نوروفیدبک مبتنی بر الکتروانسفالوگرافی – جان دموس

معرفی کتاب

نوروفیدبک مبتنی بر الکتروانسفالوگرافی اثر جان ان. دموس با ترجمه مهدیه رحمانیان، یکی از منابع آموزشی و بالینی در حوزۀ علوم اعصاب کاربردی است که به معرفی نظام‌مند نوروفیدبک بر پایۀ ثبت امواج مغزی (EEG) می‌پردازد.

این کتاب با هدف پیوند دادن دانش نظریِ عصب‌شناسی با مداخلات درمانی عملی نوشته شده و تلاش می‌کند نشان دهد چگونه می‌توان از بازخوردهای عصبی برای تنظیم کارکرد مغز و بهبود علائم بالینی استفاده کرد.

نوروفیدبک، به‌عنوان شاخه‌ای تخصصی از بیوفیدبک، بر این اصل استوار است که مغز توانایی یادگیری و خودتنظیمی دارد. در این روش، فعالیت الکتریکی مغز به‌صورت دیداری، شنیداری یا لمسی به فرد بازخورد داده می‌شود تا او بتواند الگوهای ناکارآمد را اصلاح و الگوهای مطلوب‌تری ایجاد کند.

کتاب نوروفیدبک مبتنی بر الکتروانسفالوگرافی با شرح سازوکارهای عصب‌فیزیولوژیک این فرایند، نشان می‌دهد که چگونه تغییر در شبکه‌های مغزی می‌تواند به کاهش نشانه‌های اختلالات روان‌شناختی و عصبی و نیز بهینه‌سازی عملکرد شناختی منجر شود.

ساختار کتاب در شش بخش و ۲۷ فصل تنظیم شده است. فصل‌های آغازین، مبانی نظری EEG، مفاهیم پایه در ثبت و تحلیل داده‌های مغزی، و اصول ارزیابی اولیه را توضیح می‌دهند. در ادامه، خواننده با روش‌های کمی‌سازی داده‌های مغزی (qEEG)، تهیۀ نقشه‌های مغزی، و طراحی پروتکل‌های درمانی آشنا می‌شود.

بخش‌های پیشرفته‌تر کتاب به فناوری‌های نوین مانند آموزش مبتنی بر Z-score، تحلیل شبکه‌های مغزی، و روش‌هایی همچون LORETA و SLORETA می‌پردازند که امکان هدف‌گیری دقیق‌تر نواحی عملکردی مغز را فراهم می‌کنند.

نویسنده علاوه بر شرح ابزارها و فناوری‌ها، بر ملاحظات بالینی و اخلاق حرفه‌ای نیز تأکید دارد و یادآور می‌شود که نوروفیدبک زمانی اثربخش خواهد بود که در کنار ارزیابی دقیق، نظارت تخصصی و پیگیری نظام‌مند علائم به کار گرفته شود. به همین دلیل، کتاب نه‌تنها یک متن آموزشی، بلکه راهنمایی عملی برای ورود مسئولانه به این حوزه محسوب می‌شود.

هم‌اکنون می‌توانید جهت خرید کتاب نوروفیدبک مبتنی بر الکتروانسفالوگرافی با تخفیف ویژه در روان آموز اقدام کنید.

کتاب مرتبط: مقدمه ای بر الکتروانسفالوگرام کمی و نوروفیدبک 

این کتاب برای چه کسانی مناسب است؟

متخصصان سلامت روان و درمانگران بالینی: این کتاب به متخصصان کمک می‌کند تا نوروفیدبک را به‌صورت علمی و ساختاریافته در کنار سایر مداخلات درمانی به کار بگیرند.

کارورزان و دانشجویان رشته‌های روانشناسی، علوم اعصاب و توان‌بخشی: مطالعۀ این اثر به دانشجویان امکان می‌دهد تا با مبانی نظری، ابزارهای فنی و کاربردهای بالینی نوروفیدبک آشنا شوند.

متخصصان نوروفیدبک و تکنسین‌های این حوزه: افراد فعال در این زمینه می‌توانند با استفاده از مطالب کتاب نوروفیدبک مبتنی بر الکتروانسفالوگرافی انتشارات ارجمند دانش خود را به‌روز کنند و مهارت‌های تحلیلی و اجرایی خود را گسترش دهند.

پژوهشگران علاقه‌مند به تنظیم‌پذیری مغز و مداخلات غیرتهاجمی: این کتاب چارچوبی علمی برای بررسی ارتباط میان فعالیت‌های مغزی، یادگیری عصبی و تغییرات درمانی فراهم می‌کند.

توضیحات تکمیلی

کتاب نوروفیدبک مبتنی بر الکتروانسفالوگرافی (getting started with eeg neurofeedback) افزون بر مباحث آموزشی، شامل واژه‌نامۀ تخصصی انگلیسی به فارسی و فارسی به انگلیسی و نیز فهرست منابع علمی است که آن را به مرجعی مناسب برای مطالعه و ارجاع دانشگاهی تبدیل کرده است.

استفاده از تصاویر رنگی متعدد، نمونه‌های ثبت EEG، و توضیح گام‌به‌گام فرایند ارزیابی و آموزش، فهم مفاهیم پیچیده را برای خواننده آسان‌تر می‌کند. اثر حاضر هم برای افراد تازه‌وارد به حوزه نوروفیدبک قابل استفاده است و هم برای متخصصانی که به دنبال تعمیق دانش و توسعۀ رویکردهای درمانی خود هستند.

جان ان. دموس (John N. Demos) از چهره‌های شناخته‌شده در آموزش و کاربست بالینی نوروفیدبک است و سال‌ها در زمینۀ آموزش، نظارت حرفه‌ای و توسعۀ استانداردهای این حوزه فعالیت کرده است. ترجمه دکتر مهدیه رحمانیان نیز با هدف فراهم‌کردن منبعی جامع و به‌روز برای جامعۀ تخصصی فارسی‌زبان انجام شده است.

این اثر که اکنون در اختیار خوانندگان فارسی‌زبان قرار دارد، با انتشار از سوی انتشارات ارجمند در قالبی علمی و آموزشی عرضه شده و به غنای منابع تخصصی این حوزه در زبان فارسی افزوده است.

کتاب مرتبط: نوروتراپی و نوروفیدبک

بریدۀ کتاب

نوروفیدبک برای یادگیرنده اطلاعاتی را درمورد ریتم و عملکرد مغز، در زمان واقعی، همان‌گونه که درحال وقوع است – با صدا، گرافیک یا حتی لرزش به فرد آگاهی داده می‌شود. مغز محرک‌های بیشتری را جستجو می‌کند و به‌تدریج در فعالیتش تغییر ایجاد می‌شود و این امر فرصتی را برای رشد و تغییر فراهم می‌کند. آموزش نوروفیدبک بازدهی استفاده از منابع انرژی مغزی و خودآگاهی را ارتقای می‌دهد. EEG نوروفیدبک نوعی از بیوفیدبک است و گاهی اوقات EEG بیوفیدبک نامیده می‌شود.

بیوفیدبک دارو نیست. دارو وقتی که مصرف شود اثر می‌کند یا نمی‌کند. داروها با یا بدون همکاری آگاهانه مراجع اثر می‌گذارند. برای مثال اگر یک نفر در آستانۀ حمله پانیک یک بنزودیازپین (برای مثال واناکس، والیوم یا آتیوان) مصرف کند، احتمال دارد فرد در عرض چند دقیقه آرام شود. تغییر از حالت پانیک به آرامش به‌صورت خودکار اتفاق می‌افتد؛ اما تغییر دائمی نیست؛ زیرا یادگیری اتفاق نمی‌افتد – مغز یاد نمی‌گیرد که خودش به‌صورت متفاوت رفتار کند.

فهرست کتاب نوروفیدبک مبتنی بر الکتروانسفالوگرافی

بخش اول: شروع با اصول اولیه

۱- EEG نوروفیدبک چیست؟

۲- EEG: سیگنال‌های الکتریکی مغز

۳- پهنای باندهای اندازه‌گیری‌شده توسط فرکانس و دامنه

۴- مکان‌یابی الکترودها

۵- مقدمه‌ای بر نقشه‌های مغزی دوبعدی

۶- مقدمه‌ای بر آموزش نمرۀ Z و توان

بخش دوم: فیلتر کردن و تقویت کردن امواج به منظور هماهنگی نشانگرهای EEG با علائم رایج

۷- تقویت کردن EEG

۸- فیلتر کردن EEG به قطعات جداگانه

۹- پهنای باندهای فیلترشدۀ رایج

۱۰- مؤلفه‌های EEG فیلترشده: عدم قرینگی، نسبت‌های توان، انسجام و فاز

۱۱- تطابق نشانگرهای EEG با علائم و اختلالات رایج

بخش سوم: ویرایش EEG خام

۱۲- اهمیت بررسی EEG خام

۱۳- مثال‌های ویرایش‌شده و نشانگرهای EEG

بخش چهارم: مغز پویا: نواحی مورد علاقه

۱۴- سیستم عصبی

۱۵- ساختارها و عملکردهای مغز

۱۶- مناطق مورد علاقه: قشری و زیرقشری

۱۷- شبکه‌های مغزی

بخش پنجم: ایجاد پروتکل‌ها و آموزش‌های پیشرفته

۱۸- آستانه‌ها: نظریه پیشرفته عملیات پروتکل

۱۹- مفاهیم و نگرانی‌های آموزش نمرۀ Z

۲۰- انتخاب خودکار محل یا شبکه و آموزش با علائم توسط جول

۲۱- آموزش حالت‌های عمیق و پیشنهادهای پروتکل برای PTSD و اعتیاد

۲۲- تحریک نوری: جفت‌شدن فرکانس متقاطع و گاما

۲۳- همانسفالوگرافی نوروفیدبک

بخش ششم: EEG نوروفیدبک در کار بالینی

۲۴- درمان کل فرد

۲۵- ارزیابی: منع استفاده، اجرای مجدد آزمون‌های خط پایه و خاتمه

۲۶- برنامه‌های درمان عینی و گزارش‌های مقایسه‌ای

۲۷- حفظ حرفه‌ای‌گرایی