مشاوره فلسفی؛ جایگاه و کاربرد فلسفه در مشاوره و روان‌ درمانی

معرفی کتاب مشاوره فلسفی

کتاب مشاوره فلسفی حاصل تلاشی نظام‌مند و میان‌رشته‌ای برای بازاندیشی در نسبت فلسفه با عرصۀ مشاوره و روان‌درمانی است. این کتاب جدا از مباحث نظری دانشگاهی، ریشه در تجربه‌های عملی نویسندگانی دارد که خود در مقام مشاور فلسفی با مراجعان واقعی کار کرده‌اند.

کتاب حاضر به‌کوشش الیوت کوهن و سمیوئل زینچ گردآوری شده و با ترجمۀ دقیق دکتر مهدی فرجی‌ پاک و فرزانه فخرائی از سوی انتشارات ارجمند در دسترس مخاطبان فارسی‌زبان قرار گرفته است.

به‌صورت کلی کتاب به جایگاه فلسفه در مشاوره و روان‌درمانی می‌پردازد؛ اما این بررسی به‌هیچ‌وجه در سطح مقایسۀ ساده یا تقابل‌سازی خام باقی نمی‌ماند. ساختار سه‌بخشی کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده که خواننده را از مباحث بنیادی و مفهومی، به رویکردهای متنوع و در نهایت به مسائل عملی و حرفه‌ای مشاورۀ فلسفی هدایت می‌کند.

این نظم و انسجام ساختاری، همراه با مرور کلی ابتدای هر فصل و جمع‌بندی انتهای آن، تجربه‌ای روشن و مرحله‌به‌مرحله از خواندن کتاب مشاوره فلسفی فراهم می‌آورد.

در بخش نخست، کتاب به سراغ پرسش‌های بنیادین دربارۀ چیستی مشاورۀ فلسفی می‌رود و می‌سنجد که این نوع مشاوره در چه مرحله‌ای از بلوغ نظری قرار دارد؟ نویسندگان این بخش با صراحت نشان می‌دهند که مشاورۀ فلسفی هنوز در دورۀ «پیش‌پارادایمی» به‌سر می‌برد و همین امر، هم چالش و هم فرصت آن است.

بررسی رابطۀ باورها و هیجان‌ها، نقد دوگانۀ عقل و احساس، و توجه به پیش‌فرض‌های پنهان در فرایند مشاوره، از جمله مباحثی هستند که با دقت تحلیلی و زبانی روشن طرح شده‌اند.

بخش دوم، جایی است که خواننده با طیفی از رویکردهای مشاورۀ فلسفی آشنا می‌شود. از مفهوم «جهان‌بینی پیرامونی» گرفته تا نظریۀ درمان منطق‌محور (LBT)، از رویکردهای تلفیقی فلسفی‌روانشناختی تا تأکید بر رابطۀ «من–تو» در اندیشۀ مارتین بوبر، همگی نشان می‌دهند که مشاورۀ فلسفی یک جریان یک‌دست و تک‌صدا نیست. این بخش خواننده را به تفکری عمیق‌تر دربارۀ اهداف، ابزارها و حدود مداخلۀ مشاوره‌ای دعوت می‌کند.

بخش سوم، کتاب مشاوره فلسفی را از سطح نظری به میدان عمل می‌آورد. بررسی کاربرد فلسفۀ رواقی در مواجهه با اضطراب، بحث پیرامون امکان یا عدم‌امکان تشخیص در مشاورۀ فلسفی، و مسئلۀ حساس صدور پروانه و حرفه‌ای‌سازی این حوزه، از جمله موضوعاتی هستند که با مثال‌های عینی و مطالعات موردی همراه شده‌اند.

این بخش نشان می‌دهد که مشاورۀ فلسفی، اگرچه ریشه در تأمل نظری دارد، اما ناگزیر باید به پرسش‌های عملی و اخلاقی پاسخ دهد.

اثر حاضر کتابی است اندیشمندانه، منسجم و چندصدایی که با اتکا به منابع معتبر و تجربه‌های عملی، تصویری جامع از این حوزۀ نوپا ارائه می‌دهد. این کتاب خواننده را به گفت‌وگویی انتقادی میان فلسفه، روانشناسی و سلامت روان فرامی‌خواند. هم‌اکنون می‌توانید جهت خرید کتاب مشاوره فسلفی با تخفیف ویژه در روان آموز اقدام کنید.

کتاب مرتبط: فلسفه علم روانشناسی

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

دانشجویان فلسفه و روانشناسی: این کتاب برای دانشجویانی که به مرزهای مشترک فلسفه و روانشناسی علاقه‌مندند، منبعی ارزشمند است.

مشاوران و درمانگران سلامت روان: برای روانشناسان، روان‌درمانگران و مشاورانی که به بازاندیشی در مبانی نظری کار خود علاقه دارند، این کتاب فرصتی برای تأمل انتقادی فراهم می‌کند و نشان می‌دهد چگونه فلسفه می‌تواند به غنای فرایند مشاوره بیفزاید.

مشاوران فلسفی و علاقه‌مندان به این حوزه: افرادی که به‌طور مستقیم در حوزۀ مشاورۀ فلسفی فعالیت می‌کنند یا قصد ورود به آن را دارند، با خواندن کتاب مشاوره فلسفی انتشارات ارجمند تصویری واقع‌بینانه از چالش‌ها، ظرفیت‌ها و مباحث حرفه‌ای این حوزه به‌دست می‌آورند.

پژوهشگران علوم انسانی و اجتماعی: برای پژوهشگرانی که به رویکردهای بین‌رشته‌ای و نقد پارادایم‌های رایج علاقه‌مندند، این اثر نمونه‌ای موفق از گفت‌وگوی فلسفه با دیگر علوم انسانی است.

توضیحات تکمیلی

الیوت کوهن، فیلسوف و بنیان‌گذار درمان منطق‌محور، از چهره‌های تأثیرگذار در توسعۀ مشاورۀ فلسفی معاصر است. او با تحصیل در دانشگاه براون و فعالیت گسترده در نهادهای علمی و حرفه‌ای، نقشی کلیدی در پیوند دادن فلسفۀ نظری با عمل مشاوره‌ای ایفا کرده است.

سمیوئل زینچ نیز به‌عنوان استاد فلسفه و فعال در انجمن ملی مشاورۀ فلسفی، با دیدگاهی انتقادی و متعادل به مباحث تشخیص، فرهنگ و حرفه‌ای‌سازی این حوزه می‌پردازد.

ترجمۀ فارسی کتاب مشاوره فلسفی توسط دکتر مهدی فرجی پاک، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول و فرزانه فخرائی، کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، با حفظ دقت مفهومی و انسجام زبانی، توانسته است این متن را به زبانی روان و قابل‌فهم منتقل کند.

انتخاب این اثر توسط انتشارات ارجمند نیز در راستای رویکرد این ناشر به انتشار آثار جدی و دانشگاهی در حوزۀ علوم انسانی، قابل‌ تقدیر است.

کتاب مرتبط: نظریه رشد به مثابه فلسفه روانشناسی

بریدۀ کتاب

در نگاه اول، به نظر می‌رسد مشاورۀ فلسفی از فلسفۀ دانشگاهی مشتق شده است. مشاوران فلسفی «تابلوهای خود را می‌آویزند» و مراجعان را جذب می‌کنند؛ فیلسوفان دانشگاهی (به طور معمول) در برج عاج نشسته‌اند و تنها گاهی اوقات از طریق برنامه‌های ویژۀ آخر شب شبکۀ پی‌بی‌اس یا مصاحبه در مجلات روشنفکرانه در ملأعام ظاهر می‌شوند. مشاوران فلسفی مشغول کمک به افراد مشخصی (مراجعانشان) هستند، درحالی‌که فیلسوفان دانشگاهی به‌جای مشکلات خاص افراد، بر مسائل دشوار انتزاعی تمرکز می‌کنند. علاوه بر این، و شاید دردناک‌تر از همه برای مشاوران فلسفی، به نظر می‌رسد که فیلسوفان دانشگاهی اغلب مشاورۀ فلسفی را اصلاً فلسفۀ «واقعی »به شمار نمی‌آورند، بلکه آن را چیزی از جنس مددکاری اجتماعی یا کلی ابتدایی از روان‌درمانی می‌دانند.

شاید به‌خاطر مبارزه با همین تصورات غلط از رابطۀ بین فلسفۀ دانشگاهی و مشاورۀ فلسفی است که مشاوران فلسفی بسیار علاقه دارند به شبهی از سقراط استناد کنند تا از این طریق خود را بیشتر وارد جریان اصلی فلسفه کنند.

فهرست کتاب مشاوره فلسفی؛ جایگاه و کاربرد فلسفه در مشاوره و روان‌ درمانی

قدردانی

پیشگفتار

مقدمه

همکاران

بخش اول: ماهیت و ارزش مشاورۀ فلسفی

فصل اول: تعریف مشاوره فلسفی

فصل دوم: مشاوره فلسفی چگونه عمل می‌کند؟ حکم و تفسیر

فصل سوم: سه فرض بحث‌برانگیز مشاورۀ فلسفی

فصل چهارم: نظریه‌های مربوط به آگاهی، درمان و تنهایی

فصل پنجم: ارزش اصلی مشاورۀ فلسفی

بخش دوم: رویکردهای مشاوره فلسفی

فصل ششم: مشاورۀ فلسفی و خوددگرگونی

فصل هفتم: مشاورۀ فلسفی در حکم روان‌درمانی

فصل هشتم: درمان منطق‌محور و فضلیت‌های آن

فصل نهم: در باب خودتشخیصی و خودیاری فلسفی: شفاف‌سازی کاربست غیربالینی مشاورۀ فلسفی

فصل دهم: مشاوره فلسفی: درک خود بی‌همتا و دیگری از طریق گفتگو

فصل یازدهم: شفاف‌سازی زندگی هیجانی: رویکردی التقاطی – فلسفی به روان‌درمانی

بخش سوم: مسائل کاربردی در مشاوره فلسفی

فصل دوازدهم: [درمان‌های]ضداضطراب رواقی

فصل سیزدهم: اضطراب، دلهره تغییر و تعّلل‌ورزی

فصل چهاردهم: قرص‌های خشنودی: فلسفه در برابر راه‌حل شیمیایی

فصل پانزدهم: تشخیص، مشاورۀ فلسفی و بیماری‌های روانی قابل‌شناسایی از نظر فرهنگی

فصل شانزدهم: آیا کمال‌گرایی یک اختلال روانی است؟

فصل هفدهم: صدور پروانه برای مشاوران فلسفی

واژه‌نامۀ انگلیسی به فارسی

واژه‌نامۀ فارسی به انگلیسی

منابع