معرفی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی خانواده
روانشناسی بالینی خانواده (Clinical Psychology with Family Therapy) در حال حاضر یکی از شاخههای روانشناسی بالینی است، که موفقیت مالی و شغلی آن بیش از هر رشته دیگری به مهارت، مجوز حرفهای، تجربه و برندسازی شخصی وابسته است، نه صرفاً مدرک دانشگاهی.
در این گرایش خانوادهدرمانگران قادر خواهند بود که مشکلات خانوادهها را تشخیص و ارزیابی کنند و شیوهها و تکنیکهای خاص و ویژهای را برای حل مشکلات روابط بین فردی و خانوادگی بهکار گیرند.
در این مقاله قصد داریم با صفر تا صد اطلاعات در زمینۀ رشته بالینی خانواده از منابع و تحصیل در این گرایش تا اطلاعات در زمینۀ بازارکار آن شما را آشنا کنیم.
چنانچه هر سوالی دربارۀ انتخاب رشته و منابع و یا چگونگی تهیۀ منابع داشتید میتوانید با کارشناسان مجموعۀ روان آموز بهصورت کاملا رایگان در ارتباط باشید. یا در صورتی که قصد دارید با رتبه برترهای کنکور در زمینۀ انتخاب رشتۀ خود مشورت کنید. به صفحۀ مشاورۀ بروکا سر بزنید.
مشاوره رایگان کنکور ارشد و دکتری روانشناسی SOS
رشته روانشناسی بالینی گرایش خانواده چیست؟
رشته روانشناسی بالینی خانواده به مطالعه و بررسی مواردی چون ساختار و تحولات خانواده ، شناسایی علت و چگونگی شکلگیری روابط نابهنجار بین زوجین و اعضای خانواده، کاربرد الگوها و تکنیکهای درمانی برای حل مشکلات و تعارضات، کمک به خانوادهها برای کنترل آسیبهای روانی و رفتاری اعضا و تکنیکها و روشهای یاریرسانی به خانوادههایی با شرایط ویژه میپردازد.
مقاله مرتبط: گرایش های ارشد روانشناسی را بشناسیم!
بازارکار روانشناسی بالینی خانواده
با افزایش آمار تعارضات خانوادگی، طلاق، اختلالات روانی، مشکلات فرزندپروری و رشد آگاهی عمومی نسبت به اهمیت سلامت روان، تقاضا برای خدمات روانشناسان متخصص در حوزۀ خانواده در سالهای اخیر افزایش یافته است.
در ایران، فارغالتحصیلان این گرایش میتوانند در مراکز دولتی و خصوصی مشغول به فعالیت شوند و با کسب تجربه، دریافت پروانه اشتغال و توسعه مهارتهای تخصصی، به صورت مستقل نیز فعالیت حرفهای داشته باشند.
همچنین گسترش خدمات مشاوره آنلاین و نیاز روزافزون سازمانها به خدمات سلامت روان، فرصتهای شغلی این رشته را نسبت به گذشته متنوعتر کرده است.
مهمترین فرصتهای شغلی در رشته ارشد روانشناسی بالینی عبارتند از:
- کلینیکهای روانشناسی و مراکز مشاوره خانواده و ازدواج
- بیمارستانهای روانپزشکی و مراکز درمانی
- سازمان بهزیستی و مراکز خدمات اجتماعی مانند اورژانس اجتماعی، مراکز حمایت از خانواده، خانههای امن، مراکز توانبخشی و مراکز نگهداری کودکان و نوجوانان
- مراکز ترک اعتیاد جهت مشاورههای فردی و گروهدرمانی
- ارائۀ خدمات مشاورهای در مدارس، دانشگاهها و مراکز آموزشی
- فعالیت به صورت مشاوره آنلاین و خدمات غیرحضوری در اپلیکیشنهای ارائۀ خدمات اینترنتی یا بهصورت مستقل
- فعالیت در دانشگاهها و مراکز پژوهشی به عنوان مدرس
همچنی مهمترین فرصت شغلی، پس از دریافت پروانه اشتغال حرفهای، تأسیس مطب یا مرکز مشاوره است که این مسیر معمولاً بالاترین سطح استقلال شغلی و درآمد را برای روانشناسان ایجاد میکند و امکان ارائه خدمات تخصصی، برگزاری کارگاههای آموزشی و توسعه برند شخصی را برای آنان فراهم میسازد.
مقاله مرتبط: بازارکار روانشناسی
🔹 درآمد گرایش ارشد بالینی خانواده چقدر است؟
درآمد این رشته مقدار ثابتی نیست چراکه اگر تازه فارغالتحصیل شدهاید و در کلینیکها کار میکنید معمولا حقوق ثابت توافقی و یا درصدی دریافت خواهید کرد که درآمد نسبتا متوسط رو به پایینی خواهد بود و بستگی به توافق شما با مسئول کلینیک خواهد داشت.
اما چنانچه بعد از چند سال تجربۀ کافی را کسب کنید مراجع ثابت پیدا خواهید کرد و درآمد شما چند برابر خواهد شد.
در صورتیکه بتوانید فعالیتهای متفرقۀ خود را گسترده کنید معمولا درآمد بسیار بالاتری نسبت به سایر درمانگران کسب خواهید کرد. برای مثال:
- دورههای تخصصی ببینید و در کارگاههای معتبر شرکت کنید.
- در فضای مجازی فعالیت کنید
- تدریس در پیش بگیرید
- و یا در صورت اینکه توانایی آن را دارید، اقدام به نوشتن کتاب و مقالات کنید.
🔹 مهارت های لازم برای موفقیت در بازار کار ارشد بالینی خانواده
موفقیت در بازار کار روانشناسی بالینی خانواده تنها به داشتن مدرک دانشگاهی محدود نمیشود، بلکه مستلزم کسب مجموعهای از مهارتهای تخصصی و حرفهای است. مهمترین این مهارتها عبارتند از:
- مهارت ارزیابی و تشخیص بالینی: توانایی انجام مصاحبه بالینی، تشخیص اختلالات روانشناختی و تدوین برنامه درمانی مناسب.
- تسلط بر رویکردهای درمانی مبتنی بر شواهد: آشنایی با روشهایی مانند CBT، ACT، طرحوارهدرمانی و خانوادهدرمانی.
- مهارتهای ارتباطی و ایجاد رابطه درمانی: برقراری ارتباط مؤثر، همدلی، گوش دادن فعال و مدیریت تعارضات خانوادگی.
- رعایت اصول اخلاق حرفهای: حفظ محرمانگی، رعایت مرزهای حرفهای و پایبندی به استانداردهای اخلاقی.
- توانایی مدیریت بحران: مداخله در شرایطی مانند خشونت خانگی، افکار خودکشی و سایر بحرانهای روانی.
- سواد پژوهشی و یادگیری مستمر: مطالعه پژوهشهای جدید، شرکت در دورههای تخصصی و بهروزرسانی دانش حرفهای.
- مهارتهای کارآفرینی و مدیریت حرفهای: توانایی مدیریت مطب یا مرکز مشاوره، ارائه خدمات آنلاین و توسعه برند شخصی.
دروس ارشد روانشناسی بالینی خانواده
دورۀ کارشناسی ارشد خانواده درمانی یکی از دورههای تخصصی روانشناسی بوده که با هدف تربیت متخصص برای بررسی و حل مشکلات خانوادهها، مطالعه و رفتار افراد در خانواده و انجام تحقیقات پیشرفته در این مباحث، شکل گرفته و در برگیرندۀ آموزشهای نظری، عملی و کارورزی است.
درنظر داشته باشید که کد ضریب روانشناسی بالینی خانواده با کد ضریب رشته روانشناسی بالینی برابر بوده و هر دو رشته کد ضریب 2 دارند و بر همین اساس منابعی که برای مطالعه برای کنکور ارشد نیاز است، در این دو رشته یکسان هستند.
دروس کارشناسی ارشد روان شناسی بالینی خانواده که برای قبولی در کنکور ارشد در این رشته، لازم است مطالعه کنید عبارتند از:
| شماره | عنوان دروس ارشد بالینی خانواده | ضریب |
| 1 | متون روانشناسی به زبان انگلیسی | 2 |
| 2 | علم النفس از دیدگاه دانشمندان اسلامی | 1 |
| 3 | آمار و روش تحقیق | 1 |
| 4 | روانشناسی مرضی و کودکان استثنائی | 2 |
| 5 | روانشناسی رشد | 2 |
| 6 | روانشناسی بالینی | 3 |
| 7 | روانشناسی فیزیولوژیک انگیزش و هیجان | 1 |
مقاله مرتبط: کد ضریب ارشد روانشناسی چیست؟
در ادامه به برخی از مهمترین منابع ارشد روانشناسی بالینی خانواده اشاره خواهیم کرد. چنانچه قصد دارید از تمامی منابع این رشته با جزئیات و بهصورت کامل اطلاع پیدا کنید، به مقالۀ زیر مراجعه کنید:
منابع کنکور ارشد روانشناسی بالینی خانواده
چه دانشگاه هایی ارشد روانشناسی خانواده درمانی دارند؟
روانشناسی بالینی گرایش خانواده در دفترچۀ انتخاب رشتۀ سال 1404 با کد ضریب 2 و با ظرفیت 21 نفر در دورۀ روزانه، 1 نفر در نوبت دوم و 35 نفر در غیرانتفاعی و 40 نفر در دانشگاه آزاد ارائه شده است.
لازم به ذکر است که این رشته در سال 1404 در دورۀ تحصیلی پیام نور ارائه نشده است.
| دانشگاه | دورۀ تحصیلی | ظرفیت پذیرش |
|---|---|---|
| دانشگاه جامع انقلاب اسلامی – تهران | روزانه | 16 (8 مرد و 8 زن) – مصاحبه دارد |
| دانشگاه شهید بهشتی – تهران | روزانه | 5 |
| دانشگاه شهید بهشتی – تهران | نوبت دوم | 1 |
| دانشگاه علم و فرهنگ – تهران | غیرانتفاعی | 15 |
| مؤسسۀ علوم و فناوری آریان – امیر کلا بابل | غیرانتفاعی | 20 |
همچنین ظرفیت گرایش بالینی خانواده در دانشگاه آزاد در دفترچه انتخاب رشتۀ سال 1404 به شرح زیر بود:
| دانشگاه | ظرفیت پذیرش |
|---|---|
| دانشگاه آزاد واحد اردبیل | 20 |
| دانشگاه آزاد واحد خمینی شهر | 20 |
مقاله مرتبط: چگونه برای ارشد روانشناسی انتخاب رشته کنیم؟
🔹 روانشناسی بالینی خانواده دانشگاه شهید بهشتی
رشته روانشناسی بالینی خانواده در دانشگاه شهید بهشتی زیر نظر پژوهشکدۀ خانواده ارائه میشود و و برنامههای آموزشی، انجمن علمی و فعالیتهای آن نیز در همین پژوهشکده انجام میشود.
با توجه به دفترچۀ انتخاب رشتۀ سال 1404، دانشگاه شهید بهشتی در دورۀ تحصیلی روزانه 5 دانشجو و در نوبت دوم 1 دانشجو در رشتۀ روانشناسی بالینی پذیرش داشته است.
اطلاعات تکمیلی: پژوهشکده خانواده شهید بهشتی دارای چهار گروه پژوهشی شامل مطالعات بنيادی، خانواده با نيازهای ويژه، بهداشت خانواده، تربیت فرزند (فرزندپروری)، بوده که در رشتۀ کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی با گرایش خانواده درمانی و حقوق خانواده دانشجو میپذیرد.
فرق روانشناسی بالینی با روانشناسی بالینی خانواده چیست؟
روانشناسی بالینی و روانشناسی بالینی خانواده هر دو بر ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات روانشناختی تمرکز دارند، اما در حوزۀ مداخلات درمانی تفاوت دارند. در روانشناسی بالینی، بیشترین تمرکز بر درمان مشکلات روانی فرد است، در حالی که روانشناسی بالینی خانواده علاوه بر درمان فرد، به روابط زوجین، تعاملات خانوادگی و پویایی نظام خانواده نیز توجه دارد.
از همین رو اصلیترین تفاوت روانشناسی بالینی و خانواده را میتوان در بازارکار آنها پیدا کرد. چراکه فارغالتحصیلان گرایش روانشناسی بالینی خانواده علاوه بر ارائه رواندرمانی فردی، در زمینههایی مانند زوجدرمانی، خانوادهدرمانی، مشاوره پیش از ازدواج، مشاوره طلاق و آموزش مهارتهای فرزندپروری نیز آموزش تخصصی میبینند و میتوانند در این حوزهها فعالیت حرفهایتری داشته باشند.
مقاله مرتبط: معرفی رشته روانشناسی بالینی در مقطع ارشد و دکتری
چارت درسی ارشد روانشناسی بالینی خانواده
در ادامه لیست دروس کارشناسی ارشد رواشناسی بالینی خانواده را که توسط وزارت علوم تصویب شده است را برای شما ارائه خواهیم کرد.
لازم به ذکر است که نسخهای که در ادامه مشاهده میکنید، مربوط به چارت درسی مصوب در سال 1394 بوده که سایت وزارت علوم منتشر کرده است. جهت اطلاع از نسخۀ بهروز چارت تحصیلی به واحد آموزش دانشگاه خود مراجعه کنید.
| دروس اجباری کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی گرایش خانواده | تعداد واحد |
|---|---|
| روانشناسی و آسیب شناسی خانواده | 2 |
| نظریه سیستمها | 1 |
| سنجش و اندازه گیری خانواده | 2 |
| حقوق خانواده در ایران | 2 |
| فرهنگ و خانواده | 1 |
| نظریه های خانواده درمانی | 2 |
| اصول و فنون خانواده درمانی | 1 |
| آموزش والدین | 2 |
| مشاوره ازدواج | 2 |
| کاربرد الگوهای خانواده و زناشویی درمانی (1) | 2 |
| کاربرد الگوهای خانواده و زناشویی درمانی (2) | 2 |
| زوج درمانی | 2 |
| خانواده درمانی متمرکز بر مشکلات کودکان و نوجوانان | 2 |
| آسیب شناسی و درمان اختلالات جنسی | 2 |
| گزارش مطالعات موردی | 1 |
| پایان نامه | 4 |
| دروس اختیاری کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی گرایش خانواده | تعداد واحد |
|---|---|
| خانواده درمانی برای مشکلات ساختاری و زمینهای | 1 |
| خانواده درمانی با خانواده های دارای عضو معتاد | 1 |
| خانواده درمانی با خانواده های دارای بیمار مزمن | 1 |
| خانواده درمانی با خانواده های سانحه دیده | 1 |
چارت درسی ارشد روانشناسی بالینی خانواده
پس از فارغ التحصیلی، یک روانشناس بالینی خانواده چه مشکلاتی خواهد داشت؟
با توجه به اینکه هیچ رشته ای بدون چالش نیست، رشته ارشد بالینی خانواده هم چالشهایی را در پی دارد. مهمترین چالشهای این رشته تعداد زیاد فارغالتحصیلان و رقابت بالا در بازار کار است.
پس از آن نیاز به دریافت پروانۀ اشتغال که پروسۀ زمانبری خواهد داشت و همچنین نیاز به آموزشهای تخصصی مدام از دیگر مشکلات درمانگران بالینی خانواده خواهد بود.
دشواری جذب مراجع نیز از دیگر مشکلات این گرایش است که خانوادهدرمانگران تازهکار را خسته خواهد کرد.
حتی پس از مشغول به کار شدن در کلینیک نیز خانوادهدرمانگران با مسائل غیرقابل پیشبینی در اتاق درمان چون ایجاد تنش در بین اعضای خانواده روبرو میشوند که باید توانایی مدیریت این شرایط دشوار را داشته باشند.
سوالات متداول
کارشناسی ارشد بالینی خانواده چند واحد است؟
دانشگاه های دولتی دارای رشته روانشناسی خانواده درمانی کدامند؟
آیا رشته روانشناسی بالینی خانواده در دکتری وجود دارد؟
دسته بندی: تحصیلات تکمیلی روانشناسی
تیم تحریریه روان آموز