علم عشق – جان گاتمن

معرفی کتاب علم عشق

کتاب علم عشق نوشته جان گاتمن از انتشارات دانژه به موضوع عشق، روابط عاطفی و زندگی زناشویی می‌پردازد و تلاش می‌کند میان پژوهش‌های علمی و تجربۀ هیجانی انسان از عشق و رابطه ارتباط برقرار کند. گاتمن با تکیه بر چهار دهه پژوهش و بررسی رفتار هزاران زوج در موقعیت‌های مختلف، نشان می‌دهد که عشق، برخلاف تصور رایج، پدیده‌ای کاملاً دست‌نیافتنی و غیرقابل‌سنجش نیست. از دیدگاه او، می‌توان الگوهای حاکم بر روابط عاطفی را بررسی کرد، شناخت و تا حد زیادی پیش‌بینی کرد.

یکی از ویژگی‌های متمایز این کتاب، بررسی رفتار زوج‌ها با رویکردی علمی و حتی ریاضی است؛ گاتمن با استفاده از یافته‌های آزمایشگاه عشق و نتایج پژوهش‌های متعدد خود، به این نتیجه رسیده است که می‌توان آینده و مسیر یک رابطۀ عاطفی را با اطمینان بالایی پیش‌بینی کرد. بر این اساس، کتاب تنها به توصیف عشق و روابط نمی‌پردازد، بلکه نشانه‌هایی را بررسی می‌کند که می‌توانند بیانگر یک رابطۀ سالم و امیدبخش یا نشان‌دهندۀ رابطه‌ای فرسوده و در معرض فروپاشی باشند.

در بخش‌های مختلف کتاب، با ۴۶ اصل عشق، چهار سوار ویرانگر، پنج دستورالعمل برای ایجاد، حفظ و تداوم روابط خوب و پنج نوع زوج آشنا می‌شویم. گاتمن همچنین معادلات عشق را به‌عنوان مدلی ریاضی برای درک بهتر روابط معرفی می‌کند؛ این مدل‌ها می‌توانند به شناخت عوامل مؤثر بر کیفیت رابطه، پیشگیری از آشفتگی‌های عاطفی و حتی کمک به درمان روابط ناسالم و رنج‌آور کمک کنند.

یکی دیگر از ویژگی‌های قابل‌توجه علم عشق، شیوۀ ارائۀ مفاهیم است؛ نویسنده در کنار توضیح مفاهیم پیچیدۀ روابط انسانی، از یافته‌های پژوهشی، الگوها، جدول‌ها و نمودارها نیز استفاده می‌کند تا تصویری منسجم از عوامل مؤثر بر روابط ارائه دهد. بر اساس روش‌های مطرح‌شده در کتاب، می‌توان وضعیت‌هایی مانند رابطۀ شاد و پایدار، ناشاد و پایدار، شاد و ناپایدار و ناشاد و ناپایدار را بررسی کرد و حتی احتمال وقوع طلاق را با درصد بالایی از اطمینان پیش‌بینی کرد.

کتاب علم عشق در واقع نگاهی متفاوت به روابط انسانی ارائه می‌دهد؛ نگاهی که در آن علم قرار نیست از لطافت و پیچیدگی عشق کم کند، بلکه می‌تواند به شناخت بهتر دنیای هیجانی انسان و شریک عاطفی او کمک کند. از این منظر، شناخت الگوهای رفتاری و هیجانی رابطه می‌تواند به افراد کمک کند پیش از آنکه مشکلات عاطفی عمیق و جدی شوند، آن‌ها را شناسایی و برای حلشان اقدام کنند.

کتاب مرتبط: عشق پایدار جان گاتمن

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

کتاب علم عشق گاتمن بیش از همه برای متخصصانی مناسب است که به‌صورت حرفه‌ای با روابط زوجین و سلامت روان سروکار دارند. مشاوران خانواده می‌توانند با تکیه بر بینش‌های علمی این اثر، عوامل مؤثر بر موفقیت یا شکست روابط زوجین و الگوهای مؤثر بر پایداری یا فروپاشی رابطه را بهتر بشناسند.

این کتاب برای زوج‌درمانگرها نیز سودمند است؛ چراکه ابزارهایی کاربردی برای شناخت و درمان روابط بیمار و رنج‌آور در اختیار آنان قرار دهد. روانشناسان و روانپزشکان نیز می‌توانند با بهره‌گیری از یافته‌های این کتاب، عوامل اثرگذار بر سرنوشت روابط را بهتر درک کنند و به مراجعان پریشان خود در شناخت و پیشگیری از آشفتگی‌های عاطفی کمک کنند.

مددکاران اجتماعی نیز می‌توانند از یافته‌های کتاب در کار حرفه‌ای خود بهره بگیرند. این کتاب برای زوج‌ها و علاقه‌مندان به شناخت عشق و روابط عاطفی نیز مناسب است؛ افرادی که می‌خواهند نشانه‌های یک رابطۀ سالم و امیدبخش را بشناسند، عوامل مؤثر بر دوام رابطه را بهتر درک کنند یا نشانه‌های فرسودگی و بحران در رابطۀ خود را زودتر تشخیص دهند، می‌توانند از این کتاب بهره‌مند شوند.

توضیحات تکمیلی

جان گاتمن روانشناس و پژوهشگر آمریکایی و از چهره‌های برجستۀ حوزۀ روانشناسی خانواده و روابط زوجین است که بخش عمدۀ فعالیت حرفه‌ای خود را به مطالعۀ علمی پایداری و فروپاشی روابط زناشویی اختصاص داده است. او با پژوهش‌های گسترده دربارۀ تعاملات زوجین و پیش‌بینی موفقیت یا شکست روابط، تأثیر چشمگیری بر توسعۀ مداخلات درمانی مبتنی بر شواهد در این حوزه داشته است.

کتاب از نظر ساختار و شیوۀ ارائه نیز ویژگی‌هایی دارد که استفاده از آن را برای خواننده آسان‌تر می‌کند: جدول‌ها و نمودارها مفاهیم انتزاعی کتاب را ملموس و قابل‌مقایسه می‌سازند، مثال‌هایی ارائه شده که به یادگیری بهتر مفاهیم کمک می‌کنند، جلد سخت و بادوام امکان مراجعۀ مکرر و نگهداری طولانی‌مدت کتاب را فراهم می‌کند، و واژه‌نامۀ پایانی نیز راهنمایی سریع برای درک اصطلاحات تخصصی در اختیار خواننده می‌گذارد.

عنوان کتاب علم عشق ترجمه هاشم پوریامهر، شاید در نگاه نخست متناقض به نظر برسد؛ اما ایدۀ اصلی کتاب دقیقاً بر پیوند علم و عشق استوار است. گاتمن نشان می‌دهد که همان‌طور که علم به شناخت جهان فیزیکی کمک می‌کند، بررسی علمی رفتار و هیجان‌های انسانی نیز می‌تواند به فهم دقیق‌تر روابط عاطفی و شناخت بهتر آن‌ها بینجامد.

کتاب مرتبط: عشق چیست؟ ویلیام گلسر

بریده‌ای از کتاب علم عشق

من متقاعد شدم که هر چیزی را دربارهٔ رابطۀ عاشقانه می‌توان در لحظات بسیار کوتاه آموخت، به شرطی که بدانیم در جست‌وجوی چه چیزی باید باشیم. من همیشه مشاهده‌گر بوده‌ام و خواهم بود. من متقاعد شدم که در این لحظات بسیار کوتاه، ما یا در حال «ساختن» عشقمان هستیم یا در حال «از بین بردن» آن. اجازه دهید مثالی بزنم. زمانی که من برای اولین بار یاد گرفتم چگونه داده‌هایم را برای توالی‌های تعامل بررسی کنم، قابل‌توجه‌ترین چیزی که آشکار شد، به‌طور شگفت‌انگیزی ساده بود.

واقعیتی که من را تکان داد و به هیجان آورد، این بود که چاشنی بسیاری از کدهای ما در مورد «توافق» در سراسر تعامل زوج‌های شاد ـ پایدار زیادی شده بود و در زنجیره‌های طولانی تداوم پیدا می‌کرد و چاشنی بسیاری از کدهای ما در مورد توافق در سراسر تعامل زوج‌های ناشاد ـ ناپایدار کم شده بود.

فهرست کتاب علم عشق جان گاتمن

قدردانی و سپاس مترجم
اصول عشق
پیش گفتار
فصل اول: علم عشق؟ واقعاً؟
فصل دوم: در طول دورۀ حیات عشق سه مرحله وجود دارد
فصل سوم: تصویر معادلات عشق
فصل چهارم: عشق و معادلات به راستی با هم پیش میروند
فصل پنجم: معادلات عشق نهایی ما
فصل ششم: عوامل نامرئی ای که عشق را عمیقاً تحت تاثیر قرار می‌دهند
فصل هفتم: برای عشق ق ورزیدن خوب تنها سه روش وجود دارد
فصل هشتم: دستیابی به فهمی عمیق‌تر دربارۀ پارامترهای معادلات عشق
فصل نهم: زمانی که به کمک اندکی ریاضی و جبر می‌توان از یک رابطۀ بد نجات پیدا کرد
فصل دهم: تا جایی که می‌شود بهترش کنیم
فصل یازدهم: باقیماندۀ هیجان
فصل دوازدهم: تلاطم هیجانی
فصل سیزدهم: پنج دستور پخت رابطۀ لذیذ و اثبات کارآمدی آن‌ها
فصل چهاردهم: پنج دستورالعمل برای بهبود معادلات عشق
پس گفتار
پیوست 1
پیوست 2