علوم اعصاب، تغذیه و پزشکی رفتاری را در شناخت استرس به‌شکلی منسجم به هم پیوند می‌دهد؛ از نقش شبکه‌های عصبی و محور هیپوتالاموس-آدرنال گرفته تا ارتباط استرس با نظام قلبی‌عروقی و ایمنی بدن.

بیش از 120 متخصص حوزۀ سلامت روان در نگارش این اثر مشارکت داشته‌اند و همین ویژگی، کتاب را به بستری برای گفت‌وگوی میان‌رشته‌ای روانشناسی، روان‌پزشکی، جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی، ژنتیک، تغذیه و علوم اعصاب تبدیل کرده است.

در بخش‌هایی نویسندگان با نگاهی انتقادی نیز موضوع را بررسی می‌کنند و چالش‌های مفهومی و روش‌شناختی علم استرس را نادیده نمی‌گیرند. بحث پیرامون دشواری تعریف استرس، مرزهای گستردۀ این مفهوم و نقدهای واردشده بر پژوهش‌های این حوزه، نشان می‌دهد که کتاب علاوه‌بر آموزش مبانی، خواننده را با پرسش‌ها و چالش‌های علمی این رشته نیز روبه‌رو می‌کند؛ رویکردی که برای پژوهشگران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی اهمیت فراوانی دارد.

در مجموع، کتاب علم استرس از منظر زیست‌شناسی، روانشناسی و سلامت، اثری جامع، پژوهش‌محور و میان‌رشته‌ای است که با گردآوری نظریه‌های بنیادین، یافته‌های علمی و مباحث انتقادی، تصویری روشن از جایگاه استرس در سلامت انسان ارائه می‌دهد و می‌تواند به‌عنوان یکی از منابع معتبر برای مطالعۀ علمی رابطۀ ذهن، بدن و سلامت مورد استفاده قرار گیرد.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

دانشجویان دکتری و ارشد روانشناسی سلامت و پژوهشگران پسادکتری: ساختار مرجع و جامع کتاب، آن را به منبعی درسی و پژوهشی بدل کرده که هستۀ اصلی مباحث نظری و روش‌شناختی این رشته را در بر می‌گیرد.

روانشناسان اجتماعی، شخصیت و رشد: طرح مفاهیمی چون ارزیابی شناختی، بار آلوستاتیک و پیوندجویی، این کتاب را به منبعی ارزشمند برای فهم سازوکارهای روانی مؤثر بر سلامت تبدیل می‌کند.

روانشناسان بالینی، پزشکان و متخصصان حوزۀ سلامت: برای کسانی که با بیماران مبتلا به مشکلات جسمانی سروکار دارند، درک رابطۀ استرس با بیماری‌های قلبی‌عروقی و مزمن، ابزاری کاربردی برای مداخلۀ بالینی فراهم می‌آورد.

مربیان و مدرسان رشته‌های میان‌رشته‌ای: روانشناسی، جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی و پرستاری از جمله حوزه‌هایی هستند که می‌توانند از این کتاب برای برگزاری سمینارهای علمی و آموزشی بهره ببرند.

امکان خرید کتاب علم استرس انتشارات ارجمند با تخفیف ویژه در نشر روان آموز وجود دارد و درصورت تمایل می‌توانید از همین صفحه، اقدام به تهیۀ این اثر با پایین‌ترین قیمت نمایید.

کتاب مرتبط: استرس محمد خدایاری فرد

توضیحات تکمیلی

ریشه‌های نظری علم استرس به کارهای کانن در سال 1932 و طرح ایدۀ پاسخ «جنگ‌و‌گریز» بازمی‌گردد، دیدگاهی که بعدها با نظریۀ هانس سیلیه دربارۀ «واکنش فیزیولوژیک عمومی به محرک آزارنده» تکمیل شد. از دهه‌های 60 و 70 میلادی، با گسترش پژوهش‌های زیستی‌رفتاری و برگزاری نشست‌های علمی بین‌رشته‌ای، زمینه برای شکل‌گیری حوزه‌ای مستقل به‌نام «علم استرس» فراهم آمد.

ترجمۀ فارسی کتاب علم استرس ریچارد کنترادا، حاصل دغدغه‌ای آموزشی بود؛ پس از تأسیس دورۀ دکتری روانشناسی سلامت در دانشگاه‌های ایران، نیاز به منبعی که هم دانش‌آموختگان روانشناسی را با مبانی زیستی و پزشکی استرس آشنا کند و هم دانش‌آموختگان علوم پزشکی را با ابعاد روانی‌اجتماعی آن، به‌روشنی احساس می‌شد؛ نیازی که این کتاب به‌خوبی پاسخگوی آن بود.

ریچارد. جی. کنترادا (Richard Contrada) استاد روانشناسی در دانشگاه ایالتی نیوجرسی (راتگرز) است. او دکترای روانشناسی اجتماعی-شخصیت خود را در سال 1985 از دانشگاه نیویورک دریافت کرد و پژوهش‌های او عمدتاً بر جنبه‌های روانی‌اجتماعی، رفتاری و روان‌فیزیولوژیک بیماری‌های جسمانی، به‌ویژه اختلالات قلبی‌عروقی، متمرکز است. او عضو هیئت تحریریۀ نشریاتی چون «روانشناسی اجتماعی شخصیت» و «مجلۀ پزشکی رفتاری، استرس و سلامتی» بوده و کتاب «هویت اجتماعی و سلامت جسمانی» را برای انتشارات دانشگاه آکسفورد (1999) تدوین کرده است.

اندرو باوم (Andrew Baum) استاد روانشناسی دانشگاه تگزاس در آرلینگتون و مدیر مرکز مطالعات سلامت و بیماری در همان دانشگاه است. او هم‌چنین در مرکز سرطان سایمونز دانشگاه تگزاس و در مقام استاد روان‌پزشکی و رئیس مرکز کنترل سرطان و علوم جمعیت دانشگاه پیتسبورگ فعالیت کرده و بیش از ۲۵۰ مقالۀ علمی، عمدتاً دربارۀ استرس، پیشرفت بیماری‌ها و مداخله‌های درمانی، منتشر کرده است.

بریدۀ کتاب

پیامدهای پیشین – پیامدهای پسین

تبعات مختلف استرس، بسته به علت وجود آورنده استرس متغیرند. به‌عنوان مثال در بعضی مطالعات نشان داده شده است که افرادی که برای خودشان کار می‌کنند (کارفرمای خود هستند) از نظر استرس شغلی، به طرز معناداری استرس بیشتری را تجربه می‌کنند. البته جزییات مربوط به معیارهای سنجش استرس در این مطالعات روشن نیست (لوین – اپستاین و یاچمن – یار، 1991؛ پارسلا و همکاران، 2004). جمال (1997) دریافت که افراد خود – کارفرما استرس شغلی بیشتری را گزارش می‌کنند، اما بین افراد خود کارفرما و سایر کارکنان، اختلافی از نظر سلامت روانی مشاهده نگردید. افرادی خود کارفرما به میزان قابل توجهی بیشتر دچار مشکلات روان‌تنی می‌شوند، این مشکلات، اختلالات جسمی هستند که گمان می‌رود هیجانات و الگوهای تفکر، نقش محوری در پیدایش آنها دارند و معمولا زمانی ایجاد می‌شوند که استرس، توانایی فرد برای مبارزه با بیماری را تضعیف کرده باشد (وب سایت سیستم سلامتی دانشگاه میشیگان).

فهرست کتاب علم استرس از منظر زیست شناسی، روانشناسی و سلامت

مقدمه

سخن مترجمان

مقدمه مؤلفان

بخش اول: زیست‌شناسی

فصل 1: استرس، انطباق و سلامتی

فصل 2: تنظیم محور هیپوتالاموس – هیپوفیز – آدرنال، استرس مزمن و انرژی: نقش شبکه‌های مغزی

فصل 3: سیستم قلبی – عروقی

فصل 4: تأثیر استرس بر کارکرد ایمنی: دلالت‌هایی در خصوص محافظت و آسیب‌های وارده بر سیستم ایمنی

فصل 5: عوارض رفتاری، هیجانی و شناختی ناشی از فعالیت سیستم ایمنی

فصل 6: همه‌گیرشناسی ژنتیکی استرس با واسطۀ تعامل ژن و استرس

فصل 7: زیست‌شناسی مولکولی استرس: دفاع سلولی، پاسخ ایمنی و پیری

بخش دوم: بافت اجتماعی

فصل 8: پاسخ‌های اجتماعی به استرس: مدل مراقبت و همراهی

فصل 9: استرس و فرآیندهای حمایتی

فصل 10: کارکردهای شبکه اجتماعی و سلامتی

فصل 11: استرس و محیط کار: ده سال پژوهش (1997 تا 2007)

فصل 12: چالش استرس در سازمان‌های امروزی

فصل 13: (تبعیض نژادی) یک استرس‌زای روانی – اجتماعی

فصل 14: شرایط اقتصادی – اجتماعی و استرس

بخش سوم: روان‌شناسی

فصل 15: نقش ارزیابی شناختی و هیجان در مقابله و سازگاری

فصل 16: نیروی محرکه هیجان در سازگاری با استرس

فصل 17: مقابله

فصل 18: شخصیت و استرس: تفاوت‌های فردی در مواجهه، واکنش‌پذیری، بهبودی و ترمیم

فصل 19: رابطه جنسیت و مواجهه با استرس‌زا ارزیابی شناختی – فرآیندهای مقابله با استرس – پاسخ به استرس و پیامدهای آن برای سلامتی

فصل 20: استرس، مقابله و تحول بزرگسالان

واژه‌نامه انگلیسی به فارسی

واژه‌نامه فارسی به انگلیسی