کتاب راهنمای ذهنی سازی – جین آسترگارد هاگلکوئیست

معرفی کتاب راهنمای ذهنی سازی

تصور کنید کودکی روبه‌روی شما نشسته، اشک می‌ریزد یا فریاد می‌زند، و شما هیچ ایده‌ای از آنچه در ذهنش می‌گذرد ندارید. این لحظه، دقیقاً همان جایی است که کتاب راهنمای ذهنی سازی جین آسترگارد هاگلکوئیست (The Mentalization Guidebook) به کار شما خواهد آمد چرا که گاهی دشوارترین بخش ارتباط با دیگران، نه حرف‌زدن، بلکه فهمیدن آن چیزی است که پشت رفتارها، سکوت‌ها و واکنش‌های آنها پنهان شده است.

نویسنده نشان می‌دهد که هرچند توانایی ذهنی‌سازی یا همان درک احساسات دیگران، بخشی طبیعی از وجود انسان است، اما شرایط اجتماعی و فرهنگی مانند سرعت بالای ارتباطات، کاهش تعاملات عمیق خانوادگی، جایگزین‌شدن ارتباط چهره‌به‌چهره با پیام‌ها و شکلک‌ها و کم‌رنگ‌شدن حضور بزرگسالان در فرایند اجتماعی‌شدن کودکان فرصت پرورش آن را محدود کرده‌اند. همین مسئله باعث شده است که بسیاری از افراد، حتی در نزدیک‌ترین روابط خود، در فهم متقابل با دشواری روبه‌رو شوند که این کتاب دقیقاً همین خلأ را هدف گرفته و می‌کوشد راهنمایی عملی برای کسانی باشد که با کودکان و نوجوانان دچار محرومیت یا بدرفتاری سروکار دارند.

دلیل ارزشمندبودن این کتاب روانشناسی تنها آموزش درمان مبتنی بر ذهنی سازی نیست. کتاب به خواننده یادآوری می‌کند که بسیاری از سوءتفاهم‌ها، تعارض‌ها و فاصله‌های عاطفی، از ناتوانی در دیدن جهان از دریچۀ ذهن دیگری سرچشمه می‌گیرند. هنگامی که فرد می‌آموزد پیش از قضاوت، به احساسات، افکار و تجربه‌های پنهان طرف مقابل فکر کند، کیفیت ارتباطات او نیز دگرگون می‌شود.

کتاب در چهار بخش تنظیم شده که هرکدام مدل‌ها و ابزارهایی مشخص برای کار با کودکان آسیب‌پذیر، نوجوانان و خانواده‌هایشان در اختیار می‌گذارند؛

بخش اول شامل مدل‌های اساسی ذهنی‌سازی است که به‌طور کلی نظریۀ ذهنی‌سازی را بررسی می‌کند و به‌طور ویژه در تحلیل کودک، نوجوان و خانواده مورد استفاده قرار می‌گیرد. پس از آن برای درک بهتر خود و خواسته‌های آنان در بخش دوم راه‌هایی برای حمایت از غفلت و آسیب‌دیدگی فراهم می‌شود که از آنها می‌توان در آموزش و درمان استفاده کرد.

بخش سوم کتاب به متخصصان در عملی‌کردن مؤثرترین درمان، ایجاد آرامش در ذهن خود و درک وضعیت ذهنی خود کمک می‌کند. و درنهایت تمرین‌های بخش چهارم ابزارهای عملی و مفیدی برای درمان هستند. این بخش براساس مدل STORM بنا شده است. در واقع در این قسمت برای هریک از 5 عنصر پردازش، ابزارهای درمانی ارائه می‌شود که این 5 عنصر عبارتند از برقراری امنیت، تمرکز بر آسیب روانی، مهارت‌آموزی‌ها، توجه به منابع و ذهنی‌سازی.

وجود تمرین‌های بیان‌شده، ابزارهای مورد نیاز برای کار با کودکان و نوجوانان، راهنمایی‌ها و ترفندها در قالب مثال‌ها، کادرها و تصاویر مفهومی و همچنین زبان ساده و روان آن، از ویژگی‌های قابل توجه کتاب محسوب می‌شود.

در نشر روان آموز امکان خرید کتاب راهنمای ذهنی سازی جین آسترگارد هاگلکوئیست و سایر کتاب های روان درمانی با تخفیف ویژه برای علاقه‌مندان درنظر گرفته شده است. چنانچه این کتاب را مطالعه کردید، منتظر نظرات ارشمند شما پیرامون موضوع کتاب، در انتهای همین صفحه هستیم.

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

کتاب راهنمای ذهنی سازی نشر ارجمند تنها برای روان‌درمانگران کودک نوشته نشده؛ بلکه مخاطب آن هر کسی است که گاه‌به‌گاه در فهمیدن رفتار دیگران دچار سردرگمی و سوءتفاهم می‌شود. والدینی که از واکنش‌های احساسی فرزندشان سر در نمی‌آورند، معلمانی که با واکنش‌های احساسی دانش‌آموزان مواجه‌اند و آن‌ها را دشوار می‌یابند، پزشکانی که گاه از رفتار بیماران خود دلسرد می‌شوند، و حتی مدیرانی که با تنش‌های میان‌فردی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، همگی در فهرست مخاطبان این اثر جای می‌گیرند.

اما برای کسی مانند شما که در حوزۀ روانشناسی و روان‌درمانی فعالیت می‌کنید، این کتاب می‌تواند هم ابزاری آموزشی برای کار حرفه‌ای باشد و هم آینه‌ای برای بازبینی مهارت‌های ارتباطی روزمره.

کتاب مرتبط: ذهن ورزی هیجانات؛ پرورش ذهنی سازی در روان درمانی

توضیحات تکمیلی

ذهنی‌سازی به زبان ساده، نظریه‌ای است که بر توانایی انسان در درک احساسات، افکار، انگیزه‌ها و نیت‌های خود و دیگران تأکید دارد. درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی نیز با ایجاد رابطه‌ای امن و مبتنی بر اعتماد، به افراد کمک می‌کند تا به‌جای تمرکز صرف بر تغییر رفتار، ظرفیت تأمل و فهم عمیق‌تر تجربه‌های ذهنی خود و دیگران را پرورش دهند. در این رویکرد، هدف اصلی تقویت درک متقابل و شکل‌گیری ارتباطی سالم‌تر و آگاهانه‌تر است.

جین آسترگارد هاگلکوئیست (Janne Oestergaard Hagelquist) متخصص روانشناسی کودک و از پیشگامان حوزۀ ذهنی‌سازی است. او بنیان‌گذار مرکز ذهنی‌سازی بوده و سال‌ها در زمینۀ کار با کودکان، نوجوانان و خانواده‌های در معرض غفلت، خشونت و آزار فعالیت کرده است. هاگلکوئیست علاوه بر تجربۀ بالینی، در آموزش و راهنمایی متخصصان این حوزه نیز نقش فعالی دارد و تاکنون کتاب‌های متعددی درباره نظریۀ ذهنی‌سازی و کاربردهای آن در درمان، آموزش، خانواده و سازمان‌ها منتشر کرده است.

بریدۀ کتاب راهنمای ذهنیسازی اثر جین آسترگارد هاگلکوئیست

مفهوم اصلی این کتاب ذهنی‌سازی است، مفهومی که در ابتدا در روان‌درمانی توسعه یافته است. پیتر فوناگی، روان‌شناس اهل مجارستان و همکارانش در دهه‌های اخیر حیات نوینی به آن بخشیده‌اند، به‌طوری که امروزه در تعامل روزمره با کودکان آسیب‌پذیر، نوجوانان و خانواده‌های آنها نیز کارآمد است. ذهنی‌سازی را می‌توان به روش‌های گوناگون تعریف کرد. یک تعریف «توجه به حالات ذهنی خود و دیگران است، به‌ویژه هنگام تعبیر رفتار» (بتمن و فوناگی، 2007، ص 33). حالات ذهنی که بر رفتار، هیجان‌ها، نیازها، اهداف، دلایل و افکار تأثیر می‌گذارد. روش بسیار مختصر و مصطح‌تر برای تعریف ذهنی‌سازی این است که «ذهن را در ذهن نگه‌داشتن» [توجه به ذهن]. (آلن، فوناگی و باتمن، 2010، ص 26). به‌کارگیری ذهنی‌سازی و نظریه‌های مرتبط، مانند همیشه، می‌تواند منجر به درمان بهینه شود.

فهرست کتاب راهنمای ذهنی سازی

مقدمه

بخش 1: تجزیه و تحلیل نظریه

بخش 2: آموزش روان‌شناختی

بخش 3: ابزارهایی برای متخصص

بخش 4: تمرین‌ها

منابع