مباحث اخلاقی در مشاوره و روان درمانی – خدابخش احمدی

معرفی کتاب مباحث اخلاقی در مشاوره و روان‌ درمانی

کتاب مباحث اخلاقی در مشاوره و روان‌ درمانی نوشته خدابخش احمدی از انتشارات دانژه، اثری تخصصی در زمینۀ اخلاق حرفه‌ای است که با هدف تبیین اصول و موازین اخلاقی در فرایند مشاوره و روان‌ درمانی تدوین شده است. این کتاب در دورانی به نگارش درآمد که جای مباحث اخلاق حرفه‌ای در برنامه‌های آموزشی رشته‌های مشاوره و روانشناسی چندان پررنگ نبود و نیاز به منبعی جامع برای آموزش و تبیین این موضوع به‌شدت احساس می‌شد.

در حرفه‌های یاری‌رسان، رعایت اصول اخلاقی از مهم‌ترین مسئولیت‌های متخصصان به شمار می‌رود. مشاوران و روان‌درمانگران علاوه بر برخورداری از دانش و مهارت تخصصی، موظف‌اند برای شأن و منزلت انسان‌ها احترام قائل باشند، از حقوق اساسی مراجعان حمایت کنند و در تمام مراحل درمان به استانداردهای اخلاقی پایبند بمانند. از آنجا که این افراد برای مراجعان خود الگو محسوب می‌شوند، رعایت موازین اخلاقی در عملکرد حرفه‌ای آنان اهمیت دوچندان دارد و بی‌توجهی به این اصول می‌تواند پیامدهای نامطلوبی برای مراجعان و جامعه به همراه داشته باشد.

این کتاب در یازده فصل تنظیم شده است. فصل‌های نخست به جایگاه اخلاق، اخلاق حرفه‌ای و صلاحیت متخصصان پرداخته و مبانی نظری و اصول اساسی اخلاق در مشاوره و روان‌ درمانی را بررسی می‌کنند. در فصل پنجم، مسائل اخلاقی در موقعیت‌های مختلف حرفه‌ای، از جمله اجرای آزمون‌ها، برقراری رابطۀ درمانی و به‌کارگیری فنون تخصصی، مورد بحث قرار گرفته است.

فصل ششم به مباحث اخلاقی در مشاوره و روان‌ درمانی گروهی اختصاص دارد و فصل هفتم چالش‌های اخلاقی در کار با مراجعان خاص و موقعیت‌های بحرانی را بررسی می‌کند. فصل هشتم نیز به موضوعات اخلاقی در آموزش، پژوهش و تربیت مشاور و درمانگر می‌پردازد و اهمیت رعایت استانداردهای اخلاقی در این حوزه‌ها را تبیین می‌کند.

در فصل نهم، رفتارهای غیرمسئولانه و تخلفات حرفه‌ای در مشاوره و روان‌ درمانی با استفاده از نمونه‌های موردی تحلیل شده است. فصل دهم به مباحث اخلاقی در راهنمایی، مسئولیت‌های مشترک مشاور و مراجع، زیربنای اصول اخلاقی در فرایند راهنمایی و همچنین موازین اخلاقی در جلسات درمان مجازی به‌عنوان یکی از موضوعات نوظهور این حوزه اختصاص دارد.

فصل پایانی کتاب مباحث اخلاقی در مشاوره و روان درمانی نیز به اخلاق در خانواده‌درمانی و زوج‌درمانی می‌پردازد و با توجه به ماهیت چندجانبه و پیچیدۀ این نوع درمان، مهم‌ترین بایدها، نبایدها و چالش‌های اخلاقی مرتبط با آن را بررسی و تشریح می‌کند.

کتاب مرتبط : ملاحظات اخلاقی در روانشناسی فیلیپ بانیارد

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

کتاب مباحث اخلاقی در مشاوره و روان‌ درمانی برای تمامی افرادی که در حوزۀ سلامت روان، مشاوره و خدمات درمانی فعالیت می‌کنند یا در حال تحصیل هستند، منبعی ارزشمند و کاربردی به شمار می‌آید. از آنجا که رعایت اصول و موازین اخلاق حرفه‌ای یکی از ارکان اساسی فعالیت مشاوران و درمانگران است، آشنایی با این مباحث می‌تواند از بروز خطاهای حرفه‌ای جلوگیری کرده و کیفیت خدمات ارائه‌شده به مراجعان را ارتقا دهد.

مطالعۀ این کتاب به مشاوران، روان‌درمانگران، روان‌پزشکان، متخصصان توانبخشی، مددکاران اجتماعی، روانشناسان و سایر متخصصانی که به هر شکل با فرایند مشاوره و درمان سروکار دارند، پیشنهاد می‌شود. همچنین مدیران مراکز مشاوره، درمانگران تازه‌کار و فعالان حوزه‌های آموزشی و پژوهشی نیز می‌توانند از مطالب آن بهره‌مند شوند.

دانشجویان رشتۀ روانشناسی، مشاوره و سایر رشته‌های مرتبط با علوم رفتاری و سلامت روان نیز با مطالعۀ این اثر، شناخت جامع‌تری از اصول اخلاق حرفه‌ای، مسئولیت‌های درمانگر و چالش‌های اخلاقی در موقعیت‌های مختلف مشاوره و روان‌ درمانی به دست خواهند آورد و می‌توانند از آموزه‌های آن در مسیر تحصیل و فعالیت حرفه‌ای خود بهره‌مند شوند.

توضیحات تکمیلی

دکتر خدابخش احمدی نویسنده کتاب مباحث اخلاقی در مشاوره و روان‌ درمانی به یکی از مهم‌ترین نیازهای جامعۀ مشاوره و سلامت روان، یعنی تبیین اصول اخلاق حرفه‌ای، پرداخته است. این اثر در دورانی تألیف شد که قوانین و مقررات اختصاصی حاکم بر فعالیت‌های مشاوره و روان‌ درمانی هنوز به‌طور کامل تدوین و نهادینه نشده بودند و در بسیاری از موارد، اختلافات و تخلفات حرفه‌ای بر اساس قوانین عمومی مورد قضاوت قرار می‌گرفت. همچنین در آن زمان، مباحث مربوط به اخلاق حرفه‌ای جایگاه پررنگی در برنامه‌های آموزشی دانشگاهی رشته‌های مشاوره و روانشناسی نداشت و واحدهای درسی مستقلی برای آموزش این موضوع ارائه نمی‌شد.

کتاب مرتبط: مرز ها در روان درمانی اوفر زور

بریدۀ کتاب

بی‌طرفی

راهنمایی باید بی‌طرفانه و بدون سوگیری باشد و از علایق و منافع مراجع حفاظت نماید. راهنمایی نباید منافع سیاسی، منافع نهادها یا منافع شخصی یا منافع ویژه‌ای را دنبال نماید. راهنمایی همواره منعکس‌کنندۀ مکان و زمان راهنمایی، تجربۀ مشاور، احتمالات و امکانات موجود در جامعه، الزامات قانونی، شرایط اقتصادی و غیره است.

این شرایط باید برای مشاور و مراجع روشن باشد. از آنجایی که وابستگی به شرایط مختلف قابل حذف نیست، مسئلۀ مهم آگاهی از این مسئله است. این آگاهی امکان هدایت و راهنمایی سازنده را افزایش می‌دهد. در تمام مراحل و فرآیند راهنمایی، مورد نظر قرار دادن منافع مراجع مهم‌ترین مسئله است و بی‌طرفی یکی از الزامات راهنمایی است.

مشاور باید از هنجارها و تفکرات خود آگاه باشد و در جریان فرآیند هدایت تحت تأثیر هنجارها و تفکرات مراجع به گونه‌ای ناخودآگاه قرار نگیرد. فعالیت‌های راهنمایی نباید به منافع سازمانی یا عمومی مشاور وابسته باشد.

فهرست کتاب مباحث اخلاقی در مشاوره و روان درمانی

فصل اول: تعریف اخلاق

فصل دوم: اخلاق حرفه ایی

فصل سوم: صلاحیت اخلاقی مشاور و روان درمانگر

فصل چهارم: اصول اساسی اخلاق در مشاوره و روان درمانی

فصل پنجم: موضوع های اخلاقی در فرایند مشاوره و روان درمانی

فصل ششم: مباحث اخلاقی در مشاوره و درمان گروهی

فصل هفتم: مباحث اخلاقی مشاوره و روان درمانی با مراجعان خاص

فصل هشتم: موضوع های اخلاقی در آموزش و پژوهش

فصل نهم: بدرفتاری در مشاوره و روان درمانی

فصل دهم: مباحث اخلاقی در راهنمایی

فصل یازدهم: مشاوره ازدواج و خانواده به عنوان حرفه ای مجزا