گروه درمانی مبتنی بر ذهنی سازی (MBT-G) – زیگموند کارترود

معرفی کتاب گروه درمانی مبتنی بر ذهنی سازی

کتاب گروه‌ درمانی مبتنی بر ذهنی‌ سازی (MBT-G) نوشته زیگموند کارترود، یکی از جامع‌ترین منابعی است که تاکنون دربارۀ این مفهوم و کاربرد آن در محیط‌های گروه‌درمانی منتشر شده است. ذهنی‌ سازی یکی از مفاهیمی است که در نگاه اول ساده به نظر می‌رسد، اما در واقع مرکز بسیاری از درمان‌های موفق را تشکیل می‌دهد.

نویسنده در این کتاب، با نگاهی دقیق، انسانی و پژوهش‌محور، توضیح می‌دهد که چگونه می‌توان ظرفیت ذهنی‌سازی را در تعامل‌های گروهی پرورش داد؛ چگونه اعضای گروه می‌توانند در یک فضای امن و ساختارمند، ذهن خود و دیگران را بهتر ببینند، نیت‌ها و احساس‌ها را درک کنند و روابطی سالم‌تر بسازند. این همان نقطه‌ای است که درمان، از سطح کلام و تکنیک، وارد عرصۀ رشد روانی و هیجانی می‌شود.

در این اثر، ذهنی‌ سازی نه به‌عنوان مفهومی انتزاعی، بلکه به‌عنوان مهارتی زنده و پویا معرفی می‌شود؛ مهارتی که می‌تواند در محیط گروهی، رفتارها و افکار اعضا را منعکس و معنا کند. کارترود با استفاده از مثال‌های واقعی از جلسات گروه‌درمانی، خواننده را در دل فرایند درمان می‌نشاند و نشان می‌دهد چگونه لحظه‌های کوچک درک و همدلی می‌توانند مسیر بهبودی را تغییر دهند.

از نظر ساختار، کتاب در چند فصل منظم تنظیم شده است. در فصل نخست، مبانی نظری و تاریخچۀ شکل‌گیری MBT توضیح داده می‌شود و در فصل دوم، اصول و ساختار جلسات گروهی با جزئیات عملی تشریح شده است. در فصل‌های بعد، مقیاس‌های ارزیابی، ابزارهای پژوهشی و نمونه‌هایی از ارزیابی بالینی معرفی می‌شود و در پایان، پیوست‌هایی شامل مقیاس‌های درجه‌بندی و واژه‌نامۀ دقیق آمده است که کتاب را به منبعی آموزشی و پژوهشی بدل می‌کند.

ویژگی برجستۀ دیگر این اثر، زبان روان و انتقال‌پذیری بالای آن است؛ در حالی که بسیاری از منابع تخصصی گروه‌درمانی لحنی خشک و فنی دارند، کارترود در این کتاب از زبانی استفاده کرده که میان عمق علمی و سادگی ارتباطی تعادل برقرار می‌کند.

این کتاب نیز مانند عموم کتاب‌های روان‌درمانی، سه بخش عمده را دنبال می‌کند: راهنمای نظری برای درک عمیق سازوکار ذهنی‌سازی، راهنمای بالینی برای اجرای جلسات گروه‌درمانی، و ابزارهای سنجش برای ارزیابی علمی کیفیت مداخلات. این سه بُعد باعث می‌شود «MBT-G» مرجعی برای استفاده در آموزش، پژوهش و درمان باشد.

کتاب مرتبط : ذهنی سازی جرالد کوری

این کتاب برای چه افرادی مناسب است؟

خرید کتاب گروه‌ درمانی مبتنی بر ذهنی‌ سازی ترجمه سارا انتظاری، به افراد مختلفی پیشنهاد می‌شود؛ روانشناسان بالینی و درمانگران گروهی، که می‌توانند از آن به‌عنوان راهنمای عملی برای طراحی و اجرای جلسات درمانی مبتنی بر ذهنی‌سازی بهره بگیرند و دانشجویان روانشناسی، که با استفاده از آن با یکی از رویکردهای مدرن روان‌درمانی و پویایی‌های گروه آشنا می‌شوند.

پژوهشگران حوزۀ درمان‌های مبتنی بر شواهد، که می‌توانند با ابزارها و مقیاس‌های استاندارد معرفی‌شده کیفیت درمان‌ها را بسنجند یا در تحقیقات خود استفاده کنند؛ روانپزشکان و سوپروایزرها، که با بهره‌گیری از MBT-G روابط گروهی را از منظر ذهنی‌سازی تحلیل می‌کنند و در ارزیابی درمانگران از مقیاس‌های علمی بهره می‌برند؛ و درمانگران بین‌نسلی و مربیان مهارت‌های ارتباطی، که می‌خواهند تعامل انسانی را عمیق‌تر درک کرده و درک ذهن دیگران را به بخشی از مداخلات خود تبدیل کنند.

خواندن این کتاب به درمانگران کمک می‌کند تا جلسات گروهی را از سطح تبادل کلام به سطح رشد روانی جمعی ارتقا دهند و اگر به‌دنبال درک عمیق‌تر از پویایی گروه‌ها، ارتقای مهارت‌های درمانی، یا ایجاد تغییر در شیوۀ ارتباط انسانی هستید، این کتاب یکی از انتخاب‌های ضروری کتابخانۀ شما است.

توضیحات تکمیلی

رویکرد ذهنی‌سازی، Mentalization-Based Therapy، نخستین بار توسط پیتر فونجی و آنتونی باتمن برای درمان اختلال شخصیت مرزی مطرح شد، اما به‌سرعت نشان داد که می‌تواند در بسیاری از زمینه‌های روان‌درمانی، از جمله گروه‌درمانی، مؤثر باشد. هدف اصلی این رویکرد، تقویت توانایی افراد در درک افکار، احساسات و نیت‌های خود و دیگران است.

در نسخۀ گروهی MBT، اعضای گروه در فضایی امن و ساختاریافته یاد می‌گیرند چگونه رفتارهای خود و دیگران را از زاویۀ ذهنی‌سازی ببینند. در واقع، گروه به محیطی تبدیل می‌شود که در آن، هر نفر با دیدن و فهم ذهن دیگران، ذهن خود را هم بهتر می‌شناسد.

نویسنده کتاب گروه درمانی مبتنی بر ذهنی سازی زیگموند کارترود، Sigmund Karterud، رئیس گروه تحقیقاتی روانپزشکی شخصیت در دانشگاه اسلو بوده است. سارا انتظاری، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، حدیثه عطائی، کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی و دکتر فرزانه هراتیان، استاد دانشگاه، با ترجمه دقیق و واژه‌گزینی روان، خواندن این اثر را برای مخاطب فارسی‌زبان به تجربه‌ای لذت‌بخش و آموزنده تبدیل کرده‌اند.

کتاب مرتبط : دستنامه جامع ذهنی سازی آنتونی بیتمن

بریدۀ کتاب

جلسات گروه مراحل خاص خود را دارد و باید طوری مدیریت شود که به عملکرد اصلی گروه کمک کند. به‌طور کلی، گروه‌ها سه مرحلۀ اصلی دارند: مرحلۀ آغازین، مرحلۀ کاری میانی، و مرحلۀ پایانی. بسیاری از گروه‌درمانگران روان‌پویشی مسئولیت تنظیم مراحل و نحوۀ مدیریت را به اعضای گروه واگذار می‌کنند.

در گروهی پویا با عملکرد خوب این بخشی از فرهنگ گروهی است. در MBT-G به درمانگران توصیه می‌شود مسئولیت بیشتری را بر عهده بگیرند. گروه‌درمانگران نباید صرفاً منفعلانه منتظر وقوع اتفاقات باشند.

فهرست کتاب گروه درمانی مبتنی بر ذهنی سازی (MBT-G)

پیش‌گفتار مترجمان

پیش‌گفتار

فصل 1: پیشینۀ تاریخی و نظری گروه‌درمانی مبتنی بر ذهنی‌سازی

فصل 2: اصول اصلی گروه درمانی مبتنی بر ذهنی سازی

فصل 3: مقیاس درجه‌بندی کیفیت گروه درمانی مبتنی بر ذهنی سازی و پایبندی به آن (MBT_G_AQS)

فصل 4: بندهای MBT_G_AQS

فصل 5: رونوشت یک جلسۀ گروه‌درمانی مبتنی بر ذهنی‌سازی

منابع

پیوست 1: مقیاس درجه‌بندی گروه‌درمانی مبتنی بر ذهنی‌سازی

پیوست 2: مقیاس درجه‌بندی کیفیت گروه درمانی مبتنی بر ذهنی سازی

واژه‌نامه انگلیسی به فارسی

واژه‌نامه فارسی به انگلیسی