مشارکت دادن افراد مبتلا به اوتیسم – استانلی گرینسپن

معرفی کتاب مشارکت دادن افراد مبتلا به اوتیسم

کتاب مشارکت دادن افراد مبتلا به اوتیسم یکی از اثرگذارترین منابع آموزشی در زمینه توانبخشی کودکان درخودمانده است. نویسندگان برجستۀ آن، استانلی گرینسپن و سرنا ویدر، از پیشگامان و بنیان‌گذاران رویکرد معروف DIR/ فلورتایم هستند؛ رویکردی که نگاه دنیا را به درمان و رشد کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم تغییر داده است. این کتاب با ترجمه دقیق و علمیِ دکتر افسانه آخانی و توسط انتشارات ارجمند منتشر شده است.

در این اثر، نویسندگان با زبانی روشن و ساختاری منظم، به والدین، درمانگران و مربیان می‌آموزند چگونه می‌توانند با بهره‌گیری از مدل رشد‌محور، تفاوت‌محور و رابطه‌محور (DIR)، به دنیای درونی کودک درخودمانده نزدیک شوند، با او ارتباط برقرار کنند و توانایی‌های گفتاری و فکری‌اش را شکوفا سازند.

کتاب در چند بخش اصلی تنظیم شده است که هر کدام با مثال‌های موردی، تمرین‌ها، جداول و نمودارهای کاربردی همراه است. بخش نخست به تعریف دقیق‌تر اوتیسم و اختلالات طیف آن، شناسایی نشانه‌های اولیه و تبیین اهدافِ مداخلات بر پایۀ مدل DIR می‌پردازد.

بخش دوم نقشِ خانواده در فرایند درمان و ارائه راهکارهای عملی برای والدینی که می‌خواهند به‌صورت مؤثر در رشدِ فرزندشان مشارکت داشته باشند را بررسی می‌کند. بخش سوم آموزشِ گام‌به‌گامِ فنونِ فلورتایم در موقعیت‌های مختلف را ارائه می‌دهد و آن‌ها را با مثال‌های زنده از کودکان واقعی توضیح می‌دهد.

بخش چهارم به چگونگی طراحیِ یک برنامۀ جامعِ درمانی و ایجاد محیط‌های آموزشیِ حمایت‌گر در مدرسه اختصاص دارد و بخش پنجم به بررسیِ عمیق‌ترِ چالش‌های خاص، مانند مشکلات حسی یا رفتارهای تکراری می‌پردازد.

در پایان کتاب نیز چند ضمیمۀ پژوهشی آورده شده که شواهد علمی حمایت‌کننده از مدل DIR را معرفی می‌کند. ویژگی جذاب دیگر کتاب، وجود پروفایل‌های واقعی از کودکان اوتیستیک در آغاز هر فصل است که از تجربۀ درمانی نویسندگان یا والدین شرکت‌کننده در پژوهش‌ها برگرفته شده‌اند.

این کتاب در حقیقت راهنمایی جامع است که هم نظریه را پوشش می‌دهد و هم عمل را؛ از درک ماهیت اوتیسم گرفته تا طراحی جلسات بازی‌محور، از تحلیل رفتارهای ارتباطی تا تقویت مهارت‌های شناختی.

کتاب مشارکت دادن افراد مبتلا به اوتیسم پلی است میان جهان درونی کودک و دنیای پیرامونش. این اثر می‌آموزد که کودکانِ درخودمانده «ناتوان» نیستند، بلکه تنها به زبانی متفاوت سخن می‌گویند. زبانی که با عشق، بازی و تعامل قابل فهم می‌شود.

کتاب مرتبط : سبکی نوین در زندگی با اوتیسم

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

این کتاب برای گروه‌های مختلفی از مخاطبان مفید و کاربردی است. دانشجویان روانشناسی و علوم‌تربیتی می‌توانند با مطالعهٔ آن، درک بنیادین و دقیقی از چگونگی رشد هیجانی و شناختی کودکان درخودمانده به دست آورند و با مدل‌های جدید درمانی آشنا شوند.

روانشناسان و درمانگران بالینی با بهره‌گیری از مطالب کتاب می‌توانند مهارت‌های بالینی خود را در کار با کودکان اوتیستیک تقویت کنند و مداخلات مؤثر مبتنی بر ارتباط و بازی طراحی نمایند. همچنین گفتاردرمانگران و کاردرمانگران می‌توانند مسیر رشد زبان و تعامل اجتماعی کودکان را بهتر بشناسند و از بازی به‌عنوان ابزاری برای تحریک گفتار و توسعه مهارت‌های ارتباطی استفاده کنند.

والدین کودکان درخودمانده با مطالعهٔ کتاب یاد می‌گیرند چگونه با ایجاد پیوندهای احساسی، دنیای مشترکی با فرزند خود بسازند و مسیر رشد طبیعی او را فعال نگه دارند. مربیان و آموزگاران آموزش ویژه نیز می‌توانند محیط آموزشی خود را با نیازهای هیجانی و ارتباطی کودکان اوتیستیک تطبیق دهند تا فرآیند یادگیری مؤثرتر شود.

در نهایت، خرید کتاب مشارکت دادن افراد مبتلا به اوتیسم استانلی گرینسپن به علاقه‌مندان روانشناسی رشد و رفتار کودک این امکان را می‌دهد که با یکی از تأثیرگذارترین مدل‌های رشد‌محور در جهان آشنا شوند و دیدگاه علمی و عملی خود را در این حوزه توسعه دهند.

توضیحات تکمیلی

موضوع اصلی کتاب، توانبخشی کودکان درخودمانده است؛ یعنی فرایندِ کمک به کودکانِ مبتلا به اختلالِ طیفِ اوتیسم برای بهبودِ مهارت‌های ارتباطی، شناختی و هیجانی‌شان. رویکردِ فلورتایم برخلاف بسیاری از روش‌های رفتاری، بر ایجادِ «ارتباط عاطفی متقابل» تمرکز دارد. هدف این است که کودک نه فقط آموزش ببیند، بلکه واقعاً واردِ رابطه شود، هیجان را تجربه کند و از مسیرِ بازی، یادگیریِ طبیعی را بازیابد.

استانلی گرینسپن، Stanley I. Greenspan، روانپزشک کودک و استاد دانشگاه جورج واشنگتن، و سرنا ویدر، روانشناس رشد، از نخستین پژوهشگرانی بودند که نشان دادند رشد شناختی و اجتماعی کودکان، بدون پیوند هیجانی عمیق ممکن نیست. آثار آن‌ها از جمله کتاب حاضر، پایه‌گذار موجی جدید در درمان‌های تحولی شد. ترجمه کتاب مشارکت دادن افراد مبتلا به اوتیسم توسط افسانه آخانی و همکارانش انجام شده‌است.

کتاب مرتبط : زندگی با اوتیسم فائقه حدیدی

بریدۀ کتاب

ارتباط برقرار کردن برای کسانی که با کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم کار می‌کنند، بسیار مهم است. وقتی کودکی با مراقب خود ارتباط برقرار می‌کند، آرام و راحت می‌شود و به‌جای غرق شدن در دنیای خودش، بیشتر و بیشتر با جهان بیرونی ادغام می‌شود.

در این زمینه، توانایی کودک در برقراری ارتباط مناسب با دیگران، بسیار مهم است. با وجود اینکه ارتباط اغلب به‌صورت تبادل کلامی درنظر گرفته می‌شود («من گرسنه‌ام»، «آن عروسک را به من بده»، «برو بیرون»)، به‌صورت پیش کلامی و با ژست‌ها آغاز می‌شود.

فهرست کتاب مشارکت دادن افراد مبتلا به اوتیسم

مقدمه: ما می‌توانیم بهتر عمل کنیم

بخش 1: بهبودبخشی پیش‌آگهی اختلالات طیف اوتیسم: افسانه‌ها، واقعیت‌ها، نشانه‌های اولیه و یک چارچوب جدید

فصل 1: بازتعریف اوتیسم و شیوۀ درمانی ما

فصل 2: افسانه‌ها و تشخیص‌های نادرست اختلالات طیف اوتیسم، بررسی سندروم آسپرگر

فصل 3: نشانه‌های اولیه و نشانه‌های درحال شکل‌گیری اختلالات طیف اوتیسم: شناسایی و کمک به کودکان و نوزادان در معرض خطر

فصل 4: اهداف جدید برای کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم: مدل فلورتایم/DIR

بخش دوم: بستگان درجه اول: خانواده‌ها چگونه می‌توانند از مدل DIR برای ارتقای توانایی‌های مرتبط با بازگو کردن، رابطه برقرار کردن و فکر کردن استفاده کنند؟

فصل 5: (بستگان درجۀ اول) در مقام پیشگام

فصل 6: پرورش توجه و ادغام شدن در موقعیت‌ها: وارد کردن کودک به دنیای اشتراکی

فصل 7: ترغیب رابطۀ دوطرفه و حل مسئلۀ اجتماعی

فصل 8: نمادها، ایده‌ها و کلمات

فصل 9: تفکر منطقی و دنیای واقعی

فصل 10: سطوح بالاتر تفکر انتزاعی و انعکاسی

فصل 11: حیات‌های منحصربه‌فرد – بخش 1: تجربه کردن جهان از طریق حواس

فصل 12: زیست‌شناسی منحصربه‌فرد – بخش 2: چالش‌های دیداری و شنیداری

بخش 3: فلورتایم

فصل 13: فلورتایم به‌منزلۀ رویکردی خانوادگی

فصل 14: فلورتایم: چه هست و چه نیست؟

فصل 15: فلورتایم  در هر مکان و هر زمان: شکل دادن محیط‌های یادگیری

فصل 16: سخت‌ترین قسمت فلورتایم: پیگیری خواست کودک و همزمان به چالش کشیدن وی…

فصل 17: کار با کودکان 11 تا 16 سال، نوجوانان و بزرگسالان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم – بخش 1: طول عمر یادگیری، مؤلف: هنری من

فصل 18: کار با کودکان 11 تا 16 سال، نوجوانان و بزرگسالان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم – بخش 2: ایجاد انجمن‌های یادگیری

بخش 4: ارزیابی و مداخله: مدل DIR

فصل 19: ارزیابی: رویکرد DIR/فلورتایم

فصل 20: برنامۀ مداخله‌ای جامع برگرفته از رویکرد فلورتایم / DIR

فصل 21: رویکردهای آموزشی که تفکر، مکالمه و پیشرفت تحصیلی را ارتقا می‌دهند

بخش 5: غلبه کردن بر علائم دشوار

فصل 22: از برخوانی (اسکریپت) و پژواک کلام (اکولالیا)

فصل 23: خودتحریکی، ولع حسی، بیش‌فعالی و رفتار اجتنابی

فصل 24: زمان وعدۀ غذایی، آموزش آداب توالت، لباس پوشیدن و مقابله با چالش‌های جدید

فصل 25: مشکلات رفتاری

فصل 26: مقابله با احساس‌ها

فصل 27: افت‌های ناگهانی و واپسروی‌ها

فصل 28: پرورش دادن مهارت‌های اجتماعی

منابع

واژه‌نامه انگلیسی به فارسی

واژه‌نامه فارسی به انگلیسی

دربارۀ نویسندگان