پل گیلبرت بنیان گذار درمان متمرکز بر شفقت (CFT)
در میان درمانهای موج سوم رواندرمانی، رویکرد درمان متمرکز بر شفقت (Compassion Focused Therapy) یا (CFT) بهعنوان یکی از نوآورانهترین و مؤثرترین روشها شناخته میشود. این رویکرد توسط پروفسور پل گیلبرت، روانشناس بالینی برجستۀ بریتانیایی، توسعه یافته و پایهگذاری شده است.
CFT با تمرکز بر پرورش شفقت نسبت به خود و دیگران، به افراد کمک میکند تا بر احساساتی مانند شرم و خودانتقادگری غلبه کنند و به بهزیستی روانی دست یابند. این درمان بهویژه برای مراجعانی که از انتقاد درونی شدید، افسردگی، اضطراب اجتماعی یا آسیبهای دوران کودکی رنج میبرند، سودمند تلقی میشود.
پل ریموند گیلبرت در ۲۰ جولای سال ۱۹۵۱ در بریتانیا متولد شد. او مدرک کارشناسی ارشد خود را در رشتۀ روانشناسی تجربی از دانشگاه ساسکس دریافت کرد و در سال ۱۹۸۰، تحصیلات دکترای خود را در دانشگاه ادینبورگ (University of Edinburgh) به پایان رساند. پس از آن، بهمدت چند دهه در حوزۀ روانشناسی بالینی به تحقیق، آموزش و درمان مشغول بود و تا سال ۲۰۱۶ بهعنوان روانشناس بالینی و مشاور در بنیاد خدمات بهداشت روانی دربیشایر فعالیت داشت.
وی همچنین استاد روانشناسی بالینی در دانشگاه دربی است و پس از بازنشستگی، مرکز تحقیقات شفقت (Compassionate Mind Research Group) را در این دانشگاه بنیانگذاری کرد. او در سال ۱۹۹۳ بهدلیل مشارکت برجستهاش در دانش روانشناسی به عضویت انجمن روانشناسی بریتانیا درآمد و در سال ۲۰۰۳ نیز بهعنوان رئیس انجمن رفتاردرمانی و شناختی بریتانیا انتخاب شد. او در سال ۲۰۱۱ به پاس خدمات ارزشمندش در حوزۀ بهداشت روان، نشان امپراتوری بریتانیا (Order of the British Empire – OBE) را از ملکۀ انگلستان دریافت کرد.
درمان متمرکز بر شفقت و پایههای نظری آن
گیلبرت درمان متمرکز بر شفقت را با الهام از روانشناسی تکاملی، روانشناسی رشد، روانشناسی اجتماعی، علوم اعصاب و بودیسم توسعه داد. CFT بر اساس مدل تنظیم هیجانی سهگانه طراحی شده است:
- سیستم تهدید (مرتبط با اضطراب و ترس)
- سیستم انگیزش و جستوجو (مرتبط با هدفگذاری)
- سیستم آرامسازی و مراقبت (مرتبط با احساس امنیت و دلبستگی)
هدف اصلی CFT تقویت سیستم سوم از طریق توسعۀ شفقت به خود و دیگران است. تمرکز ویژۀ دکتر گیلبرت در پژوهشهایش، بررسی نقش احساس شرم و انتقاد از خود در بروز مشکلات روانشناختی بوده است؛ عواملی که در بسیاری از اختلالات روانی نقشی تعیینکننده دارند. خرید بهترین کتاب های شفقت درمانی (CFT) با بیشترین تخفیف و بهترین قیمت از روان آموز امکانپذیر است.
آثار علمی و کتابها
هماکنون امتیاز H-index این محقق توانمند 137 با استناددهی بیش از 300 مقالۀ علمی از سال 2020 تاکنون ثبت شده است. علاوهبر این، پروفسور گیلبرت بیش از ۲۰ عنوان کتاب تألیف و ویراستاری کرده است. از جملۀ آثار شاخص او که به فارسی نیز ترجمه شدهاند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
کتاب شفقت ذهن آگاهانه با ترجمه زهرا نعمتی زاده و فرانک اردلانی فرسا که توسط انتشارات ابنسینا منتشر شده با تلفیق آموزههای ذهنآگاهی و خودشفقتی، راهنمایی عملی و گامبهگام برای مواجههای مهربانانهتر با ذهن و چالشهای زندگی ارائه میدهد.
کتاب شفقت بهوشیار ترجمه عطیه پورصالح ترجمه شده از انتشارات ارجمند کتاب با پیوند روانشناسی تکاملی، آموزههای بودایی و تمرینهای ذهنآگاهی، مسیری عملی برای تقویت شفقت به خود و دستیابی به سلامت روان پایدار ترسیم میکند.
مقالات پل گیلبرت
فعالیت های بین المللی و همکاری های پژوهشی
پل گیلبرت در سال ۲۰۰۶ بنیاد ذهن شفقتورز (The Compassionate Mind Foundation) را تأسیس کرد؛ نهادی بینالمللی که با هدف گسترش رویکرد شفقت در سراسر جهان فعالیت میکند. این بنیاد از طریق برگزاری کارگاهها، کنفرانسها، دورههای آنلاین و چاپ منابع آموزشی، نقش بسزایی در گسترش رویکرد CFT داشته است.
او همچنین با روانشناسان و پژوهشگران برجستهای همکاری کرده است که از میان آنها میتوان به دکتر کریس آیرونز (Chris Irons)، دکتر دبورا لی (Deborah Lee)، دکتر کن گاس (Ken Goss) و دکتر مری ولفورد (Mary Welford) اشاره کرد. این همکاریها منجر به تألیف و انتشار مقالات و کتب معتبر بینالمللی در حوزۀ درمان متمرکز بر شفقت شده است.
صفحۀ دانشگاهی پل گیلبرت در University of Queensland